آنان كه اموال يتيمان را به ستم مىخورند شكم خويش پر از آتش مىكنند و به آتشى فروزان خواهند افتاد.
📜
ترجمه — Tafsir
معانی کلمات:
یأکلون: میخورند (در اینجا به معنای تصرّف و بهرهبرداری نارواست).
ظلمًا: به ناحق و ستمگرانه، بدون هیچ مجوّز شرعی.
فی بطونهم: در شکمهایشان (کنایه از فروبردن کامل مال در وجود خود).
نارًا: آتش (یعنی آنچه میخورند در حقیقت آتشی است که درونشان را میسوزاند).
سیصلون: به زودی وارد میشوند و میسوزند (از مادّه «صَلی» به معنای سوختن و تحمّل حرارت شدید).
سعیرًا: آتش شعلهور و افروخته.
تفسیر آیه:
خداوند متعال در این آیه با لحنی هشداردهنده و تهدیدآمیز، کسانی را که اموال یتیمان را به ناحق و با ظلم میخورند، مورد خطاب قرار میدهد. این عبارت فقط به خوردنِ مستقیم مال اشاره ندارد، بلکه هرگونه تصرّف ناروا، حیفومیل، یا استفادهی ناحق از دارایی یتیم را شامل میشود؛ مانند اینکه قیم یا سرپرست، از مال یتیم برای خود بردارد یا آن را در راهی غیر از مصلحت یتیم صرف کند.
خداوند میفرماید: این افراد در حقیقت آتش را وارد شکمهای خود میکنند؛ یعنی آنچه از مال یتیم میبلعند، در واقع پارهای از آتش جهنم است که درون آنها شعله میکشد و روز قیامت به صورت عذابی محسوس و سوزان بر آنها آشکار میشود. این تعبیر، تصویری بسیار هراسانگیز و ملموس از عاقبت این گناه بزرگ ترسیم میکند تا انسانها از نزدیک شدن به این عمل زشت بازایستند.
در ادامه، سرنوشت نهایی این ظالمان را بیان میکند: «و به زودی به آتشی شعلهور و سوزان وارد خواهند شد». این وعدهی الهی قطعی است و هیچ راه گریزی برای آنها نیست. آتشی که در دنیا به صورت نامحسوس با خوردن مال یتیم وارد بدن خود کردهاند، در آخرت به صورت عذابی آشکار و سوزان بر آنها چیره میشود و تمام وجودشان را فرا میگیرد.
فواید و پیامهای آیه:
این آیه نشان میدهد که اسلام تا چه حد برای حقوق ضعیفان و بیسرپرستان ارزش قائل است و تجاوز به مال یتیم را در زمرهی بزرگترین گناهان کبیره قرار داده است.
توجه به این هشدار، انسان را به تقوا و پرهیز از هرگونه تصرّف ناروا در اموال دیگران، بهویژه یتیمان، دعوت میکند و وجدان اخلاقی را بیدار میسازد.
این آیه به ما میآموزد که رزق و روزی حلال، نهتنها پاکیزه و پربرکت است، بلکه خوردن مال حرام، انسان را در دنیا و آخرت دچار آتش و عذاب میکند؛ بنابراین مؤمن باید در کسب و مصرف مال خود نهایت دقت را داشته باشد.
این پیام الهی، رحمت و عدالت خداوند را نشان میدهد که هرگز ظالمان را بیکیفر نمیگذارد و در عین حال، باب توبه را برای کسانی که از این گناه پشیمان شوند و حق یتیمان را بازگردانند، باز میگذارد.
بايد از خداى بترسند كسانى كه اگر پس از خويش فرزندانى ناتوان بر جاى مىگذارند، از سرنوشت آنان بيمناكند. بايد كه از خداى بترسند و سخن عادلانه و به صواب گويند.
خدا درباره فرزندانتان به شما سفارش مىكند كه سهم پسر برابر سهم دو دختر است. و اگر دختر باشند و بيش از دو تن، دو سوم ميراث از آنهاست. و اگر يك دختر بود نصف برد و اگر مرده را فرزندى باشد هر يك از پدر و مادر يك ششم ميراث را برد. و اگر فرزندى نداشته باشد و ميراثبران تنها پدر و مادر باشند، مادر يك سوم دارايى را برد. اما اگر برادران داشته باشد سهم مادر، پس از انجام وصيتى كه كرده و پرداخت وام او يك ششم باشد. و شما نمىدانيد كه از پدران و پسرانتان كدام يك شما را سودمندتر است. اينها حكم خداست، كه خدا دانا و حكيم است.
اگر زنانتان فرزندى نداشتند، پس از انجام دادن وصيتى كه كردهاند و پس از پرداخت دين آنها، نصف ميراثشان از آن شماست. و اگر فرزندى داشتند يك چهارم آن. و اگر شما را فرزندى نبود پس از انجام دادن وصيتى كه كردهايد و پس از پرداخت وامهايتان يك چهارم ميراثتان از آن زنانتان است. و اگر داراى فرزندى بوديد يك هشتم آن. و اگر مردى يا زنى بميرد و ميراثبر وى نه پدر باشد و نه فرزند او اگر او را برادر يا خواهرى باشد هر يك از آن دو يك ششم برد. و اگر بيش از يكى بودند همه در يك سوم مال -پس از انجام دادن وصيتى كه كرده است بىآنكه براى وارثتان زيانمند باشد و نيز پس از اداى دينش- شريك هستند. اين اندرزى است از خدا به شما و خدا دانا و بردبار است.
سایت سوره قرآن با هدف خدمت به قرآن و سنت پیامبر به عنوان یک حرکت خضوع راه اندازی شده است و از حمایت شما خرسندیم و از تداوم تداوم شما قدردانی می نماییم و از خداوند متعال خواستار قبولی ما هستیم. و کار ما را صرفاً برای وجه شریف او بساز.