Мухаммад сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَضَرْبَ الرِّقَابِ — моюндарды уруу, башкача айтканда, согуш талаасында душманды өлтүрүү.
• أَثْخَنتُمُوهُمْ — аларды көп өлтүрүп, алсыратып, күч-кубатын сындыруу.
• الْوَثَاقَ — туткундарды байлоочу кишен, чынжыр; башкача айтканда, туткунга түшкөндөрдү бекем кармоо.
• مَنًّا — эч нерсе талап кылбай, акысыз коё берүү, жакшылык кылуу.
• فِدَاءً — туткунду мал-мүлк же башка нерсе менен алмаштырып бошотуу.
• أَوْزَارَهَا — согуштун жүктөрү, курал-жарактары; согуштун токтошу, бүтүшү.
• لِيَبْلُوَا — сыноо, айкындоо үчүн.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуулар! Эгер силер согуш талаасында каапырларга жолуксаңар, аларга каршы бекем туруп согушуңар, моюндарын уруңар. Аларды көп өлтүрүп, күч-кубатын сындырып, алсыратканга чейин согушту улантыңар. Алсырагандан кийин туткунга түшкөндөрдү бекем байлап, кишен салыңар. Андан кийин силерге тандоо бар: же аларга жакшылык кылып, акысыз коё бересиңер, же мал-мүлк, башка нерсе менен алмаштырып бошотосуңар. Согуш өзүнүн оор жүгүн таштап, бүткөнгө чейин ушундай кылыңар.

Ушул буйрук — Аллахтын өкүмү. Эгер Аллах кааласа, аларды согушсуз эле өзү жеңип, кыйратып салмак. Бирок Аллах силерди бири-бириңер менен сыноо үчүн согушту мыйзамдаштырды. Ыймандууларды каапырлар аркылуу сынайт: ким согушка чыгат, ким чыкпайт. Каапырларды да ыймандуулар аркылуу сынайт: эгер ыймандуу өлтүрүлсө — бейишке кирет, эгер ал каапырды өлтүрсө — каапыр тозокко кирет. Аллах жолунда өлтүрүлгөндөрдүн — шейиттердин — иш-аракеттерин Аллах эч убакта текке кетирбейт, сыйлыктарын жоготпойт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини — тынчтык жана ырайым дини. Согуш болгон учурда да адеп-ахлактын чектери сакталат: туткундарга жакшы мамиле кылуу, аларды акысыз коё берүү же алмаштыруу сыяктуу ырайымдуу жолдор каралган.
• Аллах ыймандууларды сыноо үчүн гана кыйынчылыктарга дуушар кылат. Ар бир сыноодо сабыр кылгандарга чоң сооп бар.
• Аллах жолунда өлгөндөр — шейиттер. Алардын сыйлыгы эч качан жоголбойт, тескерисинче, Аллах алардын иштерин сактап, бейиш менен сыйлайт.
• Бул аят ыймандууларга кыйынчылык убагында бекем турууну, Аллахтын буйруктарын аткарууну жана Анын жардамына ишенүүнү үйрөтөт.
• Ислам согушту жек көрөт, бирок зарыл болгон учурда адилеттик жана ырайым менен мамиле кылууну буйруйт. Бул диндин адамгерчиликтүү жана акылдуу экенин көрсөтөт.