سوره طہ — آيت 1

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• طه: هي قرآن ڪريم جي مقطّع حرفن (حروف مقطعات) مان آهي، جن بابت الله تعاليٰ پنهنجي حڪمت مطابق علم رکي ٿو. ان جو مطلب اهو آهي ته هي اکر انهن ئي قسم جا آهن، جيئن سورة البقرة جي شروعات ۾ ”الم“، سورة يس ۾ ”يس“ ۽ سورة ق ۾ ”ق“ آيا آهن. انهن اکرن جو مقصد اهو ظاهر ڪرڻ آهي ته هي قرآن ڪريم به انهن ئي حرفن مان ٺهيل آهي، جيڪي عرب ڳالهائيندا هئا، پر ان جي باوجود ڪو به ان جهڙو ڪلام پيش ڪرڻ کان عاجز آهي. اهڙيءَ طرح اهي اکر قرآن جي اعجاز ۽ عظمت ڏانهن اشارو آهن.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت سورة طه جي شروعات آهي، جنهن ۾ الله تعاليٰ ”طه“ فرمايو آهي. هي مقطّع اکرن مان آهي، جن جي حقيقي معنيٰ ۽ مراد الله تعاليٰ کي ئي معلوم آهي. اهڙا اکر قرآن مجيد جي ڪيترن ئي سورتن جي شروعات ۾ آيا آهن، جهڙوڪ ”الم“، ”حم“، ”يس“ وغيره. انهن اکرن جي حڪمت ۾ هي به شامل آهي ته اهي ٻڌندڙن جي ڌيان کي ڇڪين ٿا ۽ کين خبردار ڪن ٿا ته اڳتي جيڪو ڪلام اچي رهيو آهي، سو وڏي اهميت وارو آهي. ان سان گڏ اهي اهو به ڏيکارين ٿا ته قرآن ڪريم انهن ئي سادن عربي اکرن مان ٺهيل آهي، جن کي عرب ماڻهو روزانو ڳالهائڻ ۾ استعمال ڪندا هئا، پر پوءِ به ڪو به انسان ان جهڙو ڪلام ٺاهي نه سگهيو ۽ نه ٿو سگهي، جيڪو قرآن جي الله تعاليٰ طرفان هجڻ جو واضح ثبوت آهي. انهن اکرن ۾ مؤمنن لاءِ تسلي ۽ يقين آهي ته هي ڪتاب سچو ۽ الله جو نازل ڪيل آهي، ۽ ان ۾ ڪنهن به قسم جو شڪ نه ڪرڻ گهرجي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• قرآن ڪريم الله تعاليٰ جو ڪلام آهي، جنهن جي هر اکر ۾ حڪمت ۽ رحمت آهي، ڀلي اسان ان جي ڪنهن حصي جي حقيقي معنيٰ کي مڪمل طور تي نه سمجهي سگهون.
• مقطّع اکر اسان کي سيکارين ٿا ته قرآن جي تلاوت ۽ ٻڌڻ وقت پوري ڌيان ۽ ادب سان گڏ رهڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي ياد ڏياري ٿي ته قرآن جي اعجاز تي غور ڪرڻ ۽ ان تي ايمان آڻڻ هر مسلمان جو فرض آهي.
• قرآن ڪريم جي هر سورت ۽ هر آيت ۾ اسان لاءِ هدايت ۽ نصيحت آهي، جيڪا اسان کي دنيا ۽ آخرت ۾ ڪاميابي ڏانهن رهنمائي ڪري ٿي.
• اهڙين آيتن تي غور ڪرڻ سان اسان جي دلين ۾ قرآن سان محبت ۽ ان جي عظمت جو احساس وڌي ٿو، ۽ اسان ان جي تعليمات تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪريون ٿا.