Tavba surasi — Oyat 100

Kalimalarning ma'nolari:

• السَّابِقُونَ – Islomga kirishda barchadan oldin o‘tganlar, peshqadamlar.
• الْمُهَاجِرِينَ – Makkadan Madinaga Alloh va Rasuli uchun hijrat qilganlar.
• الْأَنصَارِ – Madinada Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) va muhojirlarga yordam berganlar.
• اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ – Ularga yaxshilik bilan ergashganlar, ya’ni aqida, so‘z va amallarda ularning izidan borganlar.
• رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ – Alloh ularning toat-ibodatlarini qabul qilib, ulardan rozi bo‘ldi.
• الْفَوْزُ الْعَظِيمُ – Buyuk najot va ulkan muvaffaqiyat.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo Islomga birinchi bo‘lib kirgan, iymon va taqvoda peshqadam bo‘lgan ikki toifani — muhojirlar va ansorlarni, shuningdek ularga chiroyli tarzda ergashgan barcha avlodlarni maqtaydi. Muhojirlar o‘z yurtlari, qarindosh-urug‘lari va mol-mulkini tashlab, faqat Allohning roziligi uchun hijrat qilganlar. Ansorlar esa Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ni va muhojirlarni o‘z uylariga, qalblariga va mol-mulklariga joylab, Islom diniga yordam berganlar. Ularga ergashganlar esa qiyomatgacha bo‘lgan barcha mo‘minlardir — ular aqida, ibodat, axloq va muomalada shu ilk avlodning izidan boradilar.

Alloh taolo bu zotlardan rozi bo‘ldi, chunki ular Unga va Uning Rasuliga itoat qildilar. Ular ham Allohdan rozi bo‘ldilar, chunki U ularga o‘z fazli va karami bilan ulkan ajr-u mukofotlarni berdi. Alloh ular uchun ostidan daryolar oqib turadigan, go‘zal bog‘lar — jannatlarni tayyorladi. Ular bu jannatlarda abadiy qoladilar, hech qachon o‘lmaydilar va undan chiqarilmaydilar. Mana shu — buyuk najot va ulkan muvaffaqiyatdir.

Foydalar:

• Sahobalar (roziyallohu anhum) — Islom ummatining eng afzal avlodi bo‘lib, ularni sevish va ularni hurmat qilish iymondandir. Ularni yomonlash yoki ularga nisbatan hurmatsizlik qilish — halokatga sababdir.
• Alloh taolo o‘z bandalarining toat-ibodatlarini qabul qilib, ulardan rozi bo‘lishini O‘zining ulug‘ fazli va marhamati bilan amalga oshiradi. Bu mo‘minlar uchun eng katta baxtdir.
• Jannat — abadiy hayot maskani bo‘lib, undagi ne’matlar hech qachon tugamaydi. Bu dunyoning o‘tkinchi lazzatlari esa oxiratning abadiy ne’matlari oldida hech narsadir.
• Musulmon kishi o‘zidan oldingi solih avlodlarga ergashishga intilishi, ularning yo‘lini tutishi va ularning fazilatlarini o‘zida mujassam etishga harakat qilishi lozim.