يتامىٰ: يتيم جي جمع آهي، يعني اھي ٻار جن جا پيءُ مري ويا هجن ۽ اڃا بالغ نه ٿيا هجن.
ظُلْمًا: ظلم سان، يعني ناحق، بغير حق جي.
بُطُونِهِمْ: سندن پيٽن ۾.
سَيَصْلَوْنَ: جلد ئي داخل ٿيندا ۽ سندس تپش برداشت ڪندا.
سَعِيرًا: ڀڙڪندڙ باھ، يعني دوزخ جي باھ.
2) تفسير:
بيشڪ اھي ماڻھو جيڪي يتيمن جو مال ناحق ۽ ظلم سان کائيندا آهن، اھي پنھنجي پيٽن ۾ باھ ڀريندا آهن. اھو مال جيڪو اھي ظلم سان کائيندا آهن، اھو حقيقت ۾ اھڙو ئي آهي ڄڻ اھي باھ کائين پيا، ۽ اھا باھ قيامت جي ڏينھن سندن پيٽن ۾ ڀڙڪندي ۽ کين ساڙيندي. ۽ جلد ئي اھي ڀڙڪندڙ باھ ۾ داخل ٿي ان جي سخت تپش ۽ عذاب کي برداشت ڪندا.
ھن آيت ۾ الله تعاليٰ يتيمن جي مال کي ناحق کائڻ جي سخت مذمت ۽ وعيد ڪئي آهي. يتيم اھو ٻار آهي جنھن جو پيءُ مري ويو هجي ۽ اڃا بالغ نه ٿيو هجي، تنھنڪري ان تي خاص شفقت ۽ رحم جي ضرورت هوندي آهي. سندس مال جي حفاظت ڪرڻ ۽ ان کي صحيح طريقي سان سنڀالڻ وارن جي ذميواري آهي. جيڪو شخص ان مال کي ظلم سان کائي ٿو، اھو درحقيقت پنھنجي پيٽ ۾ باھ ڀري ٿو، ۽ قيامت جي ڏينھن اھا باھ سندس لاءِ عذاب بڻجي سندس منهن تي ايندي ۽ اھو دوزخ جي ڀڙڪندڙ باھ ۾ داخل ٿي ان جي تپش کي چکندو.
3) فائدا ۽ سبق:
يتيمن تي رحم ۽ شفقت ڪرڻ اسلام جي عظيم تعليم آهي، ۽ سندن مال جي حفاظت ڪرڻ ھر مسلمان جي ذميواري آهي.
يتيم جو مال ناحق کائڻ ھڪ وڏو گناھ ۽ ظلم آهي، جنھن جي سزا دوزخ جي باھ آهي.
ھن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته اسلام ۾ ڪمزورن ۽ بي يار و مددگارن جا حق محفوظ آهن، ۽ انھن تي ظلم ڪرڻ جي سخت مذمت ڪئي وئي آهي.
اھا آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان يتيمن سان نيڪي ۽ احسان ڪريون، سندن مال ۾ خيانت نه ڪريون، ۽ سندن حق ادا ڪريون، ته جيئن اسان آخرت ۾ عذاب کان بچي سگهون ۽ الله جي رضا حاصل ڪري سگهون.
قرآن مجيد جا احڪام نھايت حڪمت ۽ رحمت تي ٻڌل آهن، جيڪي انسان کي دنيا ۽ آخرت جي ڀلائيءَ ڏانھن رھنمائي ڪن ٿا.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.