Yaa ayyuhal lazeena aamanoo izaa tadaayantum bidinin ilaa ajalimmusamman faktubooh; walyaktub bainakum kaatibum bil`adl; wa laa yaaba kaatibun ai yaktuba kamaa `allamahul laah; falyaktub walyumlilil lazee `alaihil haqqu walyattaqil laaha rabbahoo wa laa yabkhas minhu shai`aa; fa in kaanal lazee `alaihil lhaqqu safeehan aw da`eefan aw laa yastatee`u ai yumilla huwa falyumlil waliyyuhoo bil`adl; wastash hidoo shaheedaini mir rijaalikum fa il lam yakoonaa rajulaini farajulunw wamra ataani mimman tardawna minash shuhadaaa`i an tadilla ihdaahumaa fatuzakkira ihdaahumal ukhraa; wa laa yaabash shuhadaaa`u izaa maadu`oo; wa laa tas`amooo an taktuboohu sagheeran awkabeeran ilaaa ajalih; zaalikum aqsatu `indal laahi wa aqwamu lishshahaadati wa adnaaa allaa tartaabooo illaaa an takoona tijaaratan haadiratan tudeeroonahaa bainakum falaisa `alaikum junaahun allaa taktuboohan; wa ashidooo izaa tabaaya`tum; wa laa yudaaarra kaatibunw wa laa shaheed; wa in taf`aloo fa innahoo fusooqum bikum; wattaqul laaha wa yu`allimu kumul laah; wallaahu bikulli shai`in `Aleem
📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)
📖 سنڌيءَ ۾
اي مؤمنؤ جڏھن ڪنھن ٺھرايل (مُدت) تائين قرض جو معاملو ڪريو تڏھن اُن کي لکو، ۽ اوھان جي وچ ۾ لکندڙ کي انصاف سان لکڻ گھرجي، ۽ جئن کيس الله سيکاريو تئن لکندڙ لکڻ کان انڪار نه ڪري پوءِ لکڻ گھرجيس، ۽ جنھن تي قرض آھي سو (مطلب) بيان ڪري ۽ پنھنجي پالڻھار الله کان ڊڄڻ گھرجيس ۽ منجھانئس ڪُجھ نه گھٽائي، پوءِ جنھن تي قرض آھي سو جيڪڏھن اَٻوجھ يا ھيڻو ھجي يا بيان نه ڪري سگھي ته سندس سنڀاليندڙ کي اِنصاف سان بيان ڪرڻ گھرجي، ۽ پنھنجن (مسلمانن) مڙسن مان ٻه گواھ شاھد ڪريو، پوءِ جيڪڏھن ٻه مڙس نه ھجن ته ھڪ مڙس ۽ ٻه زالون (اُنھن) شاھدن مان جيڪي اوھان کي وڻن (شاھد ڪريو ھن لاءِ) ته جي اُنھن (ٻنھي) مان ھڪڙي وساريندي ته اُنھن مان ٻي کيس ياد ڏياريندي، ۽ جڏھن شاھد (شاھديءَ ڏانھن) سڏيا وڃن ته انڪار نه ڪن، ۽ اُن جي مدت تائين ٿوري يا گھڻي (قرض) جي لکي ڏيڻ کان نه ٿڪجو، اِھو (لکڻ) الله وٽ انصاف کي تمام ويجھو ۽ شاھديءَ لاءِ بلڪل بيھڪ وارو آھي ۽ اوھان جي شڪ ۾ نه پوڻ کي (به) ڏاڍو ويجھو آھي پر جيڪڏھن اوھان جو واپار رُوبرو ھجي جو اوھين ھٿون ھٿ پاڻ ۾ پيا ڪريو ته اُن جي نه لکڻ ۾ اوھان تي ڪو گناھ نه آھي، ۽ جڏھن ڳنھو وڪڻو ته شاھد ڪريو، ۽ لکندڙ ۽ شاھد کي نه ڏکوئجي، ۽ جيڪڏھن (اھڙو ڪم) ڪندؤ ته اُھو اوھان کي گُناہ آھي، ۽ الله کان ڊڄو، ۽ الله اوھان کي سيکاري ٿو، ۽ الله سڀڪنھن شيء کي ڄاڻندڙ آھي.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
مومنو! جب تم آپس میں کسی میعاد معین کے لئے قرض کا معاملہ کرنے لگو تو اس کو لکھ لیا کرو اور لکھنے والا تم میں (کسی کا نقصان نہ کرے بلکہ) انصاف سے لکھے نیز لکھنے والا جیسا اسے خدا نے سکھایا ہے لکھنے سے انکار بھی نہ کرے اور دستاویز لکھ دے۔ اور جو شخص قرض لے وہی (دستاویز کا) مضمون بول کر لکھوائے اور خدا سے کہ اس کا مالک ہے خوف کرے اور زر قرض میں سے کچھ کم نہ لکھوائے۔ اور اگر قرض لینے والا بےعقل یا ضعیف ہو یا مضمون لکھوانے کی قابلیت نہ رکھتا ہو تو جو اس کا ولی ہو وہ انصاف کے ساتھ مضمون لکھوائے۔ اور اپنے میں سے دو مردوں کو (ایسے معاملے کے) گواہ کرلیا کرو۔ اور اگر دو مرد نہ ہوں تو ایک مرد اور دو عورتیں جن کو تم گواہ پسند کرو (کافی ہیں) کہ اگر ان میں سے ایک بھول جائے گی تو دوسری اسے یاد دلادے گی۔ اور جب گواہ (گواہی کے لئے طلب کئے جائیں تو انکار نہ کریں۔ اور قرض تھوڑا ہو یا بہت اس (کی دستاویز) کے لکھنے میں کاہلی نہ کرنا۔ یہ بات خدا کے نزدیک نہایت قرین انصاف ہے اور شہادت کے لئے بھی یہ بہت درست طریقہ ہے۔ اس سے تمہیں کسی طرح کا شک وہ شبہ بھی نہیں پڑے گا۔ ہاں اگر سودا دست بدست ہو جو تم آپس میں لیتے دیتے ہو تو اگر (ایسے معاملے کی) دستاویز نہ لکھوتو تم پر کچھ گناہ نہیں۔ اور جب خرید وفروخت کیا کرو تو بھی گواہ کرلیا کرو۔ اور کاتب دستاویز اور گواہ (معاملہ کرنے والوں کا) کسی طرح نقصان نہ کریں۔ اگر تم (لوگ) ایسا کرو تو یہ تمہارے لئے گناہ کی بات ہے۔ اور خدا سے ڈرو اور (دیکھو کہ) وہ تم کو (کیسی مفید باتیں) سکھاتا ہے اور خدا ہر چیز سے واقف ہے
أَجَلٍ مُّسَمًّى: هڪ مقرر وقت، يعني اها مدت جيڪا طئي ٿيل هجي.
وَلْيَكْتُب: ۽ گهرجي ته لکي.
بِالْعَدْلِ: انصاف ۽ حق سان.
وَلَا يَأْبَ: ۽ نه انڪار ڪري، يعني نه مڙي.
وَلْيُمْلِلِ: ۽ گهرجي ته املاء ڪري، يعني پنهنجي زبان سان اقرار ڪري ٻڌائي.
سَفِيهًا: بيوقوف، بيسمجهه، جيڪو پنهنجي معاملن جي سڌي طرح سنڀال نه ڪري سگهي.
ضَعِيفًا: ڪمزور، يعني ننڍڙو ٻار يا ذهني طور ڪمزور.
وَلِيُّهُ: سندس سنڀاليندڙ، سندس قيم مقرر ڪيل.
وَاسْتَشْهِدُوا: ۽ شاهد ڪريو، يعني گواهه مقرر ڪريو.
أَن تَضِلَّ: ان ڪري جو گمراهه ٿي وڃي، يعني وساري وڃي.
وَلَا تَسْأَمُوا: ۽ نه ڪاهي، يعني نه ٿڪو ۽ نه بيزار ٿيو.
أَقْسَطُ: وڌيڪ انصاف وارو.
أَقْوَمُ: وڌيڪ قائم رکندڙ، يعني شهادت کي مضبوط ڪندڙ.
أَدْنَى: وڌيڪ ويجهو.
لَا تَرْتَابُوا: توهان شڪ ۾ نه پئو.
جُنَاحٌ: گناهه، الزام.
وَلَا يُضَارَّ: ۽ نه نقصان پهچايو وڃي.
فُسُوقٌ: گناهه، نافرماني.
2) تفسير:
اي ايمان وارؤ! جڏهن توهان هڪ ٻئي سان قرض جو معاملو ڪريو، يعني ڪو قرض وٺي ڏئي هڪ مقرر مدت تائين، ته ان قرض کي لکي ڇڏيو. ۽ توهان جي وچ ۾ هڪ لکندڙ انصاف سان لکي. ۽ لکندڙ کي نه گهرجي ته لکڻ کان انڪار ڪري، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ کيس لکڻ جي علم ۽ مهارت عطا ڪئي آهي، پوءِ کيس گهرجي ته لکي ڏئي. ۽ اها ڳالهه جنهن تي قرض جو بار آهي، يعني قرض وٺندڙ، پنهنجي زبان سان املاء ڪري ٻڌائي ته مون تي ايترو قرض آهي، ۽ الله تعاليٰ کان ڊڄي ۽ قرض جي مقدار، قسم يا تفصيل ۾ ڪا به گهٽتائي نه ڪري. پوءِ جيڪڏهن قرض وٺندڙ بيوقوف هجي، يا ڪمزور هجي، يعني ننڍڙو ٻار يا ذهني طور ڪمزور هجي، يا پاڻ املاء ڪرڻ جي طاقت نه رکي، جهڙوڪ گونگو هجي يا ٻولي نه ڄاڻي، ته سندس سنڀاليندڙ انصاف سان املاء ڪري ٻڌائي. ۽ توهان پنهنجي مردن مان ٻه شاهد مقرر ڪريو. پوءِ جيڪڏهن ٻه مرد نه هجن، ته هڪ مرد ۽ ٻه عورتون، انهن مان جن جي شهادت تي توهان راضي هجو. اهو ان ڪري جو جيڪڏهن هڪ عورت وساري وڃي ته ٻي کيس ياد ڏياري. ۽ شاهد کي نه گهرجي ته جڏهن کيس شهادت لاءِ سڏيو وڃي ته انڪار ڪري. ۽ توهان قرض لکڻ ۾ نه ٿڪو، چاهي اهو قليل هجي يا گهڻو، ان جي مقرر مدت تائين. اهو لکڻ الله وٽ وڌيڪ انصاف وارو آهي، ۽ شهادت کي وڌيڪ قائم رکندڙ آهي، ۽ ان ڳالهه جي وڌيڪ ويجهو آهي ته توهان شڪ ۾ نه پئو. پر جيڪڏهن معاملو اها تجارت هجي جيڪا اوهان جي وچ ۾ هٿو هٿ هلندي هجي، يعني اڳيان اڳيان سودو ٿئي، ته توهان تي ڪو گناهه ناهي ته ان کي نه لکو. ۽ جڏهن توهان خريد وڪرو ڪريو ته شاهد مقرر ڪريو. ۽ نه لکندڙ کي نقصان پهچايو وڃي ۽ نه شاهد کي. ۽ جيڪڏهن توهان ائين ڪيو، يعني نقصان پهچايو، ته اها توهان جي حق ۾ نافرماني آهي. ۽ الله تعاليٰ کان ڊڄو، ۽ الله تعاليٰ توهان کي سيکاريندو آهي. ۽ الله تعاليٰ هر شيءِ کي چڱي طرح ڄاڻندڙ آهي.
3) فائدا ۽ سبق:
هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مالي معاملن ۾ صفائي ۽ لکپڙهه هجڻ گهرجي، ته جيئن بعد ۾ ڪو تڪرار يا شڪ پيدا نه ٿئي. اهو اسلام جي حڪمت ۽ عدل جو هڪ روشن مثال آهي.
اسلام اسان کي سيکاريندي آهي ته هڪ ٻئي جي حقن جو خيال رکڻ ۽ انصاف ڪرڻ اسان جي ايمان جو حصو آهي. جڏهن اسان قرض جو معاملو لکي ۽ شاهد مقرر ڪري ڇڏيون ٿا، ته اهو اسان جي ايمان جي مضبوطي ۽ الله جي حڪمن جي پيروي جو ثبوت آهي.
هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ اسان جي دنياوي معاملن جي به فڪر ۾ آهي ۽ اسان کي اهڙا اصول ڏنا آهن جيڪي اسان جي زندگي کي آسان ۽ محفوظ بڻائن ٿا. اهو ئي سبب آهي ته قرآن مجيد هر دور ۽ هر زماني لاءِ هدايت جو سرچشمو آهي.
هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان الله جي حڪمن تي عمل ڪريون ۽ پنهنجي معاملن ۾ ايماندار ۽ انصاف وارا بڻجون، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي ۽ اسان کي ان جو بدلو ڏيندو.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.