سورت بقره — آیت 237

د معنا کړئ:

د آیت د مهمو ویونو معنا:

• "تَمَسُّوهُنَّ" — له دوی سره له جماع کولو مخکې.
• "فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً" — چې تاسو د دوی لپاره مهریه ټاکلې وه.
• "يَعْفُونَ" — دا چې ښځې خپل حق (نیمه مهریه) معاف کړي.
• "الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ" — هغه څوک چې د نکاح تړون د هغه په لاس کې دی (یا خاوند یا ولي).

د آیت تفسیر:

ای مؤمنانو! که تاسو خپلې ښځې طلاق کړئ مخکې له دې چې له هغوی سره جماع وکړئ، خو تاسو د دوی لپاره مهریه ټاکلې وي، نو ستاسو پر غاړه لازمه ده چې د ټاکل شوي مهر نیمه برخه ورکړئ. دا د الله تعالی حکم دی چې پر تاسو یې فرض کړی دی.

خو الله تعالی درنه غواړي چې تاسو د خپلو حقونو په معاف کولو سره یو بل ته نږدې شئ. نو که ښځه پخپله خپله خوښه له دې نیمې مهرې تېر شي او معاف یې کړي، نو دا د هغې فضل او سخا ده. او که خاوند (یا هغه څوک چې د نکاح تړون د هغه په لاس کې دی) وغواړي چې بشپړه مهریه ورکړي او د ښځې حق یې پر ځای کړي، نو دا د هغه احسان دی.

بیا الله تعالی فرمايي: "وَأَن تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ" — يعنې که تاسو (نر او ښځه) یو بل ته حقونه معاف کړئ، دا د تقویٰ (د الله له وېرې او ښو کړنو) سره ډېر نږدې دی. ځکه چې معاف کول د زړه پاکوالی، د نفس له حرصه خلاصون او د الله د رضا لپاره قرباني ښيي.

بیا الله تعالی فرمايي: "وَلَا تَنسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ" — ای خلقو! د یو بل ترمنځ د احسان او ښېګڼې کول مه هېروئ. یعنې هغه څه چې پر تاسو فرض نه دي، خو د الله د رضا لپاره یې کوئ — لکه د بشپړ مهر ورکول، د حق معاف کول، او په ښو اخلاقو سره چلند کول. دا هغه فضل دی چې الله یې ستایلی او تاسو ته یې سپارښتنه کړې ده.

په پای کې الله تعالی فرمايي: "إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ" — بېشکه الله ستاسو د ټولو کړنو لیدونکی دی. هغه څه چې تاسو یې کوئ — که ښه وي که بد — هېڅ یو یې له هغه نه پټ نه دی. نو ښه کار وکړئ، ځکه چې الله به تاسو ته ستاسو د کړنو بدله درکړي.

دعوتي پیغام:

ای مسلمانانو! دا آیت موږ ته د احسان، سخاوت او معاف کولو درس راکوي. الله تعالی غواړي چې زموږ زړونه له سختۍ او بخل نه پاک شي او د یو بل ترمنځ مینه او نرمي وي. کله چې تاسو له خپل ورور یا خپلې خور سره معامله کوئ، نو د الله د رضا لپاره یو څه معاف کړئ، ځکه چې معاف کول د تقویٰ نښه ده او الله د احسان کوونکو سره مینه لري. دا مه هېروئ چې الله ستاسو د ټولو کړنو څارونکی دی، نو هغه څه وکړئ چې د هغه د رضا سبب شي، تر څو په آخرت کې د هغه د جنت او رحمت مستحق شئ.