سورت بقره — آیت 286

لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

د کلمو معناګانې:

• وُسْعَهَا: د هغې د طاقت او توان اندازه.
• إِصْرًا: دروند بار، هغه تکلیف چې زغم یې ډېر ګران وي.
• لاَ تُؤَاخِذْنَا: مونږ مه نیسه او سزا مه راکړه.
• مَوْلاَنَا: زمونږ مالک، ساتونکی او مددګار.

د آیت تفسیر:

الله تعالیٰ په خپل لامحدود رحمت او عدل سره هیڅوک پر هغه څه مکلف نه کوي چې د هغه له وس او طاقت بهر وي. دا د اسلام د دین لوی فضیلت دی چې په اسانتیا ولاړ دی، په کې سختي او تنګي نشته. هر څوک چې ښه عمل وکړي، د هغه ښه اجر به ورکړل شي او هیڅ به ترې کم نه شي، او هر څوک چې بد عمل وکړي، نو د هغه بدي به پر همده وي او بل به څوک د هغه بار نه شي اخیستلی.

بیا الله تعالیٰ خپل رسول او مومنانو ته دا ښوونه کوي چې څنګه دعا وکړي. دوی وايي: "اې زمونږ ربه! که مونږ هېر کړل یا په ناپوهۍ سره خطا مو وکړه، نو مونږ مه نیسه." دا د الله تعالیٰ د رحمت غوښتنه ده، ځکه هغه د هېر او خطا معاف کول خوښوي. بیا وايي: "اې زمونږ ربه! پر مونږ دومره دروند بار مه اچوه لکه څنګه چې تا پر هغو خلکو واچاوه چې زمونږ نه مخکې وو، لکه بني اسرائیل چې د خپلو سرکشیو او ظلمونو له امله په سختو تکلیفونو ونیول شول." دا دعا د امت اسلامي لپاره د اسانتیا غوښتنه ده.

بیا وايي: "اې زمونږ ربه! مونږ پر هغه څه مه مکلفوه چې زمونږ په وس کې نه وي، که هغه درانه عبادتونه وي یا هغه مصیبتونه چې زمونږ زغم یې نشي کولی." او په پای کې دوی د الله تعالیٰ نه درې لوی نعمتونه غواړي: عفو (د ګناهونو محوه کول)، مغفرت (د ګناهونو پټول او بخښل) او رحمت (شفقت او مهرباني). دوی اقرار کوي چې الله تعالیٰ زمونږ مالک او ساتونکی دی، نو له هغه نه مرسته غواړي چې پر کافرانو باندې بریالي شي، ځکه چې بریا یوازې د الله تعالیٰ له لوري ده.

دعوتي پیغام:

دا آیت مونږ ته د الله تعالیٰ د رحمت او فضل ستر درس راکوي. الله تعالیٰ له مونږ نه هغه څه نه غواړي چې زمونږ له توانه بهر وي، نو مونږ باید د دین په معاملو کې هیڅکله مایوسه نه شو. که چیرې له مونږ نه هېر یا خطا وشي، نو د الله تعالیٰ رحمت دومره پراخ دی چې هغه یې بخښلی شي، خو په دې شرط چې مونږ یې ترې وغواړو. دا دعا مونږ ته دا هم ښوونه کوي چې د الله تعالیٰ سره په خپلو اړیکو کې تل عاجزي او انکساري وساتو، او پوه شو چې هغه زمونږ مولى او مددګار دی. که مونږ دا دعا په رښتیني زړه سره وکړو، نو الله تعالیٰ به زمونږ ګناهونه وبخښي، زمونږ بارونه سپک کړي او پر دښمنانو به مونږ ته بریا راکړي. دا د مومن لپاره تر ټولو لویه سکون او ډاډ دی چې د هغه دین اسان دی او د هغه رب رحمونکی دی.