نحل سۈرىسى — ئايەت 36

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أُمَّةٍ (ئۈممەت): بىر پەيغەمبەرگە ئەگەشكەن ياكى بىر زاماندا ياشىغان كىشىلەر توپى.
• الطَّاغُوتَ (تاغۇت): ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىنىدىغان ھەر قانداق نەرسە — بۇت، شەيتان، ياكى ئاللاھنىڭ ئورنىغا قويۇلغان ھەر قانداق مەبۇد.
• حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلَالَةُ (ھەققەت ئەلەيھىز زەلالە): ئۇنىڭغا ئازغۇنلۇق مۇقەررەر بولۇپ، ئۇنىڭدىن قۇتۇلالمايدىغان بولۇپ قالدى.
• عَاقِبَةُ (ئاقىبەت): ئاخىرقى نەتىجە، ئاقىۋەت.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئادالەتلىك ھۆكۈمرانلىقىنى ۋە ئىنسانلارغا بولغان رەھمىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ ھەر بىر ئۆتكەن ئۈممەتكە بىر پەيغەمبەر ئەۋەتكەن، ئۇ پەيغەمبەر ئۇلارنى يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا ۋە ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىنىدىغان ھەر قانداق نەرسىدىن — بۇتلار، شەيتانلار، ئۆلۈكلەر ۋە باشقا مەبۇدلاردىن — يىراق تۇرۇشقا بۇيرۇغان. شۇنداق بولسىمۇ، كىشىلەر ئىككى گۇرۇپپىغا بۆلۈنگەن: بىر گۇرۇپپىنى ئاللاھ ھىدايەت قىلىپ، ئۇلار پەيغەمبەرلەرگە ئەگەشكەن ۋە ئىمان كەلتۈرگەن؛ يەنە بىر گۇرۇپپا بولسا ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇپ، ئازغۇنلۇق يولىنى تاللىغان، شۇڭا ئۇلارغا ئازغۇنلۇق مۇقەررەر بولۇپ، ئاللاھ ئۇلارنى ھىدايەت قىلمىغان.

ئاندىن ئاللاھ تائالا كىشىلەرنى يەر يۈزىدە سەير قىلىپ، ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ خارابىلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرقى نەتىجىسىنى كۆزىتىشكە بۇيرۇيدۇ. ئۇلار پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان ۋە ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى يالغانغا چىقارغان كىشىلەرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولغانلىقىنى كۆرۈشى كېرەك — ئۇلار ھالاكەتكە ئۇچرىغان، ھەل قىلغۇچ جازاغا دۇچار بولغان. بۇ ئايەت بىزگە ئىبرەت ئېلىشنى ۋە ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈشنى ئەسكەرتىدۇ.

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر قانداق قەۋمگە پەيغەمبەر ئەۋەتىپ، ئۇلارنى ھەقىقەت يولىغا چاقىرغان. ئەمدى بىز ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، پەيغەمبەرلەرنىڭ يولىنى تۇتايلى، ھەر قانداق شېرىك ۋە بۇتپەرەستلىكتىن يىراق بولايلى. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلايلى ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە ئازغۇنلۇقتىن ساقلىسۇن.