نحل سۈرىسى — ئايەت 35

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• أَشْرَكُوا: ئۇلار شېرىك كەلتۈردى، يەنى ئاللاھقا باشقىنى شېرىك قىلدى.
• لَوْ شَاءَ اللَّهُ: ئەگەر ئاللاھ خالىسا ئىدى.
• مِن دُونِهِ: ئۇنىڭدىن باشقا، يەنى ئاللاھتىن غەيرىنى.
• بَحيرة، سائبة، وَصيلة، حامى: ئەرەب ئەھلى جاھىلىيەتتە ئۆزلىرىچە ھارام قىلغان چارۋا ماللارنىڭ ناملىرى.
• الْبَلَاغُ الْمُبِينُ: ئوچۇق-ئاشكارا يەتكۈزۈش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇشرىكلار ئۆزلىرىنىڭ بۇتپەرەسلىكى ۋە ھارام-ھالالنى ئۆز بېشىمچە بەلگىلىشىنى ئاقلاش ئۈچۈن: «ئەگەر ئاللاھ بىزنىڭ بۇتپەرەسلىك قىلىشىمىزنى ۋە بەزى نەرسىلەرنى ھارام قىلىشىمىزنى خالىمىسا ئىدى، بىزمۇ، ئاتا-بوۋىلىرىمىزمۇ ئاللاھتىن باشقىغا ئىبادەت قىلمايتتىك، ھېچ نەرسىنى ھارام قىلمايتتىك» دېدى. ئۇلار بۇ سۆز بىلەن ئۆز گۇناھلىرىنى ئاللاھنىڭ ئىرادىسىگە ئارتىپ، ئۆزلىرىنى مەسئۇلىيەتتىن قۇتۇلدۇرماقچى بولدى. ھالبۇكى، بۇ پۈتۈنلەي يالغان ۋە ئاساسسىز باھانە ئىدى. چۈنكى ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا ئەقىل، ئىرادە ۋە تاللاش ھوقۇقى بەرگەن، شۇنداقلا پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىپ ھەقىقەتنى ئوچۇق بايان قىلدۇرغان. ئەگەر ئىنسان مەجبۇرلانغان بولسا ئىدى، ئاللاھ پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىپ، كىتابلارنى نازىل قىلمايتتى. ئۇلارنىڭ بۇ باھانىسى ئۆزلىرىدىن ئىلگىرىكى كاپىرلارنىڭمۇ قىلغان باھانىسىدۇر؛ ئۇلارمۇ پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىپ، شۇنداق دەۋالارنى قىلغان ئىدى. ئەمما پەيغەمبەرلەرنىڭ ۋەزىپىسى پەقەت ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرىنى ئوچۇق-ئاشكارا يەتكۈزۈشتىن ئىبارەت. ئۇلار ھەقىقەتنى ئېنىق يەتكۈزدى، ئەمدى ھىدايەت تېپىش ياكى ئازغۇنلۇقتا چىڭ تۇرۇش ئىنساننىڭ ئۆز ئىختىيارىغا باغلىق. شۇڭا كاپىرلارنىڭ «ئاللاھ خالىمىسا بىز شېرىك كەلتۈرمەيتتىك» دېگەن سۆزى پەقەت بىر باھانە بولۇپ، ئۇلارنىڭ مەسئۇلىيەتتىن قاچىشىدۇر.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئى ئىنسان! ئاللاھ تائالا ساڭا ئەقىل ۋە ئىرادە بەرگەن، ساڭا ھەقىقەتنى تونۇتۇش ئۈچۈن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتكەن. ئەمدى سەن ئۆز ئىختىيارىڭ بىلەن ھەقىقەتنى تاللىساڭ، سەن ئۈچۈن نۇر ۋە نىجات بار. ئاللاھنىڭ رەھمىتى كەڭ، تەۋبە قىلغان بەندىسىنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرىدۇ. ھەرگىز ئۆز خاتالىقىڭنى تەقدىرگە ئارتىپ، مەسئۇلىيەتتىن قاچمىغىن. پەيغەمبەرلەر ساڭا پەقەت ئوچۇق يەتكۈزۈش ئۈچۈن كەلگەن، ئەمدى ھىدايەت يولىنى تۇتۇش سېنىڭ قولۇڭدا. ئاللاھ سەننى ھىدايەت قىلسۇن ۋە قەلبىڭنى نۇرلاندۇرسۇن!