Mishary Rashid Alafasy
✓
Mahmoud Khalil Al-Husary
✓
Abdurrahman As-Sudais
✓
Mohamed Siddiq Al-Minshawi
✓
Abdul Basit Abdul Samad
✓
Ali Al-Hudhaify
✓
Ahmed ibn Ali al-Ajamy
✓
Abu Bakr Ash-Shaatree
✓
Muhammad Ayyoub
✓
Abdullah Basfar
✓
Abdullah Al-Juhani
✓
Maher Al Muaiqly
✓
تەرجىمە — Tafsir
بۇ ئايەت ئىسلام دىنىدىكى مۇھىم بىر ئەھكامنى، يەنى قەرز ۋە سودا مۇئامىلىلىرىنىڭ ئىشەنچلىك ۋە ئادىل بولۇشى ئۈچۈن قانداق يول تۇتۇش كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ. ئۇنىڭ مەزمۇنىنى تەپسىلىي چۈشىنىپ، ھەر بىر مۇئمىننىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىدا قوللىنىشىغا تېگىشلىك ئەمەلىي يېتەكچىلىككە ئىگە.
1) ئايەتتىكى مۇھىم سۆزلەرنىڭ مەنىسى:
* تَدَايَنتُم (تەدايەنتۇم): بىر-بىرىڭلار بىلەن قەرز مۇئامىلىسى قىلدىڭلار، يەنى بىرىڭلارغا بىرىڭلار قەرز بەردىڭلار ياكى ئالدىڭلار.
* أَجَلٍ مُّسَمًّى (ئەجەلىن مۇسەمما): ئېنىق بەلگىلەنگەن ۋاقىت، مۇئەييەن مۇددەت. قەرزنى قايتۇرىدىغان كونكرېت كۈن ياكى ئاي.
* كَاتِبٌ (كاتىب): يازغۇچى، خاتىرىلىگۈچى.
* بِالْعَدْلِ (بىل-ئەدل): ئادىللىق بىلەن، ھەققانىيلىق بىلەن، ھېچكىمگە زۇلۇم قىلماي، ھەقىقەتكە ئاساسەن.
* يُمْلِلِ (يۇملىل): ئېيتىپ بېرىش، دەپ بېرىش. بۇ يەردە قەرزدارنىڭ قەرز پۇلىنىڭ مىقدارى، تۈرى ۋە قايتۇرۇش ۋاقتىنى ئېنىق ئېيتىپ بېرىشىنى كۆرسىتىدۇ.
* سَفِيهًا (سەفىھەن): ئەقلى يېتىك بولمىغان، ئۆز مەنپەئەتىنى چۈشەنمەيدىغان، پۇل-مېلىنى ئىسراپ قىلىدىغان كىشى.
* ضَعِيفًا (زەئىيفەن): ئاجىز، كۈچسىز. بۇ يەردە كىچىك بالىنى ياكى ئەقلىي جەھەتتىن ئاجىز كىشىنى كۆرسىتىدۇ.
* وَلِيُّهُ (ۋەلىييۇھۇ): ئۇنىڭ ۋەلىسى، يەنى ئۇنىڭ ئىشلىرىنى بىر تەرەپ قىلىدىغان ھەمراھى ياكى ۋەكىلى.
* تَضِلَّ (تەدىللە): ئېسىدىن چىقىرىپ قويۇش، خاتالىشىش، ئۇنتۇپ قېلىش.
* تَسْأَمُوا (تەسئەمۇ): زېرىكىش، بىزار بولۇش، ياللاش.
* جُنَاحٌ (جۇنەھ): گۇناھ، ئەيىب، مەسئۇلىيەت.
* يُضَارَّ (يۇداررا): زىيان يەتكۈزۈش، بىئارام قىلىش، قىيىنچىلىق تۇغدۇرۇش.
* فُسُوقٌ (فۇسۇق): گۇناھ، ئىتائەتسىزلىك، اللەنىڭ بۇيرۇقىدىن چىقىش.
2) ئايەتنىڭ تەپسىرلىك مەنىسى:
ئى مۇئمىنلەر! سىلەر بىر-بىرىڭلار بىلەن مەلۇم بىر ۋاقىتقىچە قايتۇرۇلىدىغان قەرز مۇئامىلىسى قىلغان ۋاقىتتا، ئۇنى چوقۇم يېزىپ قويۇڭلار. بۇ يېزىش ئىشىنى ئاراڭلاردا بىر ئادىل كىشى ئادىللىق بىلەن ئەمەلگە ئاشۇرسۇن. يازغۇچى كىشى، اللە ئۇنىڭغا ئۆگەتكەن يېزىش ئىلمىنى پايدىلىنىپ، ئادىللىق بىلەن يېزىشتىن باش تارتمىسۇن، بەلكى يېزىپ بەرسۇن. قەرزدار بولغان كىشى (يەنى ئۈستىدە ھەق بولغان كىشى) قەرزنىڭ مىقدارى، تۈرى ۋە قايتۇرۇش ۋاقتىنى ئېنىق ئېيتىپ بەرسۇن. ئۇ ئۆزىنىڭ رەببى بولغان اللەدىن قورقسۇن ۋە قەرزدىن ھېچ نەرسىنى كەم قىلمىسۇن. ئەگەر قەرزدار بولغان كىشى ئەقلى يېتىك بولمىسا، ياكى ئاجىز (كىچىك بالا ياكى ئەقلىي جەھەتتىن ئاجىز) بولسا، ياكى ئۆزى ئېيتىپ بېرىشكە قادىر بولمىسا (مەسىلەن، تىلى چىقمايدىغان بولسا)، ئۇنىڭ ۋەلىسى ئۇنىڭ ئورنىغا ئادىللىق بىلەن ئېيتىپ بەرسۇن.
ئى مۇئمىنلەر! قەرز مۇئامىلىسىگە ئەرلەر ئارىسىدىن ئىككى ئادىل كىشىنى گۇۋاھ قىلىپ تۇرۇڭلار. ئەگەر ئىككى ئەر تېپىلمىسا، بىر ئەر ۋە ئىككى ئايالنى گۇۋاھ قىلىڭلار. ئۇ ئاياللار سىلەر رازى بولىدىغان، ئىشەنچلىك ۋە ئادىل كىشىلەردىن بولسۇن. بۇ ئىككى ئايالنىڭ بىرى ئۇنتۇپ قالسا، يەنە بىرى ئۇنىڭغا ئەسكەرتىپ قويسۇن. گۇۋاھچىلار گۇۋاھلىق بېرىشكە چاقىرىلغان ۋاقىتتا باش تارتمىسۇن. قەرز ئاز بولسۇن ياكى كۆپ بولسۇن، ئۇنى قايتۇرۇلىدىغان ۋاقتىغىچە يېزىشتىن زېرىكمەڭلار. بۇنداق قىلىش اللەنىڭ ئالدىدا ئەڭ ئادىل، گۇۋاھلىقنى ئەڭ توغرا ئورۇنلاشتۇرۇش ۋە شەك-شۈبھىگە چۈشۈپ قالماسلىققا ئەڭ يېقىندۇر. پەقەت نەق پۇل بىلەن ئېلىپ-سېتىلىدىغان، ئاراڭلاردا دەرھال ئالماشتۇرۇلىدىغان سودا بولسا، ئۇنى يازىمىساڭلار سىلەرگە گۇناھ بولمايدۇ. لېكىن سودا قىلغان ۋاقىتتا گۇۋاھچى قىلىڭلار. يازغۇچى ۋە گۇۋاھچىغا زىيان يەتكۈزۈلمىسۇن. ئەگەر سىلەر زىيان يەتكۈزسەڭلار، بۇ سىلەرنىڭ گۇناھقا چۆمۈلۈشۈڭلار بولىدۇ. اللەدىن قورقۇڭلار، اللە سىلەرگە (پايدىلىق ئىشلارنى) ئۆگىتىدۇ. اللە ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر.
3) ئايەتنىڭ بىزگە بېرىدىغان ساۋاقلىرى ۋە ئىبرەتلىرى:
بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىسلام دىنى پەقەت ئىبادەت-روھىي تەربىيە بىلەنلا چەكلىنىپ قالماستىن، بەلكى كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدىكى ئىجتىمائىي ۋە ئىقتىسادىي مۇناسىۋەتلەرنىمۇ تەرتىپكە سالىدۇ. قەرز ۋە سودا مۇئامىلىلىرىنى يېزىپ قويۇش، گۇۋاھچى قىلىش ئارقىلىق، كىشىلەر ئارىسىدا كۆپىنچە كۆرۈلۈپ تۇرىدىغان جىدەل-ماجىرالارنىڭ، ئىشەنچسىزلىكنىڭ ۋە زىيان-زەخمەتلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش مۇمكىن. بۇ ئاللاھ تائالانىڭ بىزگە ئاتا قىلغان ئەقىل-پاراسەت ۋە ئىلمىنى توغرا ئىشلىتىش، ئادىللىق ۋە ھەققانىيلىقنى ھاياتىمىزنىڭ ھەر بىر جەبھەسىدە ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئۈچۈن بەرگەن يېتەكچىلىكىدۇر. بۇ ئايەتلەرنى ئوقۇش ۋە ئەمەل قىلىش ئارقىلىق، بىز ئۆز ئارىمىزدا ئىناق، ئىشەنچلىك ۋە ئادىل مۇناسىۋەتلەرنى قۇرۇپ، جەمئىيەتتە تىنچلىق ۋە گۈللەنش بارلىققا كەلتۈرەلەيمىز. ئاللاھ بىزنى ھەممىمىزنى ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىپ، ھالال ۋە پاكىز تۇرمۇش كەچۈرۈشكە مۇۋەپپەق قىلسۇن!
📜 ئايەت 280-284 — بقرہ سۈرىسى
تەرجىمە — بقرہ 282
بقرہ سۈرىسى ئايەت 282 - ئوقۇش, ئاڭلاڭ, تەرجىمە, ئۇيغۇرچە : ئى مۆمىنلەر! مۇددەت بەلگىلەپ ئۆزئارا قەرز بېرىشسەڭلار، ئۇنى (ھۆججەت قىلىپ)…سۈرىسى ئايەت 282/286 — بقرہ سۈرىسى البقرة (Medinan). ئوقۇش ئاڭلاڭ تەرجىمە (ئۇيغۇرچە). ئاڭلاڭ: بقرہ سۈرىسى ئاڭلاڭ, بقرہ سۈرىسى تەرجىمە, بقرہ سۈرىسى mp3, بقرہ سۈرىسى pdf. ئايەت 280–284. ئۇيغۇرچە: Türkçe.
سۈرىسى بقرہ
قۇرئان كەرىم
Monday, September 28, 2026
Don't forget us in your sincere prayers


