Nur surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma'nolari:

• الْحُلُمَ – balog‘at yoshiga yetish, ya’ni katta bo‘lish (ihtilom bo‘lish yoki boshqa belgilar bilan).
• فَلْيَسْتَأْذِنُوا – ular (kirishdan oldin) izn so‘rasinlar.
• الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ – ulardan oldingi katta yoshli, balog‘atga yetgan ozod kishilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo bolalarga oid yana bir odob-axloq qoidasini bayon qilmoqda. Agar sizning qaramog‘ingizdagi bolalar balog‘at yoshiga yetib, katta bo‘lishsa, ular endi xuddi o‘zlaridan oldingi katta yoshli kishilar singari har qanday vaqtda – erta tongda, peshin vaqtida va kechqurun – sizning huzuringizga kirishdan oldin albatta izn so‘rashlari shart bo‘ladi. Chunki bu vaqtlar odamlarning dam olishi, uxlashi va shaxsiy hayoti uchun maxsus vaqtlardir. Ilgari ular kichik bo‘lganlarida uyga izn so‘ramasdan kirishlari mumkin edi, endi esa balog‘atga yetganlari sababli, ular ham kattalar kabi odob-axloq qoidalariga rioya qilishlari lozim. Alloh taolo o‘z bandalariga dinlarini tushuntirish va ularni to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilish uchun oyatlarini mana shunday batafsil bayon qiladi. Alloh bandalarining maslahatlarini biluvchidir va ularga eng munosib qonunlarni joylashtiruvchidir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat Islom dinining oila va jamiyat hayotiga qanchalik e’tibor berishini ko‘rsatadi. Alloh taolo hatto uyga kirish kabi oddiy ishda ham odob-axloq qoidalarini o‘rgatadi.
2. Balog‘at yoshi – inson hayotida muhim bosqich bo‘lib, u bilan birga mas’uliyatlar ham ortadi. Bu yoshga yetgan kishi endi o‘z xatti-harakatlarida kattalarga xos odobni saqlashi kerak.
3. Izn so‘rash – bu shaxsiy hayotga hurmat va o‘zaro mehr-muhabbatni mustahkamlaydigan go‘zal odatdir. Bu odat oila a’zolari o‘rtasida o‘zaro ishonch va hurmatni oshiradi.
4. Alloh taoloning har bir hukmi bandalarning manfaatlari uchundir. Uning bilimi va hikmati cheksizdir, shuning uchun Uning buyruqlariga to‘liq bo‘ysunish – eng yaxshi tanlovdir.
5. Ushbu oyat musulmonlarni farzandlarini yoshligidanoq odob-axloq va Islom qoidalariga o‘rgatishga undaydi, toki ular balog‘atga yetganlarida ham bu odatlarni davom ettirsinlar.