توبہ سۈرىسى — ئايەت 3

1. مەنىسى قىيىن بولغان سۆزلەرنىڭ ئىزاھاتى:

• ئەزان: بۇ يەردە ئېلان قىلىش، خەۋەر بېرىش، ئاگاھلاندۇرۇش دېگەن مەنىدە.
• ئەلھەججۇل ئەكبەر: ئەڭ چوڭ ھەج، يەنى قۇربان ھېيت كۈنى (زۇلھەججە ئېيىنىڭ 10-كۈنى). بەزى ئالىملار ئەرەفە كۈنى دەپمۇ ئىزاھلىغان.
• بەرىئ: ئادا-جۇدا بولۇش، مۇناسىۋىتىنى ئۈزۈش، كاپالەت بەرمەسلىك دېگەن مەنىدە.
• مۇشرىكىن: ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگۈچىلەر، بۇتپەرەسلەر.
• مۇئجىزىن: ئاللاھنى ئاجىز قىلالايدىغانلار، ئاللاھنىڭ جازاسىدىن قېچىپ قۇتۇلالايدىغانلار دېگەن مەنىدە.
• ئەلىم: قاتتىق ئازابلىق، رەھىمسىز ئازاب.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەرىپىدىن ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى تەرىپىدىن بارلىق ئىنسانلارغا قىلىنغان مۇھىم بىر ئېلاننى بايان قىلىدۇ. ئەڭ چوڭ ھەج كۈنىدە، يەنى قۇربان ھېيت كۈنىدە، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ رەسۇلى مۇشرىكلاردىن ئادا-جۇدا ئىكەنلىكىنى، ئۇلار بىلەن تۈزۈلگەن ئەھدە-پەيمانلارنىڭ ئەمەلىي كۈچى قالمىغانلىقىنى ھەممە ئادەمگە جاكارلايدۇ. بۇ ئېلان پەقەت بىر خەۋەر بولۇپ قالماستىن، بەلكى مۇشرىكلارنى ئويغىنىشقا، ھەقىقەتنى تونۇشقا چاقىرىدىغان مۇھىم بىر ئاگاھلاندۇرۇشتۇر.

ئەگەر ئى مۇشرىكلار! سىلەر شېرىك كەلتۈرۈشتىن ۋاز كېچىپ، تەۋبە قىلىپ، يەككە-يېگانە ئاللاھقا يۈزلەنسەڭلار، بۇ سىلەر ئۈچۈن ئەڭ ياخشى يول بولىدۇ. تەۋبە قىلىش ئارقىلىق سىلەر دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجاتلىققا ئېرىشىسىلەر. ئەمما ئەگەر سىلەر ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ئىماندىن باش تارتىسەڭلار، ئۇنداقتا شۇنى ئېنىق بىلىڭلاركى، سىلەر ئاللاھنى ھەرگىز ئاجىز قىلالمايسىلەر، ئۇنىڭ جازاسىدىن قېچىپ قۇتۇلالمايسىلەر. ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن، ئۇنىڭ ھېچكىمگە زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر.

ئى پەيغەمبەر! كاپىر بولغان، ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغان كىشىلەرگە ئۇلارنى قاتتىق ئازاب كۈتۈپ تۇرغانلىقىنى خەۋەر قىلغىن. بۇ ئازاب ئۇلارنىڭ كۈتكەن ئەڭ يامان خەۋەرىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر قانداق شەكىلدىكى شېرىكتىن پاك ۋە ئادا-جۇدادىدۇر. ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرۈش ئەڭ چوڭ زۇلۇمدۇر. ئەمما ئاللاھ تائالا تەۋبە قىلغۇچىلارغا رەھىمدىل، ئۇلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ. شۇڭا ھەر بىرىمىز ئاللاھقا سىم-سىدقى دىلىمىز بىلەن تەۋبە قىلىپ، ئۇنىڭغا يۈزلەنىشىمىز، شېرىكتىن ۋە ھەر قانداق گۇناھتىن يىراق بولۇشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان ئېيتىش، ئۇنىڭ رەسۇلىغا ئەگىشىش بىزنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىمىزنىڭ يولىدۇر.