Sure Bakara — Ayet 143

Kelime Anlamları:

• Ümmeten Vesatan: Orta ümmet, adil ve hayırlı ümmet.
• Şühedâ: Şahitler, tanıklar.
• Kıble: Namazda yönelinilen yön.
• Yenkalibü alâ akibeyhi: Topukları üzerine geri dönmek, yani irtidat etmek, dinden dönmek.
• Kebîre: Büyük, ağır ve zor gelen iş.
• İmân: Burada namaz anlamındadır; çünkü namaz imanın bir gereği ve göstergesidir.
• Raûf: Çok şefkatli, merhameti bol olan.

Tefsir:

Ey Müslümanlar! Allah Teâlâ, sizleri tıpkı İbrahim aleyhisselamı ve onun soyunu seçkin kıldığı gibi, insanlık tarihinin en hayırlı ve en adil ümmeti olarak seçmiştir. Sizi "ümmet-i vasat" yani orta yolu tutan, aşırılıklardan uzak, dengeli ve adaletli bir toplum kılmıştır. Bu seçilmişlik, sizin diğer insanlara karşı şahit olmanız içindir. Kıyamet gününde, geçmiş ümmetlere gönderilen peygamberlerin, Allah'ın emirlerini tebliğ edip etmediklerine siz şahitlik edeceksiniz. Peygamberimiz Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) de sizin üzerinize şahit olacak ve sizin Allah'ın dinini tebliğ ettiğinize tanıklık edecektir. Bu büyük bir şeref ve aynı zamanda büyük bir sorumluluktur.

Ey Resul! Senin önceden yöneldiğin kıble olan Beyt-i Makdis'i (Kudüs'teki Mescid-i Aksa) kıble yapmamızın ve sonra seni Kâbe'ye çevirmemizin tek bir hikmeti vardı: O da, sana uyanları, seni tasdik edenleri, emrine itaat edenleri; ayakları üzerinde geri dönüp dinden çıkanlardan, kalbi zayıf ve münafık olanlardan ayırt etmekti. Bu, Allah'ın ezelî ilminin dış dünyada ortaya çıkması ve kulların imanlarının derecesinin bilinmesi içindir. Çünkü iman, görünmeyen bir şeydir; ancak emre itaat ve teslimiyetle ortaya çıkar.

Kıblenin değiştirilmesi, yani namazda Kudüs'ten Kâbe'ye yönelmek, insanlara çok ağır ve zor bir iş olarak görünmüştü. Ancak Allah'ın hidayetine mazhar olmuş, kalbi imanla aydınlanmış, Allah'ın her emrinde bir hikmet olduğunu bilen müminler için bu kolaydı. Onlar, Allah'ın dilediğini yapacağını ve kullarına asla zorluk çıkarmayacağını bilirler.

Ey iman edenler! Sakın ola ki, kıble değişikliğinden önce Beyt-i Makdis'e yönelerek kıldığınız namazlarınızın boşa gittiğini düşünmeyin. Allah, sizin imanınızı ve bu imanın gereği olan namazlarınızı asla zayi etmeyecektir. O, sizin samimiyetinizi bilir ve amellerinizin karşılığını fazlasıyla verir. Şüphesiz Allah, insanlara karşı çok şefkatli ve çok merhametlidir. O, kullarını zor durumda bırakmaz, onların ibadetlerini boşa çıkarmaz. O'nun rahmeti her şeyi kuşatmıştır.

Bu ayet, Allah'ın dinine bağlı olanlara büyük bir müjdedir: Allah, kullarının hiçbir iyiliğini karşılıksız bırakmaz. Önemli olan, O'na teslim olmak, Resulüne uymak ve her durumda O'nun emrine razı olmaktır. İşte gerçek kurtuluş ve mutluluk budur. Allah'ın rahmetinden ümit kesilmez; O, tövbe edenleri sever, samimi kullarını asla yalnız bırakmaz.