Nahl suresi 1 ayet | Allah'ın buyruğu gelecektir; acele gelmesini istemeyin, Allah, ortak koştukları şeylerden münezzehtir, yücedir.

“ Allah’ın emri ”nden maksat, kâfir ve müşrikleri uyardığı “ azap emri ”dir. “ Gelmesi ” ise “ yaklaşması ” mânasındadır. Allah’ın hükmüne ve takdirine bağlı olarak gelmesi kesin olduğundan dolayı burada sanki gerçekleşmiş, olup bitmiş gibi beyân buyrulmuştur.

Âyetin iniş sebebiyle ilgili bir rivayet şöyledir:

Müşrikler Resûlullah ( s.a.s. )’le alay ediyor ve ilâhî tehdidi yalanlamak maksadıyla, kendilerine geleceği söylenen azabın geciktiğini ileri sürüyor ve: “ Azabın gelmesiyle ilgili söylediklerin doğru olsa bile, putlar bizim için şefaat eder ve bizi o azaptan kurtarır ” diyorlardı. Âyet bu hâdise üzerine nâzil oldu. ( Fahreddin er-Râzî, Mefâtîhu’l-gayb, XIX, 174 )

“ Allah’ın emri ”nin “ kıyâmet ” mânasında olması da mümkündür. Nitekim şu rivayet de bu mânayla alakalıdır:

Abdullah b. Abbas ( r.a. ) şöyle anlatıyor: “ Kıyâmet yaklaştı ve ay yarıldı ” ( Kamer 54/1 ) âyeti inince, kâfirler şöyle dedi: “ Bu adam, kıyametin yaklaştığını iddia edi­yor. O halde yaptıklarınızın bazılarından uzak durun. ” Uzak durdular ve beklediler. Ancak, herhangi bir şey görmeyince, bu sefer: “ Biz bir şey görmüyo­ruz ” dediler. Bunun üzerine: “ İnsanların hesap verme vakti iyice yaklaştı ” ( Enbiyâ 21/1 ) âyeti nâzil oldu. Bundan da korkup çe­kindiler ve kıyametin yaklaşmasını beklediler. Geçen günler uzayıp durun­ca tekrar, “ Biz bir şey görmüyoruz ” dediler. Bunun üzerine: “ Allah’ın azap emri ha geldi ha gelecek ” ( Nahl 16/1 ) âyeti indi. Resûlullah ( s.a.s. ) de, müslümanlar da bundan dolayı korkuya ka­pıldılar. Hemen peşinden: “ Artık onun çarçabuk gelmesini isteyip durmayın! ” buyruğu inince kalpleri yatıştı ve huzur buldular. Peygamberimiz ( s.a.s. ): “ Ben ve kıyamet, şu iki­si gibi gönderildim ” diyerek şehâdet parmağı ve onun yanındaki parmağıyla işarette bulundu ( Buhârî, Rikâk 39; Müslim, Cuma 43 ) ve: “ Az kalsın kıyamet benim gelişimden önce kopacakken, ben ondan önce gönderildim ” buyurdu. ( Vâhidî, Esbâbu’n-nüzûl, s. 284 )

Kıyâmet böylesine açık ve yakın bir gerçek, kıyâmet sonrası olaylar ise son derece korkunç ve dehşet verici olduğu için Yüce Allah kullarını vaktinde uyarmak üzere peygamberler göndermiştir:

أتى أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه وتعالى عما يشركون