Walwaa lidaatu yurdi`na awlaada hunna hawlaini kaamilaini liman araada ai yutimmar radaa`ah; wa `alalmawloodi lahoo rizuhunna wa kiswatuhunna bilma`roof; laatukallafu nafsun illaa wus`ahaa; laa tudaaarra waalidatum biwaladihaa wa laa mawloodul lahoo biwaladih; wa `alal waarisi mislu zaalik; fa in araadaa Fisaalan `an taraadim minhumaa wa tashaawurin falaa junaaha `alaimaa; wa in arattum an tastardi`ooo awlaadakum falaa junaaha `alaikum izaa sallamtum maaa aataitum bilma`roof; wattaqul laaha wa`lamooo annal laaha bimaa ta`maloona baseer
📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)
📖 سنڌيءَ ۾
۽ مائر پنھنجن ويائن کي پورا ٻه ورھيه ٿڃ پيارين (اِھو حُڪم) اُنھيءَ لاءِ آھي جيڪو ٿڃ پيارڻ جي مُدّت پُوري ڪرڻ گُھري، ۽ اُنھن (مائرن) جي خوراڪ ۽ اُنھن جي پوشاڪ ھليءَ چليءَ وانگر پيءُ تي آھي، ڪنھن کي سندس وس کان وڌيڪ تڪليف نه ٿي ڏجي، ماءُ کي وياءُ سببان تڪليف نه ٿي ڏجي ۽ نڪي پيءُ کي وياءُ سببان (تڪليف ڏجي)، ۽ وارث تي (به) اھڙو ئي (حق) آھي، پوءِ جيڪڏھن ٻئي پنھنجي رضامندي ۽ صَلاح سان (ٻار جي ٿڃ) ڇڏائڻ گھرن ته مٿن گناھ نه آھي، ۽ جيڪڏھن پنھنجي اولاد کي (ٻئي کان) کير پيارڻ گھرو ته جڏھن اوھان ھليءَ چليءَ وانگر (پياريندڙ کي) جيڪي ڏيڻو ڪيو سو پھچايو تڏھن اوھان تي ڪو گناھ نه آھي، ۽ الله کان ڊڄو ۽ ڄاڻو ته جيڪي اوھين ڪندا آھيو سو الله ڏسندڙ آھي.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
اور مائیں اپنے بچوں کو پورے دو سال دودھ پلائیں یہ (حکم) اس شخص کے لئے ہے جو پوری مدت تک دودھ پلوانا چاہے۔ اور دودھ پلانے والی ماؤں کا کھانا اور کپڑا دستور کے مطابق باپ کے ذمے ہوگا۔ کسی شخص کو اس کی طاقت سے زیادہ تکلیف نہیں دی جاتی (تو یاد رکھو کہ) نہ تو ماں کو اس کے بچے کے سبب نقصان پہنچایا جائے اور نہ باپ کو اس کی اولاد کی وجہ سے نقصان پہنچایا جائے اور اسی طرح (نان نفقہ) بچے کے وارث کے ذمے ہے۔ اور اگر دونوں (یعنی ماں باپ) آپس کی رضامندی اور صلاح سے بچے کا دودھ چھڑانا چاہیں تو ان پر کچھ گناہ نہیں۔ اور اگر تم اپنی اولاد کو دودھ پلوانا چاہو تو تم پر کچھ گناہ نہیں بشرطیکہ تم دودھ پلانے والیوں کو دستور کے مطابق ان کا حق جو تم نے دینا کیا تھا دے دو اور خدا سے ڈرتے رہو اور جان رکھو کہ جو کچھ تم کرتے ہو خدا اس کو دیکھ رہا ہے
حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ: ٻہ پورا سال، يعني چوويهہ مھينا.
الرَّضَاعَةَ: کير پيارڻ جو عمل.
الْمَوْلُودِ لَهُ: ٻار جو پيءُ، يعني اھو شخص جنھن لاءِ ٻار ڄائو.
رِزْقُهُنَّ: سندن کاڌي جو انتظام.
كِسْوَتُهُنَّ: سندن ڪپڙن جو انتظام.
بِالْمَعْرُوفِ: شريعت ۽ سماجي رواج جي مطابق مناسب طريقي سان.
لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا: ڪنھن به نفس تي ان جي طاقت کان وڌيڪ بار نه وڌو ويندو.
فِصَالًا: ٻار جو کير ڇڏائڻ، يعني ماءُ جي کير کان جدا ڪرڻ.
تَسْتَرْضِعُوا: ٻئي عورت کان ٻار کي کير پيارڻ جو انتظام ڪرڻ.
الْوَارِثِ: ٻار جو وارث، يعني پيءُ جي مرڻ کان پوءِ جيڪو ٻار جو ذميوار بڻجي.
2) آيت جي تفسير:
هي آيت طلاق کان پوءِ ٻار جي پرورش ۽ کير پيارڻ بابت اهم هدايتون ڏئي ٿي. الله تعاليٰ فرمايو ته مائرون پنھنجي ٻارن کي ٻہ پورا سال کير پيارينديون، اھو انھن لاءِ آھي جيڪي کير پيارڻ جي مدت مڪمل ڪرڻ چاھين ٿا. ٻار جو پيءُ تي لازم آھي ته کير پياريندڙ ماءُ جو کاڌو ۽ ڪپڙو مناسب طريقي سان فراهم ڪري، شريعت ۽ رواج جي مطابق، ۽ پنھنجي طاقت ۽ وس جي مطابق. الله تعاليٰ ڪنھن به نفس کي ان جي طاقت کان وڌيڪ تڪليف نه ٿو ڏئي.
انهيءَ ۾ هي به هدايت آهي ته نه ماءُ کي ٻار جي ذريعي نقصان پهچايو وڃي ۽ نه پيءُ کي ٻار جي ذريعي نقصان پهچايو وڃي. يعني ٻار کي هڪٻئي خلاف زور استعمال ڪرڻ جو ذريعو نه بڻايو وڃي. جيڪڏهن ٻار جو پيءُ مري وڃي ته پوءِ ٻار جي وارث تي به اهي ئي ذميواريون آهن جيڪي پيءُ تي هيون.
پوءِ جيڪڏهن ماءُ ۽ پيءُ ٻئي پاڻ ۾ رضامندي ۽ مشوري سان ٻہ سالن کان اڳ ٻار جو کير ڇڏائڻ چاهين، ته انھن تي ڪو به گناهه ناهي، بشرطيڪه اهو ٻار جي مفاد ۾ هجي. انھيءَ طرح جيڪڏهن توهان چاهيو ته پنھنجي ٻارن لاءِ ماءُ کان سواءِ ڪا ٻي کير پياريندڙ عورت مقرر ڪريو، ته به توهان تي ڪو گناهه ناهي، بشرطيڪه توهان ان کير پياريندڙ عورت کي ان جو اجورو مناسب طريقي سان ادا ڪريو، جيڪو توهان پاڻ ۾ طئي ڪيو هو، بغير ڪنھن کوٽ يا ٽال مٽول جي.
آخر ۾ الله تعاليٰ هدايت ڪري ٿو ته الله کان ڊڄو، سندس حڪمن تي عمل ڪريو ۽ سندس منع ڪيل شين کان پرهيز ڪريو، ۽ ڄاڻو ته الله تعاليٰ توهان جي سڀني ڪمن کي چڱي طرح ڏسي ٿو، ڪا به شيءِ کانئس لڪل ناهي، ۽ هو توهان کي توهان جي ڪمن جو بدلو ڏيندو.
3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:
هي آيت ڏيکاري ٿي ته اسلام ٻار جي حقن جو ڪيترو خيال رکي ٿو ۽ کير پيارڻ جي مدت ۽ ان جي انتظام بابت واضح هدايتون ڏئي ٿو.
الله تعاليٰ جو فرمان ”لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا“ ٻڌائي ٿو ته اسلام ۾ ڪنھن تي به ان جي طاقت کان وڌيڪ بار نه وڌو ويندو، هي رحمت ۽ سهولت جو دين آهي.
ماءُ ۽ پيءُ کي هدايت آهي ته ٻار کي پاڻ ۾ جهيڙي ۽ نقصان جو ذريعو نه بڻائين، پر پاڻ ۾ محبت ۽ مشوري سان ٻار جي بهتري لاءِ فيصلا ڪن.
ٻار جي پرورش ۾ پيءُ جي ذميواري واضح ڪئي وئي آهي ته هو ماءُ جو کاڌو ۽ ڪپڙو مناسب طريقي سان فراهم ڪري.
جيڪڏهن ڪنھن سبب ٻار کي ٻي عورت کان کير پيارڻ جي ضرورت پوي ته ان جي به اجازت آهي، بشرطيڪه اجورو مناسب طريقي سان ادا ڪيو وڃي.
آيت جي پڄاڻي ۾ الله تعاليٰ جي تقويٰ ۽ سندس ڏسڻ جي ياد ڏياري وئي آهي، جيڪا ٻڌائي ٿي ته اسان جا سڀئي عمل الله جي علم ۾ آهن ۽ اسان کي ان جو حساب ڏيڻو آهي.
هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام ۾ خانداني معاملن ۾ به انصاف، رحمت، مشوري ۽ ٻار جي مفاد کي سامهون رکڻ گهرجي، ۽ اهو ئي دين اسلام جي خوبصورتي آهي جيڪا انسانيت جي ڀلائي لاءِ آهي.
۽ جڏھن زالن کي (ٻه ڀيرا) طلاق ڏيو پوءِ اُھي پنھنجي (عدت جي) مدي کي (اچي) پھچڻ لڳن ته (تڏھن يا) اُنھن کي چڱيءَ ريت سان رکو يا اُنھن کي چڱيءَ ريت سان ڇڏيو، ۽ ڏکوئڻ لاءِ کين نه جھليو نه زيادتي ڪريو، ۽ جيڪو ائين ڪندو تنھن بيشڪ پاڻ تي ظلم ڪيو، ۽ الله جي حُڪمن کي ٺـٺوليون ڪري نه وٺو، ۽ پاڻ تي الله جي نعمت ياد ڪريو ۽ جيڪي اوھان تي ڪتاب ۽ دانائيءَ مان لاٿائين جنھن سان اوھان کي نصيحت ڏيندو آھي (اُھو احسان به ياد ڪريو)، ۽ الله کان ڊڄو ۽ ڄاڻو ته الله سڀڪنھن شيء کي ڄاڻندڙ آھي.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.