Ат-Талак сүресі — Аят 1

1. Сөздердің мағынасы:

• طَلَّقْتُمُ — әйелдеріңді ажыратсаңдар.
• لِعِدَّتِهِنَّ — иддаларына (күту мерзіміне) сәйкес, яғни таза кезеңінде.
• وَأَحْصُوا — санап, есептеп, бақылап отырыңдар.
• الْعِدَّةَ — идда, яғни ажырасқаннан кейін әйел күтуге тиіс мерзім.
• فَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ — ашық азғындық, айқын жамандық.
• حُدُودُ اللَّهِ — Аллаһтың шектеулері, белгілеген шекаралары.
• يُحْدِثُ — жаңадан жаратады, пайда қылады.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Сені және сенің үмбетіңді қамтитын бұл үндеуде Аллаһ былай деп бұйырады: егер сендер әйелдеріңді ажыратпақ болсаңдар, оларды идда кезеңінің басында, яғни әйелдің таза болып, онымен жақындаспаған тазалық кезеңінде ажыратыңдар. Бұл — ажырасудың ең дұрыс әрі шариғатқа сай жолы. Идданы мұқият санап, есептеп отырыңдар, себебі идданы дұрыс есептеу арқылы қайта қосылуға мүмкіндік бар-жоғын білесіңдер. Раббыларың Аллаһтан қорқыңдар, Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан тыйылыңдар. Ажырасқан әйелдерді өз үйлерінен шығармаңдар, олар да өздері шықпасын, иддалары бітпейінше сол үйде күтеді. Тек ашық азғындық жасау сияқты айқын жамандыққа барса ғана шығуларына жол беріледі. Осы айтылған үкімдер — Аллаһтың белгілеген шекаралары. Кім Аллаһтың шекараларынан асып кетсе, ол өзіне-өзі зұлымдық жасаған болады, яғни өзін құрдымға бастайды. Уа, ажыратушы! Сен білмейсің, мүмкін Аллаһ осы ажырасқаннан кейін күтпеген бір істі — әйелге деген ықыластың қайта оянуын — жаратып, қайта қосылуға жол ашады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні отбасылық қатынастарды реттеп, ажырасу сияқты ауыр мәселеде де әділеттілік пен мейірімділікті ұстанады.
• Ажырасу кезінде де әйелдің құқығы қорғалады: оны үйінен қуып шығаруға немесе қорлауға жол берілмейді.
• Идда мерзімі — қайта қосылуға, ойланып, шешімді қайта қарауға берілген мүмкіндік. Бұл Исламның отбасыны сақтауға деген ұмтылысын көрсетеді.
• Аллаһтың шектеулерінен аспау — адамның өз бақыты мен амандығының кепілі. Шариғат үкімдері адамға зиян емес, керісінше игілік үшін қойылған.
• Аяттағы «мүмкін Аллаһ кейін жаңа бір іс жаратар» деген сөздер үміт пен оптимизмге шақырады: қандай қиындық болса да, Аллаһтың құдіретімен жағдай жақсы жаққа өзгеруі мүмкін.
• Бұл аят мұсылмандарды Аллаһтан қорқып, Оның үкімдерін дәл орындауға, отбасылық өмірде де, ажырасу кезінде де әдептілік пен жауапкершілікті сақтауға тәрбиелейді.