نساء سۈرىسى — ئايەت 34

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• قَوَّامُونَ: قاملىغۇچىلار، يەنى ئىدارە قىلغۇچىلار ۋە قوغدىغۇچىلار. بۇ يەردە ئەرلەرنىڭ ئاياللار ئۈستىدىكى مەسئۇلىيىتى ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى باشقۇرۇشى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• نُشُوز: ئىتائەتسىزلىك، يەنى ئايالنىڭ ئەرىگە ئىتائەت قىلماسلىقى ۋە تەكەببۇرلۇق قىلىشى.
• قَانِتَاتٌ: ئىتائەت قىلغۇچىلار، يەنى ئاللاھقا ۋە ئەرلىرىگە بويسۇنغۇچىلار.
• حَافِظَاتٌ لِّلْغَيْبِ: ئەرلىرى يوق چاغدا ئۇلارنىڭ نامۇسىنى ۋە مال-مۈلكىنى قوغدىغۇچىلار.
• الْمَضَاجِعِ: ياتاق، يەنى ئەر-خوتۇن بىرگە ياتىدىغان جاي.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئائىلە تۈزۈمىنىڭ ئاساسىنى بايان قىلىدۇ. ئەرلەر ئاياللارنىڭ ئىشلىرىنى باشقۇرۇش، ئۇلارنى قوغداش ۋە يېتەكلەش مەسئۇلىيىتىگە ئىگە. بۇ مەسئۇلىيەت ئاللاھنىڭ ئەرلەرگە بەرگەن ئالاھىدە ئەقىل-پاراسەت، كۈچ-قۇۋۋەت ۋە باشقۇرۇش ئىقتىدارى قاتارلىق ئەۋزەللىكلەر سەۋەبىدىن، شۇنداقلا ئەرلەرنىڭ ئاياللارغا بەرگەن مەھرى ۋە قىلغان چىقىملىرى سەۋەبىدىن بېرىلگەن.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ياخشى ئاياللارنىڭ سۈپەتلىرىنى بايان قىلىدۇ: ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئەرلىرىگە ئىتائەت قىلىدۇ، ئەرلىرى يوق چاغدا ئۇلارنىڭ نامۇسىنى، مال-مۈلكىنى ۋە سىرلىرىنى ئاللاھنىڭ ياردىمى بىلەن قوغدايدۇ.

ئەگەر ئايال ئىتائەتسىزلىك قىلىپ، تەكەببۇرلۇق كۆرسەتسە، ئەرلەر تۆۋەندىكى باسقۇچلار بويىچە مۇئامىلە قىلىشى كېرەك: ئالدى بىلەن ئۇلارغا يۇمشاق سۆز بىلەن نەسىھەت قىلىش، ئاللاھتىن قورقۇشىنى ئەسكەرتىش؛ ئەگەر بۇ ئۈنۈم بەرمىسە، ياتاقتا ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈش ۋە ئايرىلىپ يېتىش؛ ئەگەر بۇمۇ ئۈنۈم بەرمىسە، ئۇلارنى زەخمىلەندۈرمەيدىغان يېنىك ئۇسۇلدا ئۇرۇش. ئەگەر ئاياللار ئىتائەت قىلسا، ئەرلەر ئۇلارغا زۇلۇم قىلماسلىقى، ئۇلارنى ئەيىبلىمەسلىكى ۋە ئازابلىماسلىقى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەممىدىن ئۈستۈن ۋە بۈيۈكتۇر، ئۇ ئاياللارنىڭ ھەممىسىنى قوغدايدۇ ۋە زۇلۇم قىلغۇچىلاردىن ئىنتىقام ئالىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىسلام دىنى ئائىلە تۈزۈمىگە چوڭ ئەھمىيەت بېرىدۇ ۋە ئەر-خوتۇن ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى ئېنىق بەلگىلەپ بېرىدۇ.
• ئەرلەر ئاياللارغا قارىتا مەسئۇلىيەتچان بولۇشى، ئۇلارنى قوغداش ۋە يېتەكلەشى كېرەك، بۇ ئەرلەرنىڭ ئاياللار ئۈستىدىكى ھۆكۈمرانلىقى ئەمەس، بەلكى مەسئۇلىيىتىدۇر.
• ياخشى ئاياللار ئاللاھقا ۋە ئەرلىرىگە ئىتائەت قىلىدۇ ۋە ئەرلىرى يوق چاغدا ئۇلارنىڭ نامۇسىنى قوغدايدۇ.
• ئائىلىدە مەسىلە كۆرۈلگەندە، ئەرلەر ئالدى بىلەن نەسىھەت قىلىش، ئاندىن ئايرىلىپ يېتىش، ئەڭ ئاخىرىدا يېنىك ئۇسۇلدا ئۇرۇش قاتارلىق باسقۇچلارنى قوللىنىشى كېرەك.
• ئاياللار ئىتائەت قىلغاندا، ئەرلەر ئۇلارغا زۇلۇم قىلماسلىقى ۋە ئازابلىماسلىقى كېرەك.
• ئاللاھ تائالا ھەممىدىن ئۈستۈن ۋە بۈيۈكتۇر، ئۇ ھەممە ئادەمنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆزىتىپ تۇرىدۇ ۋە زۇلۇم قىلغۇچىلاردىن ئىنتىقام ئالىدۇ.

بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئائىلە تۈزۈمىگە بولغان ئېتىبارىنى ۋە ئەر-خوتۇن ئوتتۇرىسىدىكى ھوقۇق ۋە مەسئۇلىيەتلەرنى ئېنىق بايان قىلىپ بېرىدۇ. ئىسلام دىنى ئاياللارنى ھۆرمەتلەش، ئۇلارنى قوغداش ۋە ئۇلارغا ياخشى مۇئامىلە قىلىشنى تەشەببۇس قىلىدۇ.