سوره حاقه — آیه 1

معانی کلمات:

• الحاقّة: از ماده «حَقّ» به معنای ثابت و محقق؛ نامی از نام‌های قیامت است، زیرا وقوع آن حتمی و قطعی است و تردیدی در آن راه ندارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آغاز سوره مبارکه «حاقه» به بیان یکی از نام‌های قیامت می‌پردازد و آن را «الحاقّه» می‌نامد. این واژه اشاره به آن رخداد عظیم و حتمی دارد که در آن، همه وعده‌ها و وعیدهای الهی تحقق می‌یابد. قیامت «حاقّه» نامیده شده است؛ زیرا هم وقوع آن حق و راستین است و هم در آن، حق هر کسی به تمام و کمال ادا می‌شود؛ نیکوکاران به پاداش نیکی‌هایشان می‌رسند و بدکاران به سزای کردار زشت خود گرفتار می‌آیند. این نام، هول و عظمت آن روز را نیز می‌رساند؛ روزی که همه خلایق در برابر عدالت بی‌پایان پروردگار حاضر می‌شوند و هیچ کس توان گریز از آن را ندارد. بیان این نام در ابتدای سوره، توجه انسان را به حقیقت بزرگ معاد جلب می‌کند و او را به اندیشه در سرنوشت خویش وا می‌دارد.

فواید و پیام‌های آیه:

• ایمان به قیامت، مایه بیداری وجدان و اصلاح رفتار انسان است؛ زیرا کسی که به روز حسابرسی یقین داشته باشد، مراقب اعمال خویش خواهد بود.
• نام‌های متعدد قیامت در قرآن، هر یک گوشه‌ای از عظمت و ویژگی‌های آن روز را نمایان می‌سازد و شناخت این نام‌ها، خشیت و امید را در دل مؤمن زنده می‌کند.
• قطعی بودن وقوع قیامت، دل‌گرمی مؤمنان به عدالت الهی است؛ آنان می‌دانند که هیچ ظلمی بی‌پاسخ نمی‌ماند و هیچ نیکی‌ای بی‌پاداش نخواهد بود.