Ан-Нахль сүресі — Аят 36

1. Сөздердің мағынасы:

• بَعَثْنَا — жібердік, пайғамбар етіп жібердік.
• أُمَّةٍ — қауым, халық, бір пайғамбарға жіберілген қоғам.
• رَسُولًا — елші, пайғамбар.
• اعْبُدُوا اللَّهَ — Аллаһқа ғана құлшылық етіңдер.
• اجْتَنِبُوا — аулақ болыңдар, жоламаңдар.
• الطَّاغُوتَ — Аллаһтан басқа табынылатын нәрселердің барлығы: пұттар, шайтандар, өлілер және басқа да құдай етіп алынған нәрселер.
• حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلَالَةُ — адасушылық оған міндетті түрде тиесілі болды, яғни ол адасушылықта қалды.
• فَسِيرُوا — жүріңдер, сапар шегіңдер.
• عَاقِبَةُ — ақыры, соңы, нәтижесі.
• الْمُكَذِّبِينَ — өтірікке шығарушылар, жалғанға шығарушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта өзінің әділ әрі дана жолын баяндайды: Ол әрбір өткен қауымға оларға Аллаһтың бірлігін жеткізіп, тек Оған ғана құлшылық етуге және Одан басқа табынылатын нәрселердің барлығынан — пұттардан, шайтандардан, өлілерден және басқа да құдай етіп алынған нәрселерден аулақ болуға шақыратын елші жіберді. Сөйтіп, сол қауымдардың ішінде Аллаһ тура жолға салып, сәттілік бергендері де болды — олар пайғамбарларға еріп, иман келтірді. Ал кейбіреулері қыңырлық танытып, адасушылық жолын ұстанып, оларға адасушылық үкім етілді, Аллаһ оларды тура жолға салуға табыс етпеді.

Содан кейін Аллаһ адамдарға жер бетінде жүріп, өтірікке шығарушылардың ақыры қалай болғанын көздерімен көріп, ой салуға шақырады. Олар қандай апат пен қирауға тап болды? Бұл — өткендердің тағдырынан ғибрат алу үшін берілген ескерту.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ әрбір қауымға пайғамбар жіберіп, ешбір халықты тура жолсыз қалдырмаған. Бұл — Аллаһтың рақымы мен әділдігінің көрінісі.
• Барлық пайғамбарлардың ортақ шақыруы — Аллаһты бірлеу және Одан басқа табынылатын нәрселерден аулақ болу. Бұл — исламның негізгі өзегі.
• Тура жолға түсу Аллаһтың нұсқауымен болады; кім шын ниетпен іздесе, Аллаһ оны тура жолға салады.
• Өткен өтірікке шығарушылардың ақырынан ғибрат алу — ақылды адамның ісі. Жер бетіндегі қираған қалалар мен жойылған халықтардың іздері — бізге берілген үлкен ескерту.
• Бұл аят адамды ойлануға, Аллаһтың әмірлерін орындауға және тыйымдарынан аулақ болуға шақырады. Ислам — адамзаттың барлық ғасырлардағы ортақ тура жолы.