سوره نساء آيت 92 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : ۽ مؤمنن جو مارڻ ڪنھن مؤمن کي ڀُل چُڪ کانسواءِ…

نساء · 92/176

ترجمو لکڻ — سوره نساء

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَن يَصَّدَّقُوا ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ۝٩٢

🔤 Transliteration

Wa maa kaana limu`minin ai yaqtula mu`minan illaa khata`aa; waman qatala mu`minan khata`an fatabreeru raqabatim mu`minatinw wa diyatum mmusallamatun ilaaa ahliheee illaaa ai yassaddaqoo; fa in kaana min qawmin `aduwwil lakum wa huwa mu`minun fatabreeru raqabatim mu`minah; wa in kaana min qawmim bainakum wa bainahum meesaaqun fadiyatum mmusallamatun ilaaa ahlihee wa tahreeru raqabatim mu`minatin famal lam yajid fa Siyaamu shahraini mutataabi`aini tawhatam minal laah; wa kaanal laahu `Aleeman hakeemaa

📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)

📖 سنڌيءَ ۾

۽ مؤمنن جو مارڻ ڪنھن مؤمن کي ڀُل چُڪ کانسواءِ (ڪنھن حال ۾) نه جڳائي، ۽ جيڪو مؤمن ڀُل چُڪ سان ماري ته (ھڪ ته) مؤمن ٻانھي کي آجو ڪري ۽ (ٻيو ته) چَٽي سندس وارثن کي پھچائي پر جي بخشين (ته انھن کي اختيار آھي)، پوءِ جيڪڏھن اوھان جي ويرين جي قوم مان آھي ۽ اُھو مؤمن ھجي ته (ڇڙو) مؤمن ٻانھي کي آجو ڪرڻ لازم آھي (۽ چٽي معاف آھي)، ۽ جيڪڏھن انھيءَ قوم مان آھي جو اوھان جي ۽ انھن جي وچ ۾ پڪو انجام ٿيل آھي ته چٽي سندس وارثن کي پھچائجي ۽ مؤمن ٻانھي کي آجو ڪرڻ لازم آھي، ۽ جيڪو نه لھي ته ٻه مھينا لڳو لڳ روزا رکي، (اھو ڪُفّارو) الله (جي پار) کان توبه جي (قبول ٿيڻ) ٿيڻ لاءِ آھي، ۽ الله ڄاڻندڙ حڪمت وارو آھي.

🌐 Additional reference in اردو

📖 Ayah 📜 Tafsir 📚 Al-Waseet 🔤 Ayah (I'rab)

0:00

📜

ترجمو — Tafsir

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

* لِمُؤْمِنٍ: ڪنهن مؤمن لاءِ، ڪنهن مسلمان لاءِ.

* خَطَأً: چُڪَ، غلطي، اڻ ڄاڻائي ۾ ٿيڻ وارو واقعو، جنهن ۾ قتل جو ارادو نه هجي.

* تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ: هڪ غلام يا ٻانهي کي آزاد ڪرڻ.

* دِيَةٌ: خون بها، اها مال جي رقم جيڪا مقتول جي وارثن کي ڏني وڃي ٿي.

* مُّسَلَّمَةٌ: پوري طرح ادا ڪيل، مڪمل طور تي ڏنل.

* يَصَّدَّقُوا: صدقي طور تي معاف ڪن، ڇڏي ڏين، نه وٺن.

* قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ: اهڙا ماڻهو جيڪي اوھان جا دشمن هجن، يعني ڪافر ۽ مسلمانن سان جنگ ۾ هجن.

* مِّيثَاقٌ: عهد، معاهدو، امن جو معاملو.

* مُتَتَابِعَيْنِ: لڳاتار، مسلسل، هڪ ٻئي پٺيان بغير ڪنهن وقفي جي.

* تَوْبَةً: توبه، الله طرفان معافي ۽ بخشش جو ذريعو.

2) آيت جي تفسير:

هن آيت ۾ الله تعاليٰ مسلمانن کي هڪ اهم حڪم ڏنو آهي. فرمايو ويو آهي ته ڪنهن به مؤمن لاءِ اهو ڪڏهن به مناسب ناهي ۽ نه ئي اها ڳالهه سندس ايمان سان ٺهڪي اچي ٿي ته هو ڪنهن ٻئي مؤمن کي قتل ڪري. البت جيڪڏهن ڪو قتل غلطيءَ سان، اڻ ڄاڻائي ۾ ٿي وڃي ٿو، ته اهو ٻيو معاملو آهي.

پوءِ الله تعاليٰ غلطيءَ سان قتل ٿيڻ جي صورت ۾ ڪفاري ۽ حڪم بيان ڪيو آهي:

* جيڪڏهن مقتول ۽ قاتل ٻئي مسلمان هجن ۽ قتل غلطيءَ سان ٿيو هجي: ته قاتل تي لازم آهي ته هڪ مؤمن غلام يا ٻانهي کي آزاد ڪري ۽ مقتول جي وارثن کي پوري خون بها (ديت) ادا ڪري. البت جيڪڏهن مقتول جا وارث پنهنجي مرضيءَ سان ديت معاف ڪري ڇڏين، ته انهن کي اهو حق آهي.

* جيڪڏهن مقتول اهڙي قوم سان تعلق رکي ٿو جيڪا مسلمانن سان دشمني رکي ٿي (يعني ڪافر ۽ جنگي قوم)، پر مقتول پاڻ مؤمن هجي: ته پوءِ قاتل تي صرف هڪ مؤمن غلام آزاد ڪرڻ لازم آهي، ديت نه آهي. ڇاڪاڻ ته اهڙي مقتول جا وارث ڪافر ۽ دشمن آهن، انهن کي ديت ڏيڻ جو حڪم ناهي.

* جيڪڏهن مقتول اهڙي قوم سان تعلق رکي ٿو جنهن سان مسلمانن جو عهد ۽ معاهدو هجي (يعني اهي مسلمان نه هجن پر مسلمانن سان امن جو معاهدو هجي، جهڙوڪ ذمي): ته پوءِ قاتل تي لازم آهي ته مقتول جي وارثن کي ديت ادا ڪري ۽ هڪ مؤمن غلام به آزاد ڪري. ڇاڪاڻ ته معاهدي واري قوم جو حڪم مسلمان وانگر آهي.

* جيڪڏهن قاتل وٽ غلام آزاد ڪرڻ جي طاقت نه هجي يا اهو غلام خريد ڪرڻ جي استطاعت نه رکي: ته پوءِ ان تي لازم آهي ته ٻه مهينا لڳاتار روزا رکي. اهو الله طرفان هڪ توبه ۽ بخشش جو ذريعو آهي. ۽ الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن جي حالتن کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو ۽ اهو حڪمت وارو آهي، جو هر حڪم ۾ مصلحت ۽ حڪمت رکي ٿو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

* مسلمان جي زندگي ۽ عزت جي حفاظت: هي آيت ٻڌائي ٿي ته اسلام ۾ هڪ مسلمان جي زندگي ۽ عزت ڪيتري ئي قيمتي آهي. ڪنهن به مسلمان کي ٻئي مسلمان کي نقصان پهچائڻ جي اجازت ناهي.

* غلطي ۽ عمد ۾ فرق: اسلام انصاف جو مذهب آهي. اهو غلطيءَ سان ٿيل عمل ۽ ارادي سان ٿيل عمل ۾ فرق رکي ٿو. غلطيءَ لاءِ به ڪفارو ۽ توبه جو حڪم آهي، جيڪو الله جي رحمت ۽ عدل جو ثبوت آهي.

* معافي ۽ سخاوت جي ترغيب: ديت معاف ڪرڻ جو اختيار ڏئي، اسلام سخاوت ۽ معافي جي ترغيب ڏني آهي. اهو ٻڌائي ٿو ته معاملن کي صلح ۽ رحمدليءَ سان حل ڪرڻ بهتر آهي.

* اسلام جي عالمگير ۽ انصاف واري شريعت: آيت ۾ مختلف حالتن (مسلمان مقتول، دشمن قوم جو مؤمن مقتول، معاهدي واري قوم جو مقتول) جو ذڪر ڪري، اسلام جي شريعت جي جامعيت ۽ انصاف کي ظاهر ڪيو ويو آهي. اهو ڏيکاري ٿو ته اسلام هر حالت ۽ هر فرد جي حق جو تحفظ ڪري ٿو.

* الله جي حڪمت ۽ علم تي ايمان: آخر ۾ الله جي ”عليم“ ۽ ”حڪيم“ هجڻ جو ذڪر ڪري، اسان کي يقين ڏياريو ويو آهي ته الله جو هر حڪم ڄاڻ ۽ حڪمت تي ٻڌل آهي، جيتوڻيڪ اسان کي ان جي پوري حڪمت سمجهه ۾ نه اچي.

* اسلام جي آساني ۽ رحمت: غلام آزاد ڪرڻ جي استطاعت نه هجڻ جي صورت ۾ روزا رکڻ جو متبادل ڏئي، اسلام پنهنجي ٻانهن تي رحمت ۽ آسانيءَ جو مظاهرو ڪيو آهي. اهو ٻڌائي ٿو ته اسلام ۾ ڪنهن به عمل جو اهڙو بوجھ نه وڌو ويو آهي جيڪو برداشت کان ٻاهر هجي.

📜 آيت 90-94 — سوره نساء

90إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا

پر (انھن سان نه وڙھو) جيڪي اھڙيءَ قوم سان ڳنڍيل ھجن جو اوھان جي ۽ انھن جي وچ ۾ انجام ٿيل ھجي يا اوھان وٽ ھن حال ۾ اچن جو اوھان سان وڙھڻ يا پنھنجي قوم سان وڙھڻ کان سندن سينا دِڪ ٿيا ھجن، ۽ جيڪڏھن الله گھري ھا ته کين اوھان تي غالب ڪري ھا پوءِ اوھان کي ضرور مارين ھا، پوءِ جيڪڏھن اوھان کان پاسو ڪن ۽ اوھان سان نه وڙھن ۽ اوھان ڏانھن صُلح (جي پيغام) کي اُڇلين پوءِ الله اوھان لاءِ مٿن ڪا ويڙھ جي واٽ نه ڪئي آھي.

91سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا

ٻيءَ ٽوليءَ کي (اوھين) سگھوئي لھندؤ جو اوھان کان امن ۾ ھجڻ گھرندا ۽ پنھنجيءَ قوم کان (به) امن ۾ ھجڻ گھرندا، جڏھن ڪڏھن ڪنھن فتني ڏانھن سڏيا ويندا تڏھن منجھس جھٽ پٽ اونڌي منھن ڪري پوندا، پوءِ جيڪڏھن اوھان کان پاسو نه ڪن ۽ نڪي اوھان ڏانھن صُلح جي پيغام کي اُڇلين ۽ نڪي پنھنجي ھٿن کي (ويڙھ کان) جھلين ته انھن کي پڪڙيو ۽ جتي انھن کي لھو تِتي اُنھن کي ماريو، ۽ انھن تي اسان اوھان کي پڌرو غلبو ڏنو آھي.

92وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَن يَصَّدَّقُوا ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

93وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا

۽ جيڪو مؤمن کي ڄاڻي واڻي ماريندو تنھن جي سزا دوزخ آھي منجھس سدائين رھڻ وارو آھي ۽ الله مٿس ڏمربو ۽ مٿس لعنت ڪندو ۽ اُن لاءِ وڏو عذاب تيار ڪيو اٿس.

94يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ ۚ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا

اي ايمان وارؤ جڏھن اوھين الله جي واٽ ۾ (جھاد لاءِ) مسافري ڪريو تڏھن پوري طرح جاچيو ۽ جيڪو اوھانکي اَلسَّلام ڪري تنھن کي اوھين دنيا جي حياتيءَ جو سامان طلبيندڙ ٿي نه چؤ ته تون مؤمن نه آھين، ڇوته الله وٽ گھڻيون غنيمتون آھن، اڳ اوھين به اھڙا ھيؤ پوءِ الله اوھان تي احسان ڪيو پوءِ اوھين (پوري طرح) جاچيو، ڇوته جيڪي ڪندا آھيو تنھنجي الله خبر رکندڙ آھي.

→ آيت 91 📖 نساء آيت 93 ←

نساءقرآن فهرست

176آيت

MedinanRevelation

92آيت

ترجمو — نساء 92

سوره نساء آيت 92 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : ۽ مؤمنن جو مارڻ ڪنھن مؤمن کي ڀُل چُڪ کانسواءِ…

سوره آيت 92/176 — سوره نساء النساء (Medinan). پڙهو ٻڌو ترجمو (سنڌي). ٻڌو: سوره نساء ٻڌو, سوره نساء ترجمو, سوره نساء mp3, سوره نساء pdf. آيت 90–94. سنڌيءَ ۾: اردو.