Tavba surasi — Oyat 101

Kalimalarning ma'nolari:

• الأَعْرَابِ – sahroda yashovchi badaviylar.
• مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ – nifoqda mustahkam bo‘lib, unda o‘ta malakali va odatlangan holda davom etdilar.
• لَا تَعْلَمُهُمْ – ularning haqiqiy holatini siz (ey Muhammad) bilmaysiz.
• سَنُعَذِّبُهُم مَّرَّتَيْنِ – ularni ikki marta azoblaymiz.

Tafsir:

Madina atrofidagi sahroda yashovchi badaviylar orasida ham, Madina ahlining o‘zidan ham nifoq (munofiqlik) qiluvchi kishilar borki, ular nifoqda shu qadar mustahkamlanib, unda o‘ta mahorat kasb etganlarki, ularning holati sizga (ey Rasululloh) yashirin qolgan. Biroq ularni biz bilamiz va ularning barcha sirlaridan xabardormiz. Ularni ikki xil azob bilan azoblaymiz: birinchisi – dunyoda sharmanda bo‘lish, o‘ldirilish va asir olinish; ikkinchisi – qabrdagi azob. So‘ngra qiyomat kuni ular eng og‘ir azobga – jahannamning tubiga qaytariladilar.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo‘minlarga Alloh taoloning ilm-farosati va hukmronligi har narsani qamrab olishini eslatadi. Hech kimning yashirin niyatlari Allohdan maxfiy emas, shuning uchun insonlar amallarida va niyatlarida ehtiyot bo‘lishlari lozim.
2. Nifoq va munofiqlik – eng og‘ir gunohlardan biri bo‘lib, u insonni dunyoda ham, oxiratda ham xorlik va azobga olib boradi. Shu sababli musulmon kishi doimo to‘g‘rilik va samimiylikni o‘ziga odat qilishi kerak.
3. Alloh taolo gunohkorlarga muhlat berishi mumkin, ammo ularning jazosi muqarrardir. Bu esa mo‘minlarni sabr-qanoatga va faqat Allohning roziligini izlashga undaydi.
4. Payg‘ambar alayhissalomning barcha narsalarni bilmasliklari, faqat Allohning ilmigagina to‘liq egalik qilishi – bu oyatda ochiq bayon qilingan. Bu esa musulmonlarni Allohning ilmi va hikmatiga to‘liq ishonishga chaqiradi.
5. Ushbu oyat mo‘minlarga jamiyatda yashirin dushmanlardan ogoh bo‘lishni va o‘zlarini ularning fitnalaridan himoya qilishni o‘rgatadi, shu bilan birga Allohning yordamiga tayanishni ta’kidlaydi.