سوره بقرہ آيت 283 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : ۽ جيڪڏھن اوھين مسافريءَ ۾ ھُجو ۽ لکندڙ نه لھو…

بقرہ · 283/286

ترجمو لکڻ — سوره بقرہ

۞ وَإِن كُنتُمْ عَلَىٰ سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَةٌ ۖ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُم بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ ۚ وَمَن يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ۝٢٨٣

🔤 Transliteration

Wa in kuntum `alaa safarinw wa lam tajidoo kaatiban farihaanum maqboodatun fa in amina ba`dukum ba`dan falyu`addil lazi tumina amaa natahoo walyattaqil laaha Rabbah; wa laa taktumush shahaadah; wa mai yaktumhaa fa innahooo aasimun qalbuh; wallaahu bimaa ta`maloona `Aleem

📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)

📖 سنڌيءَ ۾

۽ جيڪڏھن اوھين مسافريءَ ۾ ھُجو ۽ لکندڙ نه لھو ته ھٿڻ گروي وٺڻ لازم آھي، پوءِ جيڪڏھن اوھان مان ھڪڙا ٻـين تي اعتبار رکن ته جنھن تي اعتبار رکيو ويو تنھن کي پنھنجي امانت (يعني قرض) ادا ڪرڻ گھرجي ۽ پنھنجي پالڻھار الله کان ڊڄڻ گھرجي، ۽ شاھدي نه لڪايو، ۽ جيڪو اُن کي لڪائيندو ته بيشڪ سندس دل ڏوھارڻ آھي، ۽ جيڪي اوھين ڪندا آھيو سو الله ڄاڻندڙ آھي.

🌐 Additional reference in اردو

📖 Ayah 📜 Tafsir 📚 Al-Waseet 🔤 Ayah (I'rab)

0:00

📜

ترجمو — Tafsir

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

سَفَرٍ: سفر، پنڌ تي هجڻ.
كَاتِبًا: لکندڙ، لکڻ وارو.
رِهَانٌ مَّقْبُوضَةٌ: اهي گرويون (رهن) جيڪي پنهنجي قبضي ۾ ورتيون وڃن.
اؤْتُمِنَ: جنهن کي امانتدار سمجهيو ويو، جنهن تي ڀروسو ڪيو ويو.
أَمَانَتَهُ: سندس امانت، يعني قرض جي ادائيگي.
آثِمٌ: گناهگار، خطاڪار.
قَلْبُهُ: سندس دل.

2) آيت جي تفسير:

اي ايمان وارؤ! جيڪڏهن توهان سفر تي هجو ۽ اتي ڪو لکندڙ نه لڀي جيڪو قرض جي دستاويز لکي ڏئي، ته پوءِ قرض وٺندڙ کان ڪا شيءِ گروي طور قبضي ۾ وٺو ته جيئن قرض ڏيندڙ جو حق محفوظ رهي ۽ قرض واپس ٿيڻ تائين ضمانت رهي. پر جيڪڏهن توهان هڪ ٻئي تي ڀروسو ڪريو ۽ هڪ ٻئي کي امانتدار سمجهو، ته پوءِ نه لکڻ جي ضرورت آهي، نه شاهدن جي ۽ نه گروي رکڻ جي. اهڙي حالت ۾ قرض وٺندڙ تي لازم آهي ته هو امانت ۾ رکيل قرض پوريءَ ايمانداريءَ سان ادا ڪري ۽ الله کان ڊڄي، پنهنجي رب جي حڪم جي پابندي ڪري ۽ ان ۾ خيانت نه ڪري. جيڪڏهن قرض وٺندڙ قرض مڃڻ کان انڪار ڪري ۽ ڪنهن شخص کي ان معاملي جي شاهد هجڻ جو علم هجي، ته ان تي لازم آهي ته هو شهادت ڏئي ۽ ان کي لڪائي نه. جيڪو ماڻهو شهادت لڪائيندو آهي، ته سندس دل گناهگار ۽ بدنيّت آهي، ڇاڪاڻ ته شهادت لڪائڻ جو اصل هنڌ ئي دل آهي. ۽ الله تعاليٰ کي توهان جي سڀني ڪمن جي خبر آهي، ڪجهه به کانئس لڪل ناهي. هو توهان جي هر عمل جو حساب وٺندو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

امانت جي اهميت: هن آيت ۾ الله تعاليٰ قرض کي ”امانت“ سڏيو آهي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته مسلمان جو مال ۽ حق ڪنهن به صورت ۾ خيانت جوڳو ناهي. جيڪو ماڻهو قرض وٺي ٿو، تنهن تي لازم آهي ته هو پوري ايمانداريءَ سان اهو قرض ادا ڪري.
الله جو خوف ۽ تقويٰ: آيت ۾ فرمايو ويو آهي ته ”۽ الله کان ڊڄي، پنهنجي رب کان.“ يعني قرض جي ادائيگي ۾ به الله جو خوف رکڻ گهرجي. اهو ئي سبب آهي جو هڪ مسلمان ڪڏهن به ٻئي جو حق مارڻ جي جرئت نه ڪندو.
شهادت لڪائڻ وڏو گناهه آهي: آيت ۾ واضح فرموديو ويو آهي ته جيڪو شهادت لڪائي ٿو، سندس دل گناهگار آهي. ان مان معلوم ٿئي ٿو ته شهادت ڏيڻ هڪ ديني ۽ اخلاقي ذميواري آهي، جنهن کي لڪائڻ سخت گناهه آهي.
اسلام ۾ سهولت ۽ لچڪ: هن آيت ۾ الله تعاليٰ سفر جي حالت ۾ قرض جي معاملي ۾ سهولت ڏني آهي ته جيڪڏهن لکندڙ نه لڀي ته گروي رکڻ کافي آهي، ۽ جيڪڏهن ٻنهي ڌرين ۾ ڀروسو هجي ته لکڻ ۽ گواهه ڪرڻ جي به ضرورت ناهي. اهو اسلام جي سهولت ۽ حڪمت جو ثبوت آهي.
الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي: آيت جي آخر ۾ فرمايو ويو آهي ته ”الله توهان جي ڪمن کي چڱي طرح ڄاڻندڙ آهي.“ ان مان معلوم ٿئي ٿو ته اسان جي ظاهري عملن سان گڏ نيت ۽ دل جي حالت به الله کان لڪل ناهي. اهو ئي سبب آهي جو اسان کي هر معاملي ۾ ايمانداري ۽ صفائي اختيار ڪرڻ گهرجي.
اسلام ۾ عدل ۽ انصاف: هن آيت ۾ قرض ڏيندڙ ۽ قرض وٺندڙ ٻنهي جا حق محفوظ ڪيا ويا آهن، ۽ گواهن کي به شهادت ڏيڻ جي تلقين ڪئي وئي آهي. اهو اسلام جي عدل ۽ انصاف جو عملي نمونو آهي، جيڪو هر مسلمان کي پنهنجي زندگيءَ ۾ apnaڻ گهرجي.

📜 آيت 281-285 — سوره بقرہ

281وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

۽ (اي ماڻھو) اُنھيءَ ڏينھن کان ڊڄو جنھن ۾ الله ڏانھن موٽايا ويندؤ، پوءِ سڀڪنھن ماڻھوءَ کي جيڪي ڪمايائين تنھن جو پورو بدلو ڏبو ۽ اُنھن تي ظلم نه ڪبو.

282يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيْنٍ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوهُ ۚ وَلْيَكْتُب بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ ۚ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ أَن يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ ۚ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا ۚ فَإِن كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ ۚ وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِن رِّجَالِكُمْ ۖ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَن تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَىٰ ۚ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا ۚ وَلَا تَسْأَمُوا أَن تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَىٰ أَجَلِهِ ۚ ذَٰلِكُمْ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَىٰ أَلَّا تَرْتَابُوا ۖ إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَكْتُبُوهَا ۗ وَأَشْهِدُوا إِذَا تَبَايَعْتُمْ ۚ وَلَا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ ۚ وَإِن تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

اي مؤمنؤ جڏھن ڪنھن ٺھرايل (مُدت) تائين قرض جو معاملو ڪريو تڏھن اُن کي لکو، ۽ اوھان جي وچ ۾ لکندڙ کي انصاف سان لکڻ گھرجي، ۽ جئن کيس الله سيکاريو تئن لکندڙ لکڻ کان انڪار نه ڪري پوءِ لکڻ گھرجيس، ۽ جنھن تي قرض آھي سو (مطلب) بيان ڪري ۽ پنھنجي پالڻھار الله کان ڊڄڻ گھرجيس ۽ منجھانئس ڪُجھ نه گھٽائي، پوءِ جنھن تي قرض آھي سو جيڪڏھن اَٻوجھ يا ھيڻو ھجي يا بيان نه ڪري سگھي ته سندس سنڀاليندڙ کي اِنصاف سان بيان ڪرڻ گھرجي، ۽ پنھنجن (مسلمانن) مڙسن مان ٻه گواھ شاھد ڪريو، پوءِ جيڪڏھن ٻه مڙس نه ھجن ته ھڪ مڙس ۽ ٻه زالون (اُنھن) شاھدن مان جيڪي اوھان کي وڻن (شاھد ڪريو ھن لاءِ) ته جي اُنھن (ٻنھي) مان ھڪڙي وساريندي ته اُنھن مان ٻي کيس ياد ڏياريندي، ۽ جڏھن شاھد (شاھديءَ ڏانھن) سڏيا وڃن ته انڪار نه ڪن، ۽ اُن جي مدت تائين ٿوري يا گھڻي (قرض) جي لکي ڏيڻ کان نه ٿڪجو، اِھو (لکڻ) الله وٽ انصاف کي تمام ويجھو ۽ شاھديءَ لاءِ بلڪل بيھڪ وارو آھي ۽ اوھان جي شڪ ۾ نه پوڻ کي (به) ڏاڍو ويجھو آھي پر جيڪڏھن اوھان جو واپار رُوبرو ھجي جو اوھين ھٿون ھٿ پاڻ ۾ پيا ڪريو ته اُن جي نه لکڻ ۾ اوھان تي ڪو گناھ نه آھي، ۽ جڏھن ڳنھو وڪڻو ته شاھد ڪريو، ۽ لکندڙ ۽ شاھد کي نه ڏکوئجي، ۽ جيڪڏھن (اھڙو ڪم) ڪندؤ ته اُھو اوھان کي گُناہ آھي، ۽ الله کان ڊڄو، ۽ الله اوھان کي سيکاري ٿو، ۽ الله سڀڪنھن شيء کي ڄاڻندڙ آھي.

283۞ وَإِن كُنتُمْ عَلَىٰ سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَةٌ ۖ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُم بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ ۚ وَمَن يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ

284لِّلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَإِن تُبْدُوا مَا فِي أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُم بِهِ اللَّهُ ۖ فَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

جيڪي آسمانن ۾ آھي ۽ جيڪي زمين ۾ آھي سا الله جي ئي (ملڪيت) آھي، ۽ جيڪي اوھان جي دلين ۾ آھي سو جيڪڏھن پڌرو ڪريو توڻي اُھو لڪايو (ته به) الله اوھان سان اُن جو حساب ڪندو، پوءِ جنھن لاءِ گھرندو تنھن کي بخشيندو، ۽ جنھن لاءِ گھرندو تنھن کي عذاب ڪندو، ۽ الله سڀڪنھن شيءِ تي وس وارو آھي.

285آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ ۚ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

پيغمبر (ﷴ ﷺ) ڏانھن جيڪي سندس پالڻھار کان لاٿو ويو سو اُن مڃيو آھي ۽ مؤمنن (به)، سڀڪنھن الله ۽ سندس ملائڪن ۽ سندس ڪتابن ۽ سندس رسولن کي مڃيو آھي، (چون ٿا ته) سندس پيغمبرن مان ڪنھن ھڪ (جي مڃڻ) ۾ فرق نه ڪندا آھيون، ۽ چيائون ته ٻڌوسون ۽ سندس (حُڪم) مڃيوسون، اي اسان جا پالڻھار تنھنجي بخشش گھرون ٿا ۽ تو ڏانھن موٽڻو آھي.

→ آيت 282 📖 بقرہ آيت 284 ←

بقرہقرآن فهرست

286آيت

MedinanRevelation

283آيت

ترجمو — بقرہ 283

سوره بقرہ آيت 283 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : ۽ جيڪڏھن اوھين مسافريءَ ۾ ھُجو ۽ لکندڙ نه لھو…

سوره آيت 283/286 — سوره بقرہ البقرة (Medinan). پڙهو ٻڌو ترجمو (سنڌي). ٻڌو: سوره بقرہ ٻڌو, سوره بقرہ ترجمو, سوره بقرہ mp3, سوره بقرہ pdf. آيت 281–285. سنڌيءَ ۾: اردو.