Ат-Талак сүресі — Аят 2

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ — әйелдердің идда мерзімінің аяқталуына жақындауы.
• فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ — оларды жақсылықпен, әдептілікпен ұстап қалу, яғни кері қайтару.
• فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ — олармен жақсылықпен, әділдікпен ажырасу.
• ذَوَيْ عَدْلٍ — әділ, сенімді екі куәгер.
• مَخْرَجًا — қиындықтан шығар жол, құтылу жолы.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала бұл аятта ажырасу үдерісіндегі әйелдердің идда мерзімі аяқталуға жақындаған кездегі ер адамның міндетін баяндайды. Егер ер адам әйелімен қайта бірігуді қаласа, онда оны жақсылықпен, әдептілікпен, оған тиісті құқықтарын беріп, зиян келтірмей ұстап қалуы керек. Ал егер ажырасуды жалғастырғысы келсе, онда да оны жақсылықпен, әділдікпен аяқтап, оның барлық құқықтарын толық беруі тиіс. Бұл екі жағдайда да әйелге зиян келтіруге, қиындық туғызуға болмайды.

Содан кейін Аллаһ қайта бірігу немесе ажырасу кезінде әділ екі куәгердің алдында куәлік етуді бұйырады. Бұл дау-дамайдың алдын алу және құқықтардың сақталуы үшін қажет. Куәгерлерге куәлікті тек Аллаһтың разылығы үшін, ешбір жеке мүддесіз, толық әділдікпен орындау міндеттелген.

Аллаһ бұл өсиетті иман мен ақырет күніне сенетін адамдарға арнайды, өйткені иманды жан ғана осы нұсқаулардан пайда алады. Сонан соң Аллаһ тағала үлкен бір уәде береді: кім Аллаһтан қорқып, Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан тыйылып, тақуалық танытса, Аллаһ оған әрбір қиындықтан, тарлықтан шығар жол береді. Бұл — Аллаһтың тақуа құлдарына деген сүйіспеншілігі мен қамқорлығының көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят ажырасу сияқты қиын жағдайда да мұсылмандардың әдептілікпен, әділдікпен әрекет етуін талап етеді. Бұл — исламның адам қарым-қатынастарына қаншалықты мән беретінін көрсетеді.
• Куәлік ету және куәлікті әділ орындау — қоғамда әділеттілік орнатудың маңызды құралы. Бұл іс тек Аллаһ разылығы үшін жасалуы керек.
• Ең үлкен сүйінші: кім Аллаһтан қорқып, тақуалық танытса, Аллаһ оған барлық қиындықтан шығар жол береді. Бұл — әрбір мұсылманды Аллаһқа бойсұнуға, Оның әмірлерін орындауға шақыратын үлкен үміт пен қуаныш.
• Иман мен ақыретке сену — адамды Аллаһтың өсиеттерін қабылдауға және орындауға бастайтын негізгі күш. Сондықтан иманды нығайту әрбір мұсылманның басты мақсаты болуы керек.
• Бұл аят исламның отбасылық қатынастарды реттеудегі даналығын, әділдігін және мейірімділігін көрсетеді. Ислам — адамды қинау емес, оған қиындықтан шығар жол көрсететін дін.