Maidə surəsi — Ayə 3

Maidə surəsi, 3-cü ayə

Bəzi sözlərin izahı:

• Meytə: Heyvanın qanı axıdılmadan, yəni şəriətə uyğun kəsilmədən ölməsi.
• Məsfuh qan: Axıdılan, yəni heyvandan çıxan qan.
• Əhəllə ləğyrillah: Heyvan kəsilərkən Allahdan başqasının adının çəkilməsi.
• Münxəniqə: Boğularaq ölən heyvan.
• Mövquzə: Döyülərək, vurularaq öldürülən heyvan.
• Mütərədiyyə: Yüksək yerdən düşərək ölən heyvan.
• Nətihə: Başqa bir heyvanın buynuzlaması ilə ölən heyvan.
• Sübü: Yırtıcı heyvan (aslan, qurd, pələng kimi).
• Nüsüb: Cahiliyyə dövründə ətrafında qurban kəsilən, ibadət edilən daşlar.
• Əzlam: Qadağan və ya icazə yazılmış oxlar olub, cahiliyyə dövründə insanlar onlarla qismət axtarırdılar.
• Məxməsə: Aclıq, qıtlıq.
• Mütəcanif: Bilərəkdən günaha meyl edən.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə sizə bir sıra qadağaları bildirir. Ölü halda tapılan, şəriətə uyğun kəsilmədən ölən heyvanlar, axıdılan qan, donuz əti, kəsilərkən Allahdan başqasının adı çəkilən heyvanlar sizə haram edilmişdir. Həmçinin boğularaq, döyülərək, yüksəkdən düşərək, başqa heyvanın buynuzlaması ilə ölən heyvanlar və yırtıcı heyvanın parçaladığı heyvanlar da haramdır. Lakin bu hallardan birində olub hələ canlı ikən yetişib şəriətə uyğun kəsdiyiniz heyvanlar halaldır. Putlar üçün kəsilən heyvanlar da haramdır. Cahiliyyə dövründə olduğu kimi, qismət oxları ilə gələcəkdən xəbər almağa çalışmaq da haramdır. Bütün bunlar Allahın itaətindən çıxmaqdır.

Ey möminlər! Bu gün kafirlər sizin dininizdən əl çəkəcəyinizə, onu məhv edə biləcəklərinə dair ümidlərini itirmişlər. Artıq onlardan qorxmayın, yalnız Məndən qorxun. Bu gün dininizi sizin üçün kamilləşdirdim, nemətimi tamamladım və İslamı sizə din olaraq bəyəndim. İslam elə bir dindir ki, ondan başqa heç bir din Allah yanında qəbul deyildir. Ona görə də bu dini möhkəm tutun, ondan ayrılmayın.

Hər kəs aclıq üzündən, ölümdən qorxaraq, günaha meyl etmədən bu haram edilən şeylərdən yeməyə məcbur qalarsa, ona günah yoxdur. Çünki Allah çox bağışlayandır, çox rəhmlidir. O, bəndələrinin çarəsiz qaldığı anda onlara rəhm edər və bağışlayar.

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam dini həyatın hər sahəsini əhatə edən, insanı həm maddi, həm mənəvi cəhətdən qoruyan kamil bir dindir. Allahın qoyduğu hər bir hökmdə bəndələri üçün saysız hikmətlər və faydalar vardır. Gəlin bu dini sevgiylə, şükrlə qəbul edək və onun göstərişlərinə səmimiyyətlə əməl edək. Çünki bu din bizə ən böyük nemətdir və Allah onu bizim üçün seçib bəyənmişdir.