Kofirun surasi — Oyat 1

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ

1. Lug‘aviy (so‘z) ma’nolari:

• قُلْ – «Ayting», «Ey Muhammad (s.a.v.) ayt».
• يَا أَيُّهَا – «Ey», nido (chaqiriq) harfi bo‘lib, murojaatni bildiradi.
• الْكَافِرُونَ – «Kofirlar», ya’ni Allohni va Uning Rasulini inkor etuvchilar, iymondan yuz o‘girganlar.

2. Tafsiri (izohi):

Ushbu oyatda Alloh taolo O‘z Payg‘ambari Muhammad (s.a.v.)ga buyurmoqdaki, u kishi butun kofirlarga, ya’ni Allohning birligini va Uning elchisini inkor etganlarga qat’iy va ochiq-oydin murojaat qilib aytsin: «Ey kofirlar!»

Ushbu oyatning nozil bo‘lish sababi shuki, Qurayshning boshliqlaridan bir guruh kishilar Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning huzurlariga kelib, «Bir yil sen bizning xudolarimizga ibodat qil, bir yil ham biz senning Robbingsga ibodat qilamiz», degan taklifni bildirishgan edi. Shunda Alloh taolo bu oyatni nozil qilib, Payg‘ambariga ularning bu batil taklifiga qat’iy rad javobini berishni buyurdi. Bu murojaat orqali musulmonlar bilan kofirlar o‘rtasidagi e’tiqodiy chegara aniq belgilab berildi.

3. Foydalar (saboqlar):

• Bu oyat musulmonlarga e’tiqod masalasida hech qanday murosaga yo‘l qo‘ymaslikni o‘rgatadi. Din va aqida borasida yarim yo‘l, kelishuv bo‘lmaydi.
• Islomda tavhid (yakkaxudolik) e’tiqodi shunchalik muhimki, hatto bir lahzalik shirkka rozi bo‘lish ham mumkin emas.
• Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning bu qat’iy javobi musulmonlarga o‘z e’tiqodlarida sobit qadam bo‘lishni va har qanday bosim yoki vasvasaga qarshi turishni o‘rgatadi.
• Bu oyat musulmonlarni o‘z dinlariga sodiq bo‘lishga, kofirlar bilan e’tiqodiy masalalarda hech qanday kelishuvga bormaslikka chorlaydi, shu bilan birga ularga nisbatan yaxshi muomalada bo‘lishga to‘sqinlik qilmaydi.