Summa anzala `alaikum mim ba`dil ghammi amanatan nu`aasai yaghshaa taaa` ifatam minkum wa taaa`ifatun qad ahammathum anfusuhum yazunnoona billaahi ghairal haqqi zannal jaahiliyyati yaqooloona hal lanaa minal amri min shai`; qul innal amra kullahoo lillaah; yukhfoona fee anfusihim maa laa yubdoona laka yaqooloona law kaana lanaa minal amri shai`ummaa qutilnaa haahunaa; qul law kuntum fee buyootikum labarazal lazeena kutiba `alaihimul qatlu ilaa madaaji`ihim wa liyabtaliyal laahu maa fee sudoorikum wa liyumah hisa maa fee quloobikum; wallaahu `aleemum bizaatis sudoor
📖 ترجمه (معنای فارسی)
📖 معنای فارسی
آنگاه، پس از آن اندوه، خدا به شما ايمنى ارزانى داشت، چنان كه گروهى را خواب آرام فرو گرفت. اما گروهى ديگر كه چون مردم عصر جاهلى به خدا گمانى باطل داشتند، هنوز دستخوش اندوه خويش بودند و مىگفتند: آيا هرگز كار به دست ما خواهد افتاد؟ بگو: همه كارها به دست خداست. آنان در دل خود چيزى را پنهان مىدارند كه نمىخواهند براى تو آشكارش سازند. مىگويند: اگر ما را اختيارى بود اينجا كشته نمىشديم. بگو: اگر در خانههاى خود هم مى بوديد، كسانى كه كشتهشدن بر آنها مقرر شده است از خانه به قتلگاهشان بيرون مىرفتند. خدا آنچه را كه در سينه داريد مىآزمايد و دلهايتان را پاك مىگرداند و خدا به آنچه در دلهاست آگاه است.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
پھر خدا نے غم ورنج کے بعد تم پر تسلی نازل فرمائی (یعنی) نیند کہ تم میں سے ایک جماعت پر طاری ہو گئی اور کچھ لوگ جن کو جان کے لالے پڑ رہے تھے خدا کے بارے میں ناحق (ایام) کفر کے سے گمان کرتے تھے اور کہتے تھے بھلا ہمارے اختیار کی کچھ بات ہے؟ تم کہہ دو کہ بےشک سب باتیں خدا ہی کے اختیار میں ہیں یہ لوگ (بہت سی باتیں) دلوں میں مخفی رکھتے ہیں جو تم پر ظاہر نہیں کرتے تھے کہتے تھے کہ ہمارے بس کی بات ہوتی تو ہم یہاں قتل ہی نہ کیے جاتے کہہ دو کہ اگر تم اپنے گھروں میں بھی ہوتے تو جن کی تقدیر میں مارا جانا لکھا تھا وہ اپنی اپنی قتل گاہوں کی طرف ضرور نکل آتے اس سے غرض یہ تھی کہ خدا تمہارے سینوں کی باتوں کو آزمائے اور جو کچھ تمہارے دلوں میں ہے اس کو خالص اور صاف کر دے اور خدا دلوں کی باتوں سے خوب واقف ہے
آنگاه، پس از آن اندوه، خدا به شما ايمنى ارزانى داشت، چنان كه گروهى را خواب آرام فرو گرفت. اما گروهى ديگر كه چون مردم عصر جاهلى به خدا گمانى باطل داشتند، هنوز دستخوش اندوه خويش بودند و مىگفتند: آيا هرگز كار به دست ما خواهد افتاد؟ بگو: همه كارها به دست خداست. آنان در دل خود چيزى را پنهان مىدارند كه نمىخواهند براى تو آشكارش سازند. مىگويند: اگر ما را اختيارى بود اينجا كشته نمىشديم. بگو: اگر در خانههاى خود هم مى بوديد، كسانى كه كشتهشدن بر آنها مقرر شده است از خانه به قتلگاهشان بيرون مىرفتند. خدا آنچه را كه در سينه داريد مىآزمايد و دلهايتان را پاك مىگرداند و خدا به آنچه در دلهاست آگاه است.
📜
ترجمه — Tafsir
## تفسیر آیه ۱۵۴ سوره آل عمران
### معانی واژگان:
أَمَنَةً: آرامش و امنیت قلبی
نُعَاسًا: چُرت و خواب سبک
یَغْشَى: فرا میگیرد، میپوشاند
أَهَمَّتْهُمْ: آنان را به فکر و اندوه انداخت
ظَنَّ الْجَاهِلِیَّةِ: گمان نادرست و باطل مانند گمانهای دوران جاهلیت
لَبَرَزَ: بیرون میآمدند، ظاهر میشدند
مَضَاجِعِهِمْ: جایگاههای کشته شدنشان
لِیُمَحِّصَ: خالص و پاک گرداند، جدا کند
ذَاتِ الصُّدُورِ: آنچه در سینههاست (نیّات و رازهای درونی)
### تفسیر آیه:
پس از آن اندوه و غمی که در جریان اُحد بر مسلمانان وارد شد، خداوند رحمت خود را شامل حال مؤمنان مخلص گرداند و آرامش و اطمینانی در دلهایشان افکند که نتیجه آن، چُرت و خواب سبکی بود که گروهی از آنان را فرا گرفت. این گروه، همان مؤمنان راستین بودند که به وعده الهی اطمینان داشتند و دلهایشان از امنیت و سکینه لبریز بود؛ زیرا کسی که ایمان دارد، آرام میگیرد و به خواب میرود، اما آنکه در دلش ترس و تردید است، خواب به چشمش نمیآید.
در مقابل، گروه دیگری بودند که تنها به فکر نجات خود بودند و غم و اندوه، وجودشان را فرا گرفته بود. اینان منافقانی بودند که درباره خداوند گمانهای باطل و نادرست داشتند؛ همانند گمانهای مردم دوران جاهلیت که به قدرت و حکمت خداوند درست ایمان نیاورده بودند. آنان گمان میکردند که خداوند پیامبرش را یاری نخواهد کرد و اسلام پیروز نخواهد شد. این منافقان با ندامت و پشیمانی از خروج به جنگ، به یکدیگر میگفتند: «آیا ما را در این امر اختیاری بود؟ اگر اختیاری داشتیم هرگز به این جنگ نمیرفتیم و چنین مصیبتی برایمان پیش نمیآمد.»
خداوند به پیامبرش دستور میدهد که در پاسخ آنان بگوید: «همه کارها به دست خداست و اوست که سرنوشت شما را رقم زده است؛ اگر شما در خانههایتان نیز میماندید، آن کسانی که خداوند کشته شدنشان را رقم زده بود، خود به سوی جایگاههای کشته شدنشان بیرون میآمدند و همان سرنوشت محتوم برایشان رخ میداد.»
خداوند این حوادث را برای این قرار داد که آنچه در سینههای شماست - از ایمان یا نفاق، شک یا یقین - آشکار گردد و خوب از بد جدا شود. او میخواهد دلهای شما را خالص گرداند و پرده از رازهای درونی بردارد تا حقیقت هر کس روشن شود. و خداوند به همه آنچه در درون سینههاست، کاملاً آگاه است و هیچ چیزی بر او پوشیده نیست.
### فواید و پیامهای آیه:
آرامش و سکینهای که پس از سختیها بر دل مؤمنان مینشیند، نشانه لطف و رحمت الهی است؛ پس در سختیها به درگاه خدا پناه ببریم و بدانیم که او هرگز بندگان مؤمن خود را تنها نمیگذارد.
گمان نیکو به خداوند، نشانه ایمان راستین است؛ همانگونه که گمان بد به خدا، صفت منافقان و جاهلان است. مؤمن همیشه به خدا خوشبین است و به وعدههای او اعتماد دارد، حتی در سختترین لحظات.
مرگ و زندگی به دست خداست و هیچ تدبیر و احتیاطی نمیتواند تقدیر الهی را تغییر دهد؛ پس انسان نباید از ترس مرگ، از انجام وظایف دینی و جهاد در راه حق بازماند.
حوادث و ابتلائات، پرده از حقیقت انسانها برمیدارد؛ سختیها و آزمایشها، مؤمن صادق را از منافق دورو جدا میکند و این خود رحمتی است که انسان خود را بشناسد و در مسیر اصلاح گام بردارد.
خداوند به رازهای درونی انسانها آگاه است؛ پس چه خوب است که دلهای خود را از نفاق و کینه پاک کنیم و با خلوص نیت، بندگی او را کنیم؛ چرا که او از نهان ما باخبر است و اعمال ما را بر اساس نیّتهایمان میسنجد.
خدا به وعدهاى كه با شما نهاده بود وفا كرد، آنگاه كه به اذن او دشمن را مىكشتيد. و چون غنيمتى را كه هواى آن را در سر داشتيد به شما نشان داد، سستى كرديد و در آن امر به منازعه پرداختيد و عصيان ورزيديد. بعضى خواستار دنيا شديد و بعضى خواستار آخرت. سپس تا شما را به بلايى مبتلا كند به هزيمت واداشت. اينك شما را ببخشود كه او را به مؤمنان بخشايشى است.
آنگاه كه مىگريختيد و به كس نمىپرداختيد و پيامبر شما را از پشت سر فرامىخواند. پس به پاداش، غمى بر غم شما افزود. اكنون اندوه آنچه را كه از دست دادهايد، يا رنجى را كه به شما رسيده است، مخوريد. خدا به هر كارى كه مىكنيد آگاه است.
آنگاه، پس از آن اندوه، خدا به شما ايمنى ارزانى داشت، چنان كه گروهى را خواب آرام فرو گرفت. اما گروهى ديگر كه چون مردم عصر جاهلى به خدا گمانى باطل داشتند، هنوز دستخوش اندوه خويش بودند و مىگفتند: آيا هرگز كار به دست ما خواهد افتاد؟ بگو: همه كارها به دست خداست. آنان در دل خود چيزى را پنهان مىدارند كه نمىخواهند براى تو آشكارش سازند. مىگويند: اگر ما را اختيارى بود اينجا كشته نمىشديم. بگو: اگر در خانههاى خود هم مى بوديد، كسانى كه كشتهشدن بر آنها مقرر شده است از خانه به قتلگاهشان بيرون مىرفتند. خدا آنچه را كه در سينه داريد مىآزمايد و دلهايتان را پاك مىگرداند و خدا به آنچه در دلهاست آگاه است.
از ميان شما آنان كه در روز مقابله آن دو گروه بگريختند، به سبب پارهاى از اعمالشان شيطان آنها را به خطا افكنده بود. اينك خداوند عفوشان كرد كه او آمرزنده و بردبار است.
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، همانند آن كافران مباشيد كه درباره برادران خود كه به سفر يا به جنگ رفته بودند، مىگفتند: اگر نزد ما مانده بودند نمىمردند يا كشته نمىشدند. خدا اين پندار را چون حسرتى در دل آنها نهاد. و خداست كه زنده مىكند و مىميراند و اوست كه اعمال شما را مىبيند.
سایت سوره قرآن با هدف خدمت به قرآن و سنت پیامبر به عنوان یک حرکت خضوع راه اندازی شده است و از حمایت شما خرسندیم و از تداوم تداوم شما قدردانی می نماییم و از خداوند متعال خواستار قبولی ما هستیم. و کار ما را صرفاً برای وجه شریف او بساز.
