Bəqərə surəsi — Ayə 143

Bəqərə surəsi, 143-cü ayənin təfsiri

Bəzi kəlmələrin izahı:

• Ümmətən vəsətən (أُمَّةً وَسَطًا): “Orta yolda olan ümmət” deməkdir. Burada mənası: ədalətli, xeyirli, ifrat və təfritdən uzaq, seçilmiş toplum.
• Şühəda (شُهَدَاء): “Şahidlər” deməkdir. Yəni digər ümmətlərin haqqında şahidlik edəcək kimslər.
• Yənqəlibu alə aqibəyh (يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ): “Dabanları üstündə geri dönmək” ifadəsidir. Məcazi mənası: imandan dönmək, dindən üz çevirmək.
• Rəuf (رَءُوف): Çox şəfqətli, çox mehriban deməkdir. Rəhmdən daha güclü bir məhəbbət və şəfqət ifadə edir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, Biz sizi ədalətli, xeyirli və orta yolda olan bir ümmət etdik. Bu ümmət nə ifrata varır, nə də təfritə — yəni həddi aşmaz və geri də qalmaz. Həm etiqadda, həm ibadətdə, həm də gündəlik davranışlarda orta və düzgün yolu tutar. Bu seçilmiş mövqe Allahın sizə bəxş etdiyi böyük bir lütfdür.

Bu üstün mövqeyin hikməti odur ki, Qiyamət günü siz digər ümmətlərə şahidlik edəsiniz — onların peyğəmbərlərinin onlara Allahın hökmlərini çatdırdığına dair şahidlik edəcəksiniz. Həmçinin Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) də sizə şahid olacaq ki, o, Allahın risalətini sizə təbliğ etmişdir.

Ey Peyğəmbər! Sənin əvvəllər üz tutduğun Qüds istiqamətindəki qibləni dəyişib Kəbəyə yönəltməyimizin səbəbi yalnız imtahan idi. Belə ki, kimin Peyğəmbərə həqiqətən tabe olduğu, kimin isə imandan dönüb geri qaçdığı aydın olsun. Bu dəyişiklik, həqiqətən də, ağır və çətin bir iş idi — yalnız Allahın hidayət etdiyi, qəlbinə iman nuru bəxş etdiyi kəslər üçün asan oldu. Çünki onlar Allahın hər bir hökmünün arxasında böyük hikmətlər olduğunu bilir və Ona tam təslim olurlar.

Allah sizin keçmişdə Qüdsə tərəf qıldığınız namazları puç etməz, onların savabını da itirməz. Həqiqətən, Allah insanlara qarşı çox şəfqətli və rəhmlidir. O, bəndələrinə heç bir vaxt haqsızlıq etməz və heç bir yaxşı əməli boşa çıxarmaz.

Dərslər və nəsihətlər:

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam ümməti orta yolu tutan, ədalətli və seçilmiş bir ümmətdir. Allah bizə böyük bir şərəf bəxş etmişdir — biz digər ümmətlərə şahidlik edəcək, haqqın təmsilçisi olacağıq. Bu şərəfin qədrini bilmək lazımdır.

Həmçinin bu ayə öyrədir ki, Allahın bəzi hökmləri ilk baxışda çətin görünə bilər, lakin qəlbi imanla dolu olan kəs üçün hər bir əmr asandır. Çünki o bilir ki, Allahın hər bir işində sonsuz hikmət və rəhmət vardır.

Gəlin biz də bu ümmətin bir fərdi olaraq orta yolu tutaq, ifratdan və təfritdən uzaq olaq, Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yolunu sımsıkı izləyək. Unutmayaq ki, Allah heç bir yaxşı əməlimizi itirməz — kiçik bir səcdə, kiçik bir xeyir belə Onun yanında qarşılıqsız qalmaz. Allahın rəhməti genişdir, şəfqəti sonsuzdur. Gəlin bu rəhmətə sığınaq və Onun yolunda sabit qalaq.