Ар-Рад сүресі — Аят 11

1. Кейбір сөздерге түсініктеме:

• مُعَقِّبَاتٌ — бірінен кейін бірі келіп отыратын топтар; бұл жерде адамды күндіз-түні кезекпен күзететін періштелер.
• يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ — Аллаһтың әмірімен оны қорғайды; яғни Аллаһ тағдыр етіп жазған нәрселерден сақтайды.
• مَا بِقَوْمٍ — бір халықтың жағдайы, оларға берілген игілік пен жақсылық.
• مَا بِأَنْفُسِهِمْ — олардың өз ішкі жай-күйі, яғни шүкіршілік пен бойсұнушылықтан бас тартып, күнәға бой ұруы.
• سُوءًا — жамандық, апат, азап.
• مَرَدَّ — қайтару, кері қайтару; ешбір күш оны тоқтата алмайды.
• وَالٍ — қамқоршы, ие, қорғаушы.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала әрбір адамға періштелерді тағайындаған. Олар адамның алдынан да, артынан да кезекпен келіп, оны Аллаһтың әмірімен қорғап, қызмет етеді. Бұл періштелер адамды Аллаһ жазған тағдырдағы қауіп-қатерлерден сақтайды және оның жақсылық-жамандық істерін жазып отырады. Алайда Аллаһтың әмірі келген кезде олар да шегінеді, өйткені бәрі Аллаһтың құдіреті мен еркінде.

Содан кейін Аллаһ тағала бір халыққа берген игілік пен жақсылықты олар өздері өзгертпейінше, өзгермейтінін хабарлайды. Яғни адамдар Аллаһқа шүкіршілік етіп, бойсұнып, жақсылықта болса, Аллаһ оларға берген нығметін жалғастырады. Ал егер олар күнәға батып, Аллаһтың әмірлерінен бас тартып, өздерінің ішкі жай-күйін жамандыққа өзгертсе, онда Аллаһ тағала да оларға деген жағдайын өзгертеді.

Егер Аллаһ бір халыққа апат пен азапты қаласа, оны ешкім де, ешнәрсе де кері қайтара алмайды. Оларға Аллаһтан басқа қамқоршы да, қорғаушы да жоқ. Сондықтан адам баласы әрдайым Аллаһқа жалбарынып, Оған бойсұнып, жақсылықтан айрылмауға тырысуы керек.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ тағала әрбір адамға қорғаушы періштелерді тағайындап, оны қамқорлыққа алған. Бұл — Аллаһтың рақымы мен мейірімінің бір көрінісі.
• Адамның өміріндегі жақсылық пен жамандық көбіне өзінің іс-әрекетіне байланысты. Шүкіршілік пен бойсұнушылық нығметтің жалғасуына себеп болса, күнә мен қарсылық оның жоғалуына әкеледі.
• Аллаһтың әмірі мен құдіретінің алдында ешбір күш тұра алмайды. Сондықтан адам тек Аллаһқа сеніп, Одан көмек сұрауы керек.
• Бұл аят адамды өзін-өзі тексеруге, жақсылыққа ұмтылуға және Аллаһтың нығметтеріне шүкіршілік етуге шақырады.
• Ислам діні адамды үміт пен қорқыныш арасында ұстап, Аллаһтың рақымына сенуге және Оның азабынан сақтануға тәрбиелейді. Бұл — адам баласын жақсылыққа бастайтын үлкен ғибрат.