Bakara Suresi — Ayet 282

## 1) Kelimelerin Anlamları

• تَدَايَنتُم (tedâyentüm): Birbirinize borç verdiniz; borç alıp verme işlemi yaptınız.
• أَجَلٍ مُّسَمًّى (ecel-i müsemmâ): Belirli, açıkça tayin edilmiş vade/süre.
• يُمْلِلْ (yümlil): Yazdırmak, dikte ettirmek (imlâ etmek).
• سَفِيهًا (sefîhen): Aklı ermeyen, malını iyi idare edemeyen, beyinsizce davranan kimse.
• ضَعِيفًا (daîfen): Zayıf; küçüklük, akıl noksanlığı gibi sebeplerle kendini ifade edemeyen.
• وَلِيّ (velî): Velisi, işini yürüten sorumlusu.
• تَضِلَّ (tedılle): Şaşırmak, unutmak, yanılmak.
• تَسْأَمُوا (tes'emû): Usanmak, bıkmak, tembellik etmek.
• أَقْسَطُ (aksat): Daha adaletli, daha doğru.
• أَقْوَمُ (akvem): Daha sağlam, daha ayakta tutucu.
• أَدْنَى (ednâ): Daha yakın, daha elverişli.
• تَرْتَابُوا (tertâbû): Şüpheye düşmek, kuşkulanmak.
• جُنَاح (cünâh): Günah, sorumluluk, sakınca.
• فُسُوق (füsûk): Allah'a itaatten çıkma, isyan, günah.

## 2) Ayetin Tefsiri

Ey iman edenler! Birbirinize belirli bir vadeye kadar borç verdiğinizde —ister borç, ister vadeli satış, ister başka bir akit olsun— bunu yazıya geçirin. Bu yazma işini, taraflar arasında adalet ve hakkaniyet ölçüsünde, doğruyu eksiksiz yansıtacak şekilde güvenilir bir kâtip yapsın. Kendisine Allah'ın öğrettiği yazma bilgisini vermiş olduğu için, kâtip bu işi yapmaktan kaçınmamalı; aksine hakkıyla yazmalıdır. Borçlu olan kişi, üzerindeki borcu kendi diliyle itiraf ederek yazdırsın; Rabbinden korksun ve borcun miktarında, niteliğinde veya vadesinde hiçbir eksiklik yapmasın.

Şayet borçlu; aklı ermeyen, malını idare edemeyen biri ise, ya da küçüklük, akıl zayıflığı gibi sebeplerle zayıf düşmüşse, yahut dili tutulmuş, konuşamıyor veya kendini tam ifade edemiyorsa, o takdirde onun adına velisi, sorumlusu, doğru ve adaletli bir şekilde borcu yazdırsın.

Borç işlemine, içinizden güvenilir, akıllı, ergin iki erkek şahit tutun. Eğer iki erkek bulunamazsa, razı olacağınız, dindarlığına ve emanetine güvendiğiniz şahitlerden bir erkek ve iki kadın şahitlik etsin. Böylece kadınlardan biri unutur veya yanılırsa, diğeri ona hatırlatsın. Şahitler, şahitliğe çağrıldıklarında bundan kaçınmasınlar; borcun yüklenilmesi ve ödenmesi hususunda şahitlik yapmaları istendiğinde geri durmasınlar. Borç az da olsa çok da olsa, vadesine kadar yazmaktan usanmayın, bıkkınlık göstermeyin. Çünkü bu yazma işi, Allah katında daha adaletli, şahitliğin yerine getirilmesi bakımından daha sağlam ve borcun türü, miktarı ve vadesi konusunda şüpheye düşmemenize daha yakındır.

Ancak aranızda peşin olarak, elden ele yaptığınız bir alışveriş söz konusu ise —yani malı alıp bedelini hemen ödediğiniz, vadeli olmayan bir ticaret ise— bunu yazmamanızda size bir günah yoktur. Yine de alım satım yaptığınızda şahit tutmanız sizin için daha uygundur; bu, anlaşmazlıkları önlemeye vesiledir.

Ne kâtibe ne de şahide zarar verilmesin; onlar da kendilerine ihtiyaç duyanlara zarar vermesin. Kim ki bu emirlerin dışına çıkar, karşı tarafa zarar verirse, bu Allah'a isyan ve günahtır. Allah'tan korkun, emirlerine uyun, yasaklarından sakının. Allah size, dünya ve ahiretiniz için faydalı olanı öğretir. Allah her şeyi hakkıyla bilendir; hiçbir şey O'na gizli kalmaz ve her amelinizin karşılığını size verir.

## 3) Ayetten Çıkarılan Teşvik Edici Faydalar

• İslam, toplumun huzurunu ve hakların korunmasını esas alır. Borçların yazılması em