Аль-Фатх сүрөсү — Аят 25

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْهَدْيَ – курмандыкка аталып, Меккеге алып барылган мал (төө, уй, кой).
• مَعْكُوفًا – кармалып, токтотулуп коюлган.
• مَحِلَّهُ – анын союлуучу жери, башкача айтканда Харам аймагы.
• مَّعَرَّةٌ – кыйынчылык, күнөө, айып, зыян.
• تَزَيَّلُوا – ажырашкан, бөлүнгөн болушса.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Мекке мушриктеринин ыймандуу мусулмандарга каршы кылган адилетсиз иш-аракеттерин баяндайт. Алар Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылышты жана мусулмандарды Каабага – ыйык үйгө жакындатууга тоскоол болушту. Ошондой эле курмандыкка аталып бара жаткан малды Харамга жетпей туруп токтотуп, аны союлуучу жерине жеткирбей коюшту.

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана анын сахабаларына Меккеге күч менен кирүүгө уруксат бербестигинин сырын ачып берет: Меккенин ичинде ыйманын жашырып жүргөн ыймандуу эркектер жана аялдар бар эле. Мусулмандар аларды тааныбагандыктан, согуш учурунда аларды байкабай эле өлтүрүп коюшу мүмкүн эди. Ошондо аларга күнөө жана айып келип калмак. Аллах бул ыймандуу адамдарды коргоо үчүн Меккени багындырууну кечеңдетти. Ал өзү каалаган адамдарды ырайымына – Ислам динине киргизүүнү каалады. Эгерде Меккедеги ыймандуу адамдар каапырлардан бөлүнүп чыгышса, анда Аллах каапырларды катуу азап менен азаптамак.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала ыймандуу пенделерин эч качан унутпайт, аларды коргойт жана аларга болгон камкордугу чексиз.
• Кыйынчылыктардын жана кечеңдөөлөрдүн артында да Аллахтын даанышмандыгы жана жакшылыгы жатат; биз анын сырын ар дайым түшүнө албайбыз.
• Ыймандуу адамдардын арасында жашыруун ыймандуулар болушу мүмкүн, ошондуктан абайлап, акылдуу болуу керек.
• Аллах кимди кааласа, аны ырайымына киргизет – бул Аллахтын кең ырайымынын жана мээриминин белгиси.
• Ислам – ырайым жана акыйкат дини; ал эч качан күнөөсүз адамдарга зыян келтирүүнү каалабайт.
• Бул аят бизди Аллахтын чечимдерине ыраазы болууга, сабырдуу болууга жана Анын даанышмандыгына ишенүүгө чакырат.