Сураи Ан-Ниса — Оят 34

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

— Қаввомун: сарпарастон, роҳбарону нигаҳбонони корҳои занон.

— Қонитот: фармонбардорон, итоаткунандагон ба Худо ва шавҳар.

— Ҳофизат лил-ғайб: нигаҳдорандагони рози шавҳар, фарҷу молу номус дар ғайби ӯ.

— Нушуз: саркашӣ, нофармонӣ ва баланд бардоштани худ аз итоати шавҳар.

— Мадожиъ: ҷойҳои хоб, бистарҳо.

— Таъфия: бахшидан, афзалият додан.

1. Тафсири оят:

Мардон бар занон сарпарасту нигаҳбон ҳастанд, яъне корҳои онҳоро идора мекунанд ва масъулияти таъмину ҳимояи онҳоро ба дӯш доранд. Ин сарпарастӣ аз ду чиз сарчашма мегирад: якум, он афзалияте, ки Худованд баъзе аз одамонро бар баъзе дигарон додааст, аз қабили камоли ақл, некӯии тадбир ва қувваи бештар дар иҷрои корҳо; дуюм, он нафақа ва хароҷоте, ки мардон аз молҳои худ барои занон мекунанд, монанди маҳр ва нафақа. Пас занони солеҳу некӯкор онҳое ҳастанд, ки ба Худо ва ба шавҳарони худ итоат мекунанд ва дар ғайби шавҳар фарҷу номус, мол ва рози ӯро бо тавфиқи Худованд нигаҳбонӣ мекунанд. Ва он заноне, ки шумо аз саркашӣ ва нофармонии онҳо метарсед, аввал бо сухани нарм ва панд додани аз азоби Худо насиҳаташон кунед; агар насиҳат асар накард, дар бистар аз онҳо дурӣ ҷӯед ва рӯй гардонед; агар ин ҳам асар накард, онҳоро зарбе занед, ки сабук бошад ва ба онҳо зарару осеб нарасонад. Пас агар ба шумо итоат карданд, дигар ба онон роҳи зулму ситам ва сарзаниш ҷӯед нашавед. Ҳамоно Худованд баландмартаба ва бузург аст, ӯ нигаҳбони онҳост ва аз касе, ки ба онҳо зулм кунад, интиқом мегирад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ислом низоми хонаводаро бар асоси масъулият ва адолат бунёд кардааст, на бар зулму таҳқир.

— Сарпарастии мард бар зан бо нигаҳбонӣ ва нафақа аст, на бо зӯроварӣ ва беэҳтиромӣ.

— Занони солеҳ бо итоати Худо ва нигаҳдошти номусу рози шавҳар сифатҳои олии инсонӣ доранд.

— Ислом барои ислоҳи хонавода марҳилаҳои ҳикматомез муқаррар кардааст: насиҳат, дурӣ дар бистар ва дар ниҳоят зарби сабук, ки ҳадафаш ислоҳ аст, на интиқом.

— Худованд Оливу Кабир аст ва ҳуқуқи занонро зойеъ намекунад; ҳар ки бар онҳо зулм кунад, дар пеши Худо ҷавобгар аст.

— Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръон ба масъалаҳои воқеии ҳаёти оила таваҷҷуҳ дорад ва барои ҳар мушкил роҳи ҳалли одилона пешниҳод мекунад, то ҷомеа дар сулҳу осоиш зиндагӣ кунад.