و اگر وامدار تنگدست بود، مهلتى بايد تا توانگر گردد. و اگر دانا باشيد، دانيد كه چون بر او ببخشاييد برايتان بهتر است.
📜
ترجمه — Tafsir
معانی کلمات:
ذُو عُسْرَةٍ: کسی که تنگدست و ناتوان از پرداخت بدهی باشد.
فَنَظِرَةٌ: مهلت دادن و منتظر ماندن.
مَيْسَرَةٍ: فراخی و توانایی مالی.
تَصَدَّقُوا: بخشیدن و گذشتن از طلب (کلاً یا بعضاً).
تفسیر آیه:
اگر بدهکار در تنگنای مالی باشد و توانایی پرداخت بدهی خود را نداشته باشد، بر شما واجب است که به او مهلت دهید تا زمانی که خداوند روزی و گشایشی برایش فراهم کند و بتواند دین خود را ادا نماید. اما اگر از سرِ گذشت و احسان، اصل بدهی یا بخشی از آن را به او ببخشید و از او صرفنظر کنید، این کار برای شما در پیشگاه خداوند بهتر و پربرکتتر است، به شرط آنکه فضیلت و پاداش این کار را بدانید و درک کنید. کسی که این حقیقت را بداند ولی عمل نکند، مانند کسی است که نمیداند و از این فضیلت بیبهره میماند.
فواید و پیامهای آیه:
اسلام دین رحمت و آسانگیری است؛ حتی در مسائل مالی، به جای فشار آوردن بر بدهکارِ ناتوان، دستور به مهلت دادن و مدارا میدهد.
این آیه روحیهی ایثار و گذشت را در جامعه تقویت میکند و به مؤمنان میآموزد که کمک به همنوع در سختی، نه تنها از ثروت آنان نمیکاهد، بلکه در حقیقت سرمایهگذاری برای آخرت و خشنودی پروردگار است.
توجه به وضعیت نیازمندان و رعایت انصاف در معاملات، از نشانههای ایمان راستین است و پاداش چنین گذشتی نزد خداوند بیحساب است.
این آیه به ما میآموزد که در روابط اقتصادی، هدف تنها سود مادی نیست، بلکه تعامل بر پایهی محبت و برادری دینی، ارزشی فراتر از هر سود دنیوی دارد.
و هرگاه چنين نكنيد، پس جنگ با خدا و رسول او را اعلام كنيد. و اگر توبه كنيد، اصل سرمايه از آن شماست. در اين حال نه ستم كردهايد و نه تن به ستم دادهايد.
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چون وامى تا مدتى معيّن به يكديگر دهيد، آن را بنويسيد. و بايد در بين شما كاتبى باشد كه آن را به درستى بنويسد. و كاتب نبايد كه در نوشتن از آنچه خدا به او آموخته است سرپيچى كند. و مديون بايد كه بر كاتب املاء كند و از اللّه، پروردگار خود بترسد و از آن هيچ نكاهد. اگر مديون سفيه يا صغير بود يا خود املاء كردن نمىتوانست، ولىّ او از روى عدالت املاء كند. و دو شاهد مرد به شهادت گيريد. اگر دو مرد نبود، يك مرد و دو زن كه به آنها رضايت دهيد شهادت بدهند، تا اگر يكى فراموش كرد ديگرى به يادش بياورد. و شاهدان چون به شهادت دعوت شوند، نبايد كه از شهادت خوددارى كنند. و از نوشتن مدّت دين خود، چه كوچك و چه بزرگ، ملول مشويد. اين روش در نزد خدا عادلانهتر است، و شهادت را استواردارندهتر و شك و ترديد را زايلكنندهتر. و هرگاه معامله نقدى باشد اگر براى آن سندى ننويسيد مرتكب گناهى نشدهايد. و چون معاملهاى كنيد، شاهدى گيريد. و نبايد به كاتب و شاهد زيانى برسد، كه اگر چنين كنيد نافرمانى كردهايد. از خداى بترسيد. خدا شما را تعليم مى دهد و او بر هر چيزى آگاه است.
سایت سوره قرآن با هدف خدمت به قرآن و سنت پیامبر به عنوان یک حرکت خضوع راه اندازی شده است و از حمایت شما خرسندیم و از تداوم تداوم شما قدردانی می نماییم و از خداوند متعال خواستار قبولی ما هستیم. و کار ما را صرفاً برای وجه شریف او بساز.