نساء · 92/176
ترجمه آوانگاری — نساء
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَن يَصَّدَّقُوا ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ۝٩٢
Wa maa kaana limu`minin ai yaqtula mu`minan illaa khata`aa; waman qatala mu`minan khata`an fatabreeru raqabatim mu`minatinw wa diyatum mmusallamatun ilaaa ahliheee illaaa ai yassaddaqoo; fa in kaana min qawmin `aduwwil lakum wa huwa mu`minun fatabreeru raqabatim mu`minah; wa in kaana min qawmim bainakum wa bainahum meesaaqun fadiyatum mmusallamatun ilaaa ahlihee wa tahreeru raqabatim mu`minatin famal lam yajid fa Siyaamu shahraini mutataabi`aini tawhatam minal laah; wa kaanal laahu `Aleeman hakeemaa
📖 معنای فارسی
هيچ مؤمنى را نرسد كه مؤمن ديگر را جز به خطا بكشد. و هر كس كه مؤمنى را به خطا بكشد بايد كه بنده‌اى مؤمن را آزاد كند و خونبهايش را به خانواده‌اش تسليم كند، مگر آنكه خونبها را ببخشند. و اگر مقتول، مؤمن و از قومى است كه دشمن شماست فقط بنده مؤمنى را آزاد كند و اگر از قومى است كه با شما پيمان بسته‌اند، خونبها به خانواده‌اش پرداخت شود و بنده مؤمنى را آزاد كند و هر كس كه بنده‌اى نيابد براى توبه دو ماه پى‌درپى روزه بگيرد. و خدا دانا و حكيم است.

🎧 گوش دهید
📜

ترجمه — Tafsir

## تفسیر آیه ۹۲ سوره نساء

### معنای واژگان کلیدی:

  • خَطَأً: عملی که بدون قصد و عمد انجام شود؛ مانند تیراندازی به هدفی که ناخواسته به انسان مؤمنی اصابت کند.
  • تَحْرِیرُ رَقَبَةٍ: آزاد کردن بردهای که ایمان آورده باشد.
  • دِیَةٌ: مالی که به عنوان خونبها به ورثه مقتول پرداخت میشود.
  • مُسَلَّمَةٌ: تحویل داده شده و پرداخت شده به طور کامل.
  • یَصَّدَّقُوا: اصل آن «یَتَصَدَّقُوا» است؛ یعنی اولیای مقتول از دریافت دیه صرفنظر کنند و آن را ببخشند.
  • مِیثَاقٌ: پیمان و عهدنامه.
  • مُتَتَابِعَینِ: دو ماه پیاپی و بدون فاصله.

### تفسیر آیه:

هیچ مؤمنی حق ندارد مؤمن دیگری را به قتل برساند، مگر آنکه این قتل به صورت خطا و غیرعمد اتفاق بیفتد. اگر کسی مؤمنی را به خطا بکشد، دو مسئولیت بر عهده او قرار میگیرد: نخست، آزاد کردن بردهای مؤمن به عنوان کفاره این عمل؛ دوم، پرداخت دیه (خونبها) به خانواده مقتول، مگر اینکه اولیای مقتول از روی گذشت و بزرگواری از دریافت دیه صرفنظر کنند که در این صورت ساقط میشود.

حال اگر مقتول مؤمن باشد اما در میان قومی زندگی میکرده که با مسلمانان در حال جنگ و دشمنی هستند (مانند کفار حربی)، در این صورت فقط آزاد کردن بردهای مؤمن بر قاتل واجب است و دیهای پرداخت نمیشود؛ زیرا ورثه او کافر و محارب هستند و حقی برای دریافت دیه ندارند.

و اگر مقتول از قومی باشد که بین آنان و مسلمانان پیمان صلح یا امان وجود دارد (مانند اهل ذمه و معاهدان)، در این صورت هم دیه باید به خانواده او پرداخت شود و هم آزاد کردن بردهای مؤمن بر قاتل واجب است؛ زیرا خون چنین شخصی مانند خون مسلمان محترم و دارای ارزش است.

اما اگر قاتل توانایی آزاد کردن برده مؤمن را نداشت (چه از نظر مالی و چه از نظر دسترسی)، باید دو ماه پیاپی و بدون وقفه روزه بگیرد. این حکم به عنوان توبهای از سوی خداوند برای قاتل خطایی قرار داده شده است تا با این عمل، گناه او پاک شود و به درگاه الهی بازگردد. خداوند به همه اعمال و نیتهای بندگان آگاه است و در تمام احکامی که برای بندگانش تشریع کرده، حکیم و داناست.

### فواید و پیامهای آیه:

  1. حرمت خون مؤمن: این آیه به زیبایی نشان میدهد که خون یک مؤمن تا چه اندازه در اسلام محترم است؛ حتی در قتل خطایی که قصد و عمدی در کار نبوده، باز هم کفاره و دیه سنگین تعیین شده تا مسلمانان در حفظ جان یکدیگر نهایت دقت را به کار برند.
  2. اسلام دین مسئولیتپذیری: قاتل خطایی نمیتواند بگوید «من قصد نداشتم» و از مسئولیت شانه خالی کند؛ بلکه باید کفاره بدهد و دیه پرداخت کند. این نشان میدهد اسلام به انسانها میآموزد که در برابر اعمال خود، حتی اعمال ناخواسته، مسئولیتپذیر باشند.
  3. رحمت و گذشت در اسلام: در عین حال که دیه واجب شده، به اولیای مقتول اجازه داده شده که از دیه صرفنظر کنند و ببخشند. این نشاندهنده روحیه عفو و گذشت در فرهنگ اسلامی است که میتواند کینهها را از بین ببرد و جامعه را به همدلی و محبت نزدیک کند.
  4. توبه و بازگشت به خدا: خداوند برای کسی که توانایی مالی ندارد، روزه دو ماه پیاپی را قرار داده است. این نشان میدهد که راه توبه و بازگشت به خدا همیشه باز است و هیچکس نباید از رحمت الهی ناامید شود.
  5. عدالت در همه شرایط: اسلام با دقت تمام، شرایط مختلف (مؤمن در سرزمین دشمن، مؤمن در سرزمین پیمانشکن و...) را بررسی کرده و برای هر کدام حکم مناسب وضع کرده است. این نشاندهنده جامعیت و حکمت احکام الهی است که هیچ موردی را بدون حکم رها نکرده است.


📜 آیه 90-94 — نساء

90إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا
مگر كسانى كه به قومى كه ميان شما و ايشان پيمانى است مى‌پيوندند، يا خود نزد شما مى‌آيند در حالى كه از جنگيدن با شما يا جنگيدن با قوم خود ملول شده باشند. و اگر خدا مى‌خواست بر شما پيروزشان مى‌ساخت و با شما به جنگ برمى‌خاستند. پس هرگاه كناره گرفتند و با شما نجنگيدند و به شما پيشنهاد صلح كردند، خدا هيچ راهى براى شما بر ضد آنان نگشوده است.
91سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا
گروه ديگرى را خواهيد يافت كه مى‌خواهند از شما و قوم خود در امان باشند، اينان هرگاه كه به كفر دعوت شوند بدان بازگردند. پس اگر خود را به كنارى نكشند و صلح نكنند و از اعمال خويش باز نايستند آنان را هر جا كه يافتيد بگيريد و بكشيد كه شما را بر آنان تسلطى آشكار داده‌ايم.
92وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَن يَصَّدَّقُوا ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
هيچ مؤمنى را نرسد كه مؤمن ديگر را جز به خطا بكشد. و هر كس كه مؤمنى را به خطا بكشد بايد كه بنده‌اى مؤمن را آزاد كند و خونبهايش را به خانواده‌اش تسليم كند، مگر آنكه خونبها را ببخشند. و اگر مقتول، مؤمن و از قومى است كه دشمن شماست فقط بنده مؤمنى را آزاد كند و اگر از قومى است كه با شما پيمان بسته‌اند، خونبها به خانواده‌اش پرداخت شود و بنده مؤمنى را آزاد كند و هر كس كه بنده‌اى نيابد براى توبه دو ماه پى‌درپى روزه بگيرد. و خدا دانا و حكيم است.
93وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا
و هر كس مؤمنى را به عمد بكشد، كيفر او جهنم است كه در آن همواره خواهد بود و خدا بر او خشم گيرد و لعنتش كند و برايش عذابى بزرگ آماده سازد.
94يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ ۚ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، چون براى جهاد رهسپر شويد نيك تفحص كنيد. و به آن كس كه بر شما سلام گويد، مگوييد كه مؤمن نيستى. شما برخوردارى از زندگى دنيا را مى‌جوييد و حال آنكه غنيمتهاى بسيار نزد خداست. شما پيش از اين چنان بوديد ولى خدا بر شما منت نهاد. پس تفحص كنيد كه خدا بر اعمالتان آگاه است.
نساءفهرست قرآن
176آیه
مدنیRevelation
92آیه

ترجمه — نساء 92

سوره نساء آیه 92 - خواندن, گوش دهید, ترجمه, فارسی : هيچ مؤمنى را نرسد كه مؤمن ديگر را جز به…

سوره آیه 92/176 — نساء النساء (مدنی). خواندن گوش دهید ترجمه (فارسی). گوش دهید: نساء گوش دهید, نساء ترجمه, نساء mp3, نساء pdf. آیه 90–94. معنای فارسی: اردو.




Tuesday, August 18, 2026

به قرآن کریم چنگ بزنید