Surah An-Nisa — Talata 12

Mga Kahulugan ng mga Salita:

• Kalalah (كَلَالَةً): Ang taong namatay na walang naiwang anak o magulang (ama o ina).
• Walad (وَلَدٌ): Anak, lalaki man o babae.
• Wasiah (وَصِيَّةٍ): Testamento o habilin ng namatay.
• Dayn (دَيْنٍ): Utang na dapat bayaran mula sa ari-arian bago ipamahagi ang mana.
• Ghayr Muḍārr (غَيْرَ مُضَارٍّ): Ang testamento na hindi nakapipinsala sa mga tagapagmana, tulad ng paglampas sa ikatlong bahagi ng ari-arian.

Interpretasyon ng Talata:

O kayong mga kalalakihan, kalahati ng naiwang ari-arian ng inyong mga asawang babae ay para sa inyo kung wala silang anak – maging ito man ay mula sa inyo o sa ibang lalaki. Ngunit kung mayroon silang anak, lalaki man o babae, ang ikaapat na bahagi (sangkapat) lamang ng kanilang naiwang ari-arian ang para sa inyo. Ang bahaging ito ay ibibigay sa inyo pagkatapos maisakatuparan ang kanilang testamento at mabayaran ang kanilang mga utang.

At para naman sa inyong mga asawang babae, ang ikaapat na bahagi ng inyong naiwang ari-arian ay para sa kanila kung wala kayong anak – maging ito man ay mula sa kanila o sa ibang babae. Ngunit kung mayroon kayong anak, ang ikawalong bahagi (walo) lamang ng inyong naiwang ari-arian ang para sa kanila. Kung ang asawang babae ay higit sa isa, sila ay magkakabahagi sa bahaging ito nang pantay-pantay. Ito ay pagkatapos maisakatuparan ang inyong testamento at mabayaran ang inyong mga utang.

Kung ang isang lalaki o babae ay namatay na walang naiwang anak o magulang (kalalah), at mayroon siyang kapatid na lalaki o babae sa ina lamang, ang bawat isa sa kanila ay may karapatan sa ikaanim na bahagi (sais) ng ari-arian. Ngunit kung sila ay higit sa isa, sila ay magkakasama sa ikatlong bahagi (katlo) at hahatiin ito nang pantay-pantay, maging lalaki man o babae ang kapatid. Ang bahaging ito ay ibibigay pagkatapos maisakatuparan ang testamento at mabayaran ang mga utang, sa kondisyon na ang testamento ay hindi nakapipinsala sa mga tagapagmana – tulad ng paglampas sa ikatlong bahagi ng ari-arian o pagsasama ng testamento sa mga tagapagmana mismo.

Ang mga tuntuning ito ay isang kautusan mula sa Allah na Kanyang itinakda para sa inyo. Ang Allah ay Ganap na Maalam sa mga kapakanan ng Kanyang mga nilikha, at Siya ay Matiisin at Hindi nagmamadali sa pagpaparusa sa mga lumalabag.

Mga Aral na Mapupulot:

• Ang Islam ay nagtatag ng isang makatarungang sistema ng pamamahagi ng mana na nangangalaga sa karapatan ng bawat isa – lalaki man o babae, bata man o matanda.
• Ang pagbabayad ng utang at pagsasakatuparan ng testamento ay inuuna bago ang pamamahagi ng mana, na nagtuturo sa atin ng kahalagahan ng pagtupad sa mga obligasyon at pangako.
• Ang pagbabawal sa testamento na nakapipinsala sa mga tagapagmana ay nagpapakita ng pagmamalasakit ng Islam sa pagkakaisa ng pamilya at pag-iwas sa alitan.
• Ang katarungan ng Allah ay ganap – Siya ang nagtakda ng mga bahaging ito nang may karunungan, na nakakaalam kung ano ang makabubuti sa Kanyang mga lingkod sa mundo at sa kabilang buhay.
• Ang pagiging Maawain at Matiisin ng Allah ay nagbibigay sa atin ng pag-asa na Kanyang patatawarin tayo kung tayo ay magsisisi at magtutuwid ng ating mga pagkakamali.