فتح سۈرىسى — ئايەت 29

1) قىسقىچە ئىزاھات:

• أَشِدَّاءُ: قاتتىق، كۈچلۈك، رەھىمسىز مەنىسىدە ئەمەس، بەلكى دىندا مۇستەھكەم، دۈشمەنگە قارشى جىددىي.
• رُحَمَاءُ: ناھايىتى مېھرىبان، شەپقەتلىك.
• رُكَّعًا سُجَّدًا: رۇكۇ قىلغۇچىلار، سەجدە قىلغۇچىلار.
• سِيمَاهُمْ: ئۇلارنىڭ ئالامەتلىرى، بەلگىلىرى.
• شَطْأَهُ: ئۇنىڭ شاخلىرى، يان شاخلىرى.
• فَآزَرَهُ: ئۇنى قوللىدى، كۈچ بەردى.
• فَاسْتَغْلَظَ: توملاشتى، قېلىنلاشتى.
• سُوقِهِ: ئۇنىڭ غولى، پۇتى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانىڭ پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرىنى مەدھىيەلەش، ئۇلارنىڭ ئالاھىدە سۈپەتلىرىنى بايان قىلىش ھەمدە ئۇلارغا بەرگەن ۋەدىسىنى ئەسكەرتىش توغرىسىدىكى ئايەتتۇر.

ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: مۇھەممەد ئاللاھنىڭ رەسۇلىدۇر. ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەر كاپىرلارغا قارشى قاتتىق ۋە كۈچلۈكتۇر، ئۇلار ئارىسىدا بولسا ناھايىتى مېھرىبان ۋە شەپقەتلىكتۇر. ئۇلارنى كۆرسەڭ، نامازدا رۇكۇ ۋە سەجدە قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرىسەن. ئۇلار ئاللاھنىڭ پەزلى-مەرھەمىتىنى ۋە رازىلىقىنى ئىزدەيدۇ. ئۇلارنىڭ يۈزلىرىدە سەجدىنىڭ ئەسىرىدىن ئالامەتلىرى كۆرۈنۈپ تۇرىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ تەۋراتتىكى سۈپىتىدۇر. ئىنجىلدىكى سۈپىتى بولسا، ئۇلار بىر دانلىق زىرائەتكە ئوخشايدۇكى، ئۇ شاخلىرىنى چىقىرىدۇ، ئاندىن ئۇنى قوللاپ كۈچلەندۈرىدۇ، ئاندىن ئۇ توملىشىپ غولىدا تىك تۇرىدۇ. بۇ زىرائەت تېرىقچىلارنى ھەيران قالدۇرىدۇ. ئاللاھ بۇ مۇئمىنلەرنى كۆپەيتىپ ۋە كۈچلەندۈرۈپ، كاپىرلارنى ئاچچىقلاندۇرىدۇ. ئاللاھ ئۇلاردىن ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا مەغپىرەت ۋە ئۇلۇغ مۇكاپات ۋەدە قىلدى.

بۇ ئايەتتە ساھابىلارنىڭ ئالاھىدە ئورنى ۋە ئۇلارنىڭ ئىسلام دىنىغا قوشقان تۆھپىسى ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىدا بولۇپ، ئىسلامنىڭ تارقىلىشى ۋە مۇستەھكەملىنىشىدە مۇھىم رول ئوينىغان. ئۇلارنىڭ كاپىرلارغا قارشى قاتتىق، ئۆز ئارا مېھرىبان بولۇشى ئىسلام جەمئىيىتىنىڭ كۈچلۈك ۋە ئىناق بولۇشىنىڭ ئاساسىدۇر.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا، ئاللاھ تائالا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا مەغپىرەت ۋە ئۇلۇغ مۇكاپات ۋەدە قىلىدۇ. بۇ ۋەدە ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بولغان مېھرى-شەپقىتىنى ۋە ئۇلارنىڭ ياخشى ئەمەللىرىگە قانداق مۇكاپات بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي مۇئمىن بولۇش ئۈچۈن، ئىمان ۋە ياخشى ئەمەل بىلەن بىرگە، ئىسلام جەمئىيىتىنىڭ بىرلىكى ۋە ئىناقلىقىنى قوغداش، كاپىرلارغا قارشى مۇستەھكەم تۇرۇش، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش ۋە ئۇنىڭ پەزلى-مەرھەمىتىگە ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشىش لازىمدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇ ئايەتتە بايان قىلىنغان مۇئمىنلەرنىڭ سۈپەتلىرى بىلەن سۈپەتلىنىشكە ۋە ئۇلارغا بەرگەن ۋەدىسىگە ئېرىشىشكە مۇۋەپپەق قىلسۇن.