اعراف سۈرىسى — ئايەت 157

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ: ئۇيغۇرچە مەنىسى «پەيغەمبەر، ئۇممىي نەبىي» بولۇپ، «ئۇممىي» ئوقۇش-يېزىشنى بىلمەيدىغان، ئانىسىدىن تۇغۇلغان پاك ھالىتىدە قالغان كىشىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ يەردە مەقسەت پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدۇر.
• مَكْتُوبًا عِندَهُمْ: ئۇلارنىڭ قولىدىكى كىتابلاردا يېزىلغان، يەنى تەۋرات ۋە ئىنجىلدا ئۇنىڭ سۈپىتى ۋە پەيغەمبەرلىكى خاتىرىلەنگەن.
• الْمَعْرُوفِ: ئەقىل ۋە شەرىئەت ياخشى دەپ بىلگەن ئىشلار، ياخشىلىق.
• الْمُنكَرِ: ئەقىل ۋە شەرىئەت يامان دەپ بىلگەن ئىشلار، يامانلىق.
• الطَّيِّبَاتِ: پاك ۋە ياخشى نەرسىلەر، يەنى ھالال بولغان يېمەك-ئىچمەك ۋە باشقا نەرسىلەر.
• الْخَبَائِثَ: ناپاك ۋە يامان نەرسىلەر، ھارام قىلىنغان نەرسىلەر.
• إِصْرَهُمْ: ئۇلارنىڭ ئۈستىدىكى ئېغىر يۈك، يەنى ئېغىر مەسئۇلىيەت ۋە تەكلىپلەر.
• الْأَغْلَالَ: كىشەنلەر، بۇ يەردە مەجبۇرىيەت ۋە چەكلىمىلەرنى كۆرسىتىدۇ.
• عَزَّرُوهُ: ئۇنى ھۆرمەتلىدى ۋە ئۇلۇغلىدى.
• النُّورَ: نۇر، بۇ يەردە قۇرئان كەرىمنى كۆرسىتىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ رەھمىتى ۋە مەرھەمىتىگە ئېرىشىدىغان كىشىلەرنىڭ سۈپىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھتىن قورقىدىغان، گۇناھلاردىن ساقلىنىدىغان ۋە پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئەگىشىدىغان كىشىلەردۇر. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئوقۇش-يېزىشنى بىلمەيدىغان ئۇممىي نەبىي بولۇپ، ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكى ۋە سۈپەتلىرى تەۋرات ۋە ئىنجىلدا ئاللىبۇرۇن يېزىلغان ئىدى. ئۇ كىشىلەرنى ياخشىلىققا بۇيرۇپ، يامانلىقتىن چەكلەيدۇ؛ پاك ۋە ھالال نەرسىلەرنى ھالال قىلىپ، ناپاك ۋە ھارام نەرسىلەرنى ھارام قىلىدۇ. شۇنداقلا، ئۇ ئۇلارنىڭ ئۈستىدىكى ئېغىر يۈكلەرنى ۋە كىشەنلەرنى ئېلىپ تاشلايدۇ. بۇ كىشەنلەر ئۇلارغا قويۇلغان ئېغىر تەكلىپلەر بولۇپ، مەسىلەن، قاتىلنى قانداقلا بولمىسۇن ئۆلتۈرۈش مەجبۇرىيىتى، گۇناھ-مەئسىيەتتىن ساقلىنىش ئۈچۈن بەدەن ۋە كىيىمدىكى ناپاكلىقنى كېسىپ تاشلاش، ئۆلجە-غەنىمەتلەرنى كۆيدۈرۈش قاتارلىقلار ئىدى. ئاندىن، ئاللاھ تەئالا پەيغەمبەرگە ئىمان ئېيتقان، ئۇنى ھۆرمەتلىگەن، ئۇنىڭغا ياردەم بەرگەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە نازىل قىلىنغان نۇرغا، يەنى قۇرئان كەرىمگە ئەگەشكەن كىشىلەرنىڭ ھەقىقىي نىجات تاپقۇچىلار ئىكەنلىكىنى خۇشبېشارەت بېرىدۇ. ئۇلار دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئۆزلىرى ئۈمىد قىلغان ياخشىلىقلارغا ئېرىشىدۇ ۋە قورققان يامانلىقلاردىن ساقلىنىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي نىجات ۋە بەخت-سائادەت پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئەگىشىش، ئۇنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىش ۋە قۇرئان كەرىمنىڭ نۇرى بىلەن يول يۈرۈشتەدۇر. ئاللاھ تەئالا بىزنى شۇ كىشىلەردىن قىلسۇنكى، ئۇلار ئىمان ئېيتىپ، پەيغەمبەرنى ھۆرمەتلىدى ۋە ئۇنىڭغا ياردەم بەردى، شۇنداقلا قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن ھاياتىنى مۇنەۋۋەر قىلدى. ئامىن.