Аль-Джасия сүрәсе — Аять 1

معاني الكلمات:

«حم» — бу сүзләр — Коръәннең мәгънәсе ачык булган аятьләрендә килгән мөтәшәбиһ (ачык мәгънәсе билгеле булмаган) хәрефләрдән санала. Алар Аллаһының китабының могҗиза икәнен күрсәтүче билгеләрдән берсе.

Аять тәфсире:

«Ха. Мим.» — бу ике хәреф — Коръәннең башлангычында килә торган мөкаттәгать хәрефләреннән. Аларның төгәл мәгънәсен Аллаһыдан башка беркем дә белми. Ләкин бу хәрефләр аша Аллаһы Тәгалә кешеләрнең игътибарын җәлеп итә: бу китап — шундый ук хәрефләрдән төзелгән, әмма сез аның кебек бер генә сүрә дә китерә алмыйсыз. Бу — Коръәннең Аллаһы тарафыннан иңдерелгән могҗиза икәнлегенә ачык дәлил. Мондый хәрефләрнең мәгънәсе турында галимнәр төрле фикерләр әйткән: кайберләре — бу Аллаһының исемнәреннән берсе, дигән; кайберләре — бу хәрефләр аша Аллаһы үз китабына ант итә, дигән; ә кайберләре — бу хәрефләр Коръәннең гомер буе укылып, һәр хәреф өчен савап алыначагын күрсәтә, дигән. Әмма дөрес караш — бу хәрефләрнең төгәл мәгънәсен Аллаһының үзеннән башка беркем дә белми, дигән фикер.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Коръән — Аллаһы тарафыннан иңдерелгән хак китап, аның могҗизалылыгы — кешеләрнең аңына сыймаслык дәрәҗәдә.
2. Коръән аятьләре ике төргә бүленә: мөхкәмәт (мәгънәсе ачык) һәм мөтәшәбиһәт (мәгънәсе серле). Мөтәшәбиһ аятьләргә ышану — мөселманның иманының бер өлеше.
3. Аллаһы Тәгалә кешеләргә үз китабын аңлату өчен төрле ысуллар куллана: кайчак ачык аятьләр иңдерә, кайчак серле хәрефләр белән игътибарны җәлеп итә.
4. Коръәнне уку һәм аның хәрефләренә игътибар итү — гыйбадәт, чөнки һәр хәреф өчен укучыга савап языла.
5. Мөселман кешесе аңламаган нәрсәләргә каршы түземлелек белән карарга тиеш, чөнки диндә серле әйберләрнең булуы — иманны сынау өчен.