Wa lakum nisfu maa taraka azwaajukum il lam yakul lahunna walad; fa in kaana lahunna waladun falakumur rub`u mimmaa tarakna mim ba`di wasiyyatiny yooseena bihaaa aw dayn; wa lahunnar rubu`u mimmaa tarakum il lam yakul lakum walad; fa in kaana lakum waladun falahunnas sumunu mimmaa taraktum; mim ba`di wasiyyatin toosoona bihaaa aw dayn; wa in kaana rajuluny yoorasu kalaalatan awim ra atunw wa lahooo akhun aw ukhtun falikulli waahidim minhumas sudus; fa in kaanooo aksara min zaalika fahum shurakaaa`u fissulusi mim ba`di wasiyyatiny yoosaa bihaaa aw dainin ghaira mudaaarr; wasiyyatam minal laah; wallaahu `Aleemun Haleem
📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)
📖 سنڌيءَ ۾
۽ جيڪي (مال) اوھان جي زالن ڇڏيو تنھن جو اَڌ اوھان لاءِ آھي جيڪڏھن انھن کي ڪو وياءُ ڪونه ھجي، پر جيڪڏھن اُنھن کي ڪو وياءُ ھجي ته جيڪي ڇڏيائون تنھن مان چوٿون ڀاڱو وصيت (جي ادائيءَ کانپوءِ) جنھن لاءِ اُھا وصيت ڪيائون يا قرض جي ادائيءَ کان پوءِ اوھان لاءِ آھي، ۽ جيڪي (مال) اوھان ڇڏيو تنھن مان جيڪڏھن اوھان کي ڪو وياءُ ڪونھي ته اُنھن (زالن) لاءِ چوٿون ڀاڱو آھي، ۽ جيڪڏھن اوھان کي وياءُ آھي ته جيڪي (مال) اوھان ڇڏيو تنھن مان وصيت (جي ادائيءَ) جنھن لاءِ اُھا وصيت ڪئي اَٿَوَ يا قرض جي ادائيءَ کانپوءِ اُنھن (زالن) لاءِ اٺون ڀاڱو آھي، ۽ جيڪڏھن ڪو (مئل) مڙس يا زال ورثو ڇڏي (۽ اُھو) ڪلاله ھجي (يعني جنھنکي ماءُ پيءُ ۽ وياءُ نه ھجي) ۽ اُن کي (مائيتو) ھڪ ڀاءُ يا ھڪ ڀيڻ ھجي ته اُنھن منجھان ھر ھڪ لاءِ ڇھون حصو آھي، ۽ جيڪڏھن اِنھن کان وڌيڪ ھجي ته اُھي (سڀ) جا وصيت نقصان واري نه ڪئي ويئي ھجي تنھن يا قرض جي ادائيءَ کانپوءِ ٽھائيءَ ۾ ڀائيوار آھن، اُھو الله جو حُڪم آھي، ۽ الله ڄاڻندڙ بُردبار آھي.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
اور جو مال تمہاری عورتیں چھوڑ مریں۔ اگر ان کے اولاد نہ ہو تو اس میں نصف حصہ تمہارا۔ اور اگر اولاد ہو تو ترکے میں تمہارا حصہ چوتھائی۔ (لیکن یہ تقسیم) وصیت (کی تعمیل) کے بعد جو انہوں نے کی ہو یا قرض کے (ادا ہونے کے بعد جو ان کے ذمے ہو، کی جائے گی) اور جو مال تم (مرد) چھوڑ مرو۔ اگر تمہارے اولاد نہ ہو تو تمہاری عورتوں کا اس میں چوتھا حصہ۔ اور اگر اولاد ہو تو ان کا آٹھواں حصہ (یہ حصے) تمہاری وصیت (کی تعمیل) کے بعد جو تم نے کی ہو اور (ادائے) قرض کے (بعد تقسیم کئے جائیں گے) اور اگر ایسے مرد یا عورت کی میراث ہو جس کے نہ باپ ہو نہ بیٹا مگر اس کے بھائی بہن ہو تو ان میں سے ہر ایک کا چھٹا حصہ اور اگر ایک سے زیادہ ہوں تو سب ایک تہائی میں شریک ہوں گے (یہ حصے بھی ادائے وصیت و قرض بشرطیکہ ان سے میت نے کسی کا نقصان نہ کیا ہو (تقسیم کئے جائیں گے) یہ خدا کا فرمان ہے۔ اور خدا نہایت علم والا (اور) نہایت حلم والا ہے
وَصِيَّةٍ: مَرڻ کان اڳ ڪيل وصيت، يعني اهو حڪم جيڪو ميت پنهنجي مال جي هڪ حصي بابت ڪري.
دَيْنٍ: قرض، يعني ميت تي جيڪو قرض هجي، اهو پهريان ادا ڪيو ويندو.
كَلَالَةً: اهڙو ميت جنهن جو نه اولاد هجي ۽ نه ئي والد (پيءُ). اهڙي حالت ۾ ميراث ٻين مائٽن ڏانهن منتقل ٿئي ٿي.
غَيْرَ مُضَارٍّ: اهڙي وصيت جيڪا وارثن کي نقصان نه پهچائي، يعني وصيت ۾ حد کان وڌيڪ نه وڃي.
عَلِيمٌ: الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي.
حَلِيمٌ: الله بردبار ۽ تحمل وارو آهي، گناهگار کي فوراً سزا نه ڏئي ٿو.
2) آيت جي تفسير:
اي مسلمان مردو! اوھان جي زالن جي مَرڻ کان پوءِ جيڪو مال ڇڏيو آهي، تنهن مان اوھان کي اڌ حصو ملندو آهي، پر اهو تڏهن آهي جڏهن انهن جو ڪو اولاد نه هجي، نه پُٽ ۽ نه ڌيءَ، نه اوھان کان ۽ نه ئي ڪنهن ٻئي کان. هاڻي جيڪڏهن انهن جو اولاد هجي، پوءِ اوھان کي چوٿون حصو ملندو آهي، انهن جي ڇڏيل مال مان. اهو حصو انهن جي وصيت پوري ڪرڻ ۽ انهن تي واجب قرض ادا ڪرڻ کان پوءِ ڏنو ويندو آهي.
۽ اي مردو! اوھان جي زالن لاءِ اوھان جي ڇڏيل مال مان چوٿون حصو آهي، جيڪڏهن اوھان جو ڪو اولاد نه هجي، نه انهن مان ۽ نه ئي ڪنهن ٻئي مان. پر جيڪڏهن اوھان جو اولاد هجي، پوءِ انهن لاءِ اوھان جي ڇڏيل مال مان اٺون حصو آهي. اهو به اوھان جي وصيت پوري ڪرڻ ۽ اوھان تي واجب قرض ادا ڪرڻ کان پوءِ ڏنو ويندو آهي. جيڪڏهن هڪ کان وڌيڪ زالون هجن، ته اهو چوٿون يا اٺون حصو سڀني ۾ برابر ورهائجي ٿو.
۽ جيڪڏهن ڪو مرد يا عورت اهڙي حالت ۾ مري وڃي جو ان جو نه اولاد هجي ۽ نه ئي والد، ۽ ان جو ماءُ وارو ڀاءُ يا ماءُ واري ڀيڻ هجي، ته انهن مان هر هڪ کي ڇهون حصو ملندو آهي. پر جيڪڏهن ماءُ وارا ڀائر يا ڀينر هڪ کان وڌيڪ هجن، ته اهي سڀ گڏجي ٽئين حصي ۾ شريڪ ٿيندا آهن، ۽ اهو حصو سڀني ۾ برابر ورهائجي ٿو، مرد ۽ عورت ۾ ڪو فرق نه رکيو ويندو آهي. اهو سڀ ميت جي وصيت پوري ڪرڻ ۽ ان تي واجب قرض ادا ڪرڻ کان پوءِ ٿيندو آهي، پر شرط اهو آهي ته وصيت ۾ وارثن کي نقصان نه پهچايو وڃي، يعني وصيت ٽئين حصي کان وڌيڪ نه هجي. اهي سڀ احڪام الله جي طرفان اوھان لاءِ وصيت آهن. ۽ الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي، ۽ بردبار آهي، گناهگار کي فوراً سزا نه ڏئي ٿو.
3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:
الله تعاليٰ پنهنجي بندن لاءِ ميراث جا صاف ۽ منصفاڻا ضابطا مقرر ڪيا آهن، ته جيئن مال جي ورهاست تي ڪو تڪرار يا ناانصافي نه ٿئي.
ميراث ۾ مرد ۽ عورت ٻنهي کي حصو ڏنو ويو آهي، جنهن مان ظاهر ٿئي ٿو ته اسلام ۾ عورت کي به مالي حق ۽ عزت حاصل آهي.
اِھي الله جون حدون آھن، ۽ جيڪو الله ۽ سندس رسول جي فرمانبرداري ڪندو تنھن کي (الله اھڙن) باغن ۾ داخل ڪندو جن جي ھيٺان واھيون وھنديون آھن اُن ۾ سدائين رھڻ وارا آھن، ۽ اِھا وڏي مراد ماڻڻ آھي.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.