Haqqə surəsi — Ayə 3

Sözlərin izahı:

• وَمَا أَدْرَاكَ: "Sənə nə bildirdi?" — yəni, bunun həqiqətini və əzəmətini sənə hansı vasitə ilə öyrətdi? Bu ifadə təəccüb və böyütmə məqsədi daşıyır.
• الْحَاقَّةُ: "Qaçılmaz olan", "mütləq gerçəkləşəcək olan" — Qiyamət gününün adlarından biridir. Bu ad ona verilmişdir, çünki o gün Allahın vədi və qorxusu mütləq gerçəkləşəcək, heç bir şübhə yeri qalmayacaqdır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) xitab edərək Qiyamət gününün əzəmətini və dəhşətini daha da vurğulayır. "Qaçılmaz olan" — yəni Qiyamət — elə bir gündür ki, onun gəlişi qaçılmazdır, heç kim ondan yayına bilməz. Allah buyurur: "Sənə nə bildirdi ki, o Qaçılmaz olan nədir?" Bu sual, o günün mahiyyətini və onda baş verəcək hadisələrin dəhşətini insanın ağlının və təsəvvürünün hüdudlarından kənar olduğunu göstərir. Yəni, ey Peyğəmbər, sən o günün nə qədər qorxunc və ağır olduğunu tam şəkildə bilmirsən, çünki onun içindəki əzablar, hesablar və hadisələr insan təxəyyülünün qavraya biləcəyindən çox-çox üstündür.

Bu ayə bizə xatırladır ki, Qiyamət günü yalnız bir söz deyil, həqiqətən baş verəcək, heç bir şəkildə qarşısı alına bilməyəcək bir gerçəklikdir. O gün hər kəs öz əməllərinin hesabını verəcək, heç bir gizli iş gizli qalmayacaq. Bu isə insanı düşünməyə, öz həyatını Allahın razılığına uyğun qurmağa və o böyük günə hazırlıq görməyə çağırır.

Ey insan! Qiyamətin varlığını qəlbində hiss et, onun dəhşətini düşün və bu dünyanın keçici olduğunu anla. Allahın sənə verdiyi hər nəfəs, hər an sənə bir fürsətdir — tövbə etmək, yaxşılıq etmək və Allahın rəhmətinə sığınmaq üçün. O gün gələcək və heç kim ondan qaça bilməyəcək. Amma Allahın rəhməti genişdir; Ona sığınan, tövbə edən və saleh əməllər edən kimsələr üçün o gün qorxu deyil, əksinə, əbədi səadət və Cənnət müjdəsi olacaqdır. Elə isə bu günü unutma, Allaha yönəl və Onun kitabına sarıl — çünki Quran sənə həm bu dünyada, həm də o böyük gündə ən böyük yol göstəricidir.