حجر سۈرىسى — ئايەت 1

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• الر: بۇ "مۇقەتتەئ" ھەرپلەر (يەنى ئايەت بېشىدا كەلگەن مەنىسى ئاللاھ تائالاغا مەلۇم بولغان ھەرپلەر) دىن بولۇپ، بۇنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى ئاللاھ تائالا ئۆزى بىلىدۇ. بۇنداق ھەرپلەرنىڭ كەلىشىدىكى ھېكمەت: قۇرئان كەرىمنىڭ مۇشۇ ئەرەب ھەرپلىرىدىن تەركىب تاپقانلىقىغا قارىماي، ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر سۈرىنى ئىجاد قىلىشتىن ئاجىزلىقىنى ئوتتۇرىغا قويۇش ۋە كىشىلەرنىڭ دىققىتىنى تارتىشتۇر.
• تِلْكَ: "ئەنە شۇ" دېگەن مەنىدە، يىراققا ئىشارە قىلىدۇ، بۇ يەردە ئايەتلەرنىڭ ئۇلۇغلۇقى ۋە يۇقىرى دەرىجىلىك ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• آيَاتُ الْكِتَابِ: كىتابنىڭ ئايەتلىرى، يەنى قۇرئان كەرىمنىڭ ئايەتلىرى.
• قُرْآنٍ مُّبِينٍ: ئوچۇق-ئاشكارا قۇرئان، يەنى ھەقنى باتىلدىن، ھالالنى ھارامدىن ئېنىق ئايرىپ بېرىدىغان قۇرئان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت "ھەجر" سۈرىسىنىڭ باشلىنىشى بولۇپ، ئاللاھ تائالا "ئەلىف، لام، را" ھەرپلىرى بىلەن سۆزىنى باشلايدۇ. بۇنداق ھەرپلەر قۇرئان كەرىمنىڭ مۆجىزىلىك ئالاھىدىلىكىنىڭ بىر قىسمىدۇر. ئاندىن ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتلەرنىڭ ئۇلۇغ ۋە يۇقىرى دەرىجىلىك ئىكەنلىكىنى، ئۇلارنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان كىتاب ۋە ئوچۇق-ئاشكارا قۇرئاننىڭ ئايەتلىرى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ قۇرئان ئىنسانلارغا ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى (تەۋھىدنى) ۋە شەرىئەت ھۆكۈملىرىنى ئېنىق چۈشەندۈرۈپ بېرىدۇ، ھەق بىلەن باتىلنى، ھالال بىلەن ھارامنى ئېنىق ئايرىپ بېرىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، قۇرئان كەرىم پەقەت ئوقۇلىدىغان بىر كىتاب بولۇپ قالماستىن، بەلكى ئۇ ھاياتىمىزنى يېتەكلەيدىغان، بىزگە توغرا يولنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان ئىلاھىي بىر يېتەكچىدۇر. شۇڭا، بىز قۇرئاننى چوڭقۇر چۈشىنىش، ئۇنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە ئەمەل قىلىش ۋە ئۇنىڭدىن ھاياتىمىزدا پايدىلىنىشىمىز كېرەك. قۇرئان كەرىم بىزنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدىغان، بىزنىڭ قەلبىمىزنى نۇرلاندۇرىدىغان ۋە بىزنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشتۈرىدىغان مۇبارەك بىر كىتابتۇر. كېلىڭلار، بىز قۇرئاننى كۆپ ئوقۇيلى، ئۇنىڭ مەنىلىرىنى چۈشىنىشكە تىرىشىلى ۋە ئۇنىڭ كۆرسەتمىلىرىنى ھاياتىمىزغا تەتبىق قىلىلى، شۇنداق قىلساق، ئاللاھ بىزگە دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئۇتۇق ۋە بەخت-سائادەت ئاتا قىلىدۇ.