نور سۈرىسى — ئايەت 39

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• سەراب (سەراب): چۆلدە ياكى تۈزلەڭلىكتە كۈن ئىسسىق چاغدا يىراقتىن سۇدەك كۆرۈنۈپ، يېقىنلاشقاندا يوقالىدىغان يالغان كۆرۈنۈش.
• قىيعە (قِيعَة): «قاع» نىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ، تۈزلەڭ، تەكشى يەر دېمەكلىك.
• زەمئان (الظَّمْآن): قاتتىق ئۇسسىغان كىشى.
• يەھسەبۇ (يَحْسَبُهُ): ئويلايدۇ، گۇمان قىلىدۇ دېگەن مەنىدە.
• فەۋەففاھۇ ھىسابەھۇ (فَوَفَّاهُ حِسَابَهُ): ئۇنىڭ ھېسابىنى تولۇق بەردى، يەنى ئەمەلىنىڭ جازاسىنى تولۇق ئۆتەپ بەردى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە كاپىرلارنىڭ ئەمەللىرىنىڭ ئاخىرەتتە ھېچقانداق پايدا بەرمەيدىغانلىقىنى روشەن مىسال بىلەن بايان قىلىدۇ. ئۇلار دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرى — مەسىلەن، سىلە-رەھىملىك قىلىش، ئەسىرلەرنى قۇتقۇزۇش قاتارلىقلار — ئۇلار ئۈچۈن پايدىلىق دەپ ئويلىغان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى چۆلدىكى سەرابكا ئوخشايدۇ. سەرابنى ئۇسسىغان كىشى سۇ دەپ ئويلىغىنىدەك، كاپىرلارمۇ ئۆز ئەمەللىرىنىڭ ئۆزلىرىنى قۇتقۇزىدۇ دەپ ئويلايدۇ. ئەمما قىيامەت كۈنى ئۇلار ئەمەللىرىنىڭ ھېچقانداق ساۋابى يوقلۇقىنى، ھەتتا ئۇنىڭدىن ھېچنەرسە تاپالمايدىغانلىقىنى كۆرىدۇ. شۇ چاغدا ئۇلار ئاللاھنىڭ ئالدىدا تۇرغانلىقىنى ھېس قىلىدۇ ۋە ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھېسابىنى تولۇق ئۆتەپ بېرىدۇ. ئاللاھنىڭ ھېسابى ئىنتايىن تېز، ھېچقانداق ئەمەل ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش لازىم: بىز مۇسۇلمان بولۇپ، ئەمەللىرىمىزنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن خالىس قىلىشىمىز كېرەك. دۇنيادا قىلغان ھەر بىر ياخشى ئەمەلىمىز ئاخىرەتتە بىزگە پايدا بېرىدۇ، ئەگەر ئۇنى ئىمان بىلەن ۋە ئىخلاس بىلەن قىلساق. ئاللاھ بىزنى سەرابكا ئوخشاش يالغان ئۈمىدلەرگە ئالدىنىپ قالماسلىقىمىزغا، ھەقىقىي ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئۇنىڭغا يېقىنلىشىشىمىزغا تەۋپىق بەرسۇن.