Аль-Фатх сүрөсү — Аят 26

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْحَمِيَّةَ — "хамийя": намыс, ачуу, өзүмчүлдүк сезими; акыйкатка эмес, нафсиге байланган кайрат.
• حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ — "жахилият намысы": исламга чейинки каада-салттагы текебердик, акыйкатты кабыл кылбаган өзүмчүлдүк.
• سَكِينَتَهُ — "сакина": Аллах тараптан түшкөн тынчтык, бейпилдик, бекемдик жана токтоолук.
• كَلِمَةَ التَّقْوَىٰ — "такыбалык сөзү": «لا إله إلا الله» (Аллахтан башка кудай жок) деген шахада сөзү; такыбалыктын башаты.
• أَحَقَّ بِهَا — "ага эң ылайыктуу болгон": бул сөзгө башкалардан артык татыктуу болгон.
• أَهْلَهَا — "анын ээлери": бул сөздү көтөрүүгө ылайыктуу, татыктуу адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Курайш каапырларынын жүрөктөрүндө жахилият доорундагы текебердик намыстын пайда болгонун эскерет. Алар пайгамбарга (ﷺ) жана ыймандууларга акыйкатты моюн сунууну каалабай, өздөрүнүн өзүмчүлдүк, текебердик сезими менен «Бисмиллахир-Рахманир-Рахим» деп жазуудан жана «Мухаммад — Аллахтын элчиси» деп таануудан баш тартышкан. Бул алардын жүрөгүндөгү намыс акыйкатка эмес, нафсине жана текебердигине байланган жахилият намысы эле.

Ошондо Аллах Өзүнүн бейпилдигин, токтоолугун жана бекемдигин пайгамбарына (ﷺ) жана ыймандууларга түшүрдү. Ыймандуулар каапырлардын текебердигине окшошуп, ачууга алдырып, аларга окшош жооп кайтарбады. Аллах аларга такыбалыктын башаты болгон «لا إله إلا الله» деген сөздү бекем кармоону милдет кылды жана анын талаптарын аткарууга бекемдеди. Ыймандуулар бул сөзгө каапырлардан артык ылайыктуу эле, анткени Аллах алардын жүрөктөрүндөгү жакшылыкты билген. Аллах ар бир нерсени Билүүчү, эч нерсе Ага жашыруун эмес.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам — текебердик жана өзүмчүлдүк эмес, акыйкатка моюн сунуу жана токтоолук дини. Ыймандуу адам ачууга алдырып, нафсине ээрчибейт.
• Аллах ыймандууларга кыйынчылык убагында жүрөгүнө тынчтык жана бекемдик берет. Бул Аллахтын ыймандууларга болгон мээриминин белгиси.
• «لا إله إلا الله» деген сөз — такыбалыктын башаты жана эң улуу сөз. Аны айтуу менен бирге анын талаптарын аткаруу да зарыл.
• Аллах кимдин жүрөгүндө жакшылык бар экенин жана ким бул сөзгө татыктуу экенин жакшы билет. Ыймандуулар бул сөзгө эң ылайыктуу адамдар.
• Ыймандуулар каапырлардын жаман жоруктарына окшош жооп кайтарбай, сабырдуулук жана токтоолук менен алып барышы керек. Бул — ыймандын күчтүүлүгүнүн белгиси.
• Аллахтын илими чексиз: Ал ар бир адамдын жүрөгүндөгүнү, ниетин жана аракетин билет. Ошондуктан ар дайым Аллахка чын ыкластан жүз буруп, жакшылыкка умтулуу керек.