Haqqə surəsi — Ayə 2

1. Kəlmələrin izahı:

• مَا (mə): sual ədatıdır; burada təəccüb və böyütmə məqsədi daşıyır.
• الْحَاقَّةُ (əl-Haqqə): "haqq olan", "gerçəkləşən", "vüqu tapacaq" mənasındadır. Qiyamət gününün adlarından biridir. Bu ad ona verilmişdir ki, o gün mütləq haqq olacaq, heç bir şübhə yeri qalmayacaq və Allahın vədi ilə qorxutması o gün gerçəkləşəcəkdir.

1. Ayənin təfsiri:

Bu ayə Qiyamət gününün əzəmətini və dəhşətini gözlər önünə gətirir. Allah-Təala buyurur: "Mə həl-Haqqə?" — yəni "O gerçəkləşəcək gün nədir?!" Bu, bir sual formasında gələn təəccüb və böyütmə ifadəsidir. Məqsəd Qiyamət gününün nə qədər böyük, nə qədər qorxunc və nə qədər qaçılmaz olduğunu insanın qəlbində canlandırmaqdır.

Bu sual sanki belə deyir: O gün elə bir gündür ki, onun həqiqətini, şiddətini və dəhşətini tam şəkildə heç kim təsəvvür edə bilməz. Onun böyüklüyü elədir ki, dil onu layiqincə təsvir edə bilmir, ağıl onu tam dərk edə bilmir. O gün Allahın vədi də, qorxutması da gerçəkləşəcək; heç bir şey onun qarşısını ala bilməyəcək.

Bu ayə həm də qəlbləri o günə hazırlayır. İnsan bu qısa sualın içində özünə sual verməlidir: Mən o günə nə hazırlamışam? O günün sahibi olan Allah məni hansı əməllərlə qarşılayacaq? Bu sual təkcə bir xəbər deyil, həm də bir oyanışdır, bir dəvətdir — qəlbi Qiyamətə yönəltməyə, yaxşı əməllərə tələsməyə, Allahın rəhmətinə sığınmağa çağırışdır.

1. Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bu ayə sənə Qiyamət gününü xatırladır ki, sən onu unutmayasan. O gün gələcək — istər hazır olasan, istər olmayasan. Amma ən gözəli odur ki, sən bu günə imanla, yaxşı əməllərlə, tövbə və istiğfarla hazırlaşasan. Allahın kəlamı sənə qorxu ilə yanaşı ümid də verir: O günün sahibi Rəhmli və Bağışlayandır. Kim Allaha üz tutsa, kim Onun yolunda addımlasa, o gün onun üçün qorxu deyil, əmin-amanlıq və uğur günü ola bilər.

Gəl, bu ayənin bizə verdiyi dərsi qəlbimizə yerləşdirək: Qiyaməti yada salaq, ömrümüzü onun işığında dəyərləndirək və Allahın razılığını qazanmağa çalışaq. Çünki o gün gələcək və heç kim ondan qaça bilməyəcək. Yeganə sığınacaq isə Allaha yönəlmək, Onun kitabına sarılmaq və Peyğəmbərinin (sallallahu aleyhi və səlləm) yolunu tutmaqdır.