Kovsər surəsi — Ayə 2

Kəlmələrin izahı:

• فَصَلِّ — "namaz qıl" deməkdir; burada namazı yalnız Allaha ixlasla qılmaq əmri verilir.
• لِرَبِّكَ — "sənin Rəbbin üçün" deməkdir; Rəbb, tərbiyə edən, yetişdirən, sahib çıxan Uca Allahdır.
• وَانْحَرْ — "qurban kəs" deməkdir; ərəb dilində "nahr" qurbanlıq heyvanı kəsmək mənasını verir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun vasitəsilə bütün möminlərə buyurur: Sənə verilən sonsuz nemətlərə — xüsusilə Kovsər adlı böyük xeyirə — şükür olaraq, namazını yalnız Rəbbin üçün ixlasla qıl və qurbanını da yalnız Onun adı ilə, Onun razılığı üçün kəs.

Bu ayə müşriklərin əksinə bir yol göstərir. Onlar öz bütlərinə yaxınlaşmaq üçün qurban kəsir, onların adına ibadət edirdilər. Allah isə buyurur ki, həm namaz, həm də qurban yalnız Ona məxsusdur. Namazda heç kəsə pay verilmədiyi kimi, qurbanda da Allahdan başqasına yönəlmək olmaz. Beləliklə, bu ayə tövhidin iki böyük sütununu — ibadətin yalnız Allaha edilməsini və şükürün əməllə göstərilməsini — bir araya gətirir.

Bəzi alimlər buradakı namazın Qurban bayramı gününün namazı olduğunu, qurbanın isə Mina bölgəsində kəsilən qurbanlıqlar olduğunu qeyd ediblər. Lakin ayənin ümumi mənası daha genişdir: hər bir mömin öz namazını və qurbanını yalnız Allah üçün etməlidir.

Ey insan! Bir düşün: sənə bu qədər nemət verən, səni yoxdan var edən, ruzi verən, hidayətə yönəldən Rəbbinə şükür etmək borcun deyilmi? Namaz — qəlbin Allaha yönəlməsi, qurban isə maldan keçib Ona yaxınlaşmaqdır. Bu ikisi birlikdə insanın ixlasını və təslimiyyətini göstərir. Gəl, sən də namazını və qurbanını yalnız Allah üçün et; qəlbini bütlərdən, riyadan və şirkdən təmizlə. Çünki əsl azadlıq, yalnız Allaha qul olmaqdadır.