بقرہ سۈرىسى — ئايەت 143

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ئۇممەتەن ۋەسەتان: ئوتتۇراھال، ئادالەتلىك ۋە ئەڭ ياخشى ئۈممەت دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە «ئوتتۇراھال» دېگەنلىك ھەر ئىشتا چەكتىن ئاشماي، ئادالەتلىك بولۇش، ھەق بىلەن باتىلنىڭ ئارىسىدا ئادىل تۇرۇش دېگەن مەنىدۇر.
• شۇھەدائى ئەلەنناس: كىشىلەرگە گۇۋاھ بولغۇچىلار، يەنى ئالدىنقى ئۈممەتلەرگە ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىرىنىڭ دەۋىتىنى يەتكۈزگەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىدىغانلار.
• يەنقەلىبۇ ئەلا ئەقىبەيھى: ئارقىسىغا قايتىدىغانلار، يەنى ئىسلامدىن يېنىپ كېتىدىغانلار، دېنىدىن قايتىدىغانلار.
• لەكەبىرەتەن: ھەقىقەتەن ئېغىر، مۇشكۈل دېگەن مەنىدە.
• لەرەئۇفۇن رەھىم: ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرگە ئۇلۇغ بىر شەرەپ ۋە مەسئۇلىيەتنى ئەلان قىلىدۇ. ئۇ يەنە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ئەۋلادلىرىنى ھىدايەت قىلغاندەك، بۇ ئۈممەتنىمۇ ئادالەتلىك، ئوتتۇراھال ۋە ئەڭ ياخشى ئۈممەت قىلىپ ياراتقانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ ئۈممەتنىڭ ئالاھىدىلىكى شۇكى، ئۇلار قىيامەت كۈنى باشقا ئۈممەتلەرگە گۇۋاھ بولىدۇكى، ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئاللاھنىڭ ئەمرلىرىنى ئۇلارغا يەتكۈزگەن. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالاممۇ بۇ ئۈممەتكە گۇۋاھ بولۇپ، ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ رىسالەتىنى ئۇلارغا تولۇق يەتكۈزگەنلىكىگە شاھىتلىق قىلىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا قىبلىنىڭ ئۆزگەرتىلىشىدىكى ھېكمەتنى بايان قىلىدۇ. ئىلگىرى مۇسۇلمانلار بەيتۇل مەقدىسكە قاراپ ناماز ئوقۇيتتى، كېيىن ئاللاھ ئۇلارنى كەبىگە قاراپ ناماز ئوقۇشقا بۇيرۇدى. بۇ ئۆزگىرىش ئاللاھنىڭ ئەزەلدىن بىلىپ تۇرغان ئىلمىنى ئاشكارىلاش ئۈچۈن بولغان: كىم پەيغەمبەرگە ئەگىشىپ، ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە ئىتائەت قىلىدۇ، كىم شەك ۋە نىفاق سەۋەبىدىن دىنىدىن يېنىپ كېتىدۇ. بۇ ئۆزگىرىش ئېغىر ۋە مۇشكۈل بولسىمۇ، ئاللاھ ھىدايەت قىلغان كىشىلەر ئۈچۈن ئاسان كەلگەن. ئۇلار ئاللاھنىڭ ھەر بىر ھۆكمىدە چوڭقۇر ھېكمەت بارلىقىنى چۈشىنىپ، ئىتائەت قىلغان.

ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنىڭ ئىلگىرىكى قىبلىگە قاراپ ئوقۇغان نامازلىرىنىڭ ھەرگىز بىكار بولمايدىغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ئىيمانلىرىنى زايە قىلمايدىغانلىقىنى ئېيتىدۇ. چۈنكى ئاللاھ كىشىلەرگە ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىباندۇر، ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنى بىكار قىلمايدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام ئۈممىتى ئاللاھ تەرىپىدىن ئەڭ ياخشى، ئادالەتلىك ۋە ئوتتۇراھال ئۈممەت قىلىپ تاللانغان. بۇ بىز ئۈچۈن چوڭ شەرەپ ۋە مەسئۇلىيەتتۇر.
• مۇسۇلمانلار قىيامەت كۈنى باشقا ئۈممەتلەرگە گۇۋاھ بولىدۇ، شۇڭا بىز ھەقىقەتنى ئۈستۈن تۇتۇپ، ئادالەتلىك بولۇشىمىز كېرەك.
• ئاللاھنىڭ ھەر بىر ھۆكمىدە چوڭقۇر ھېكمەت بار. بەزىدە بىز چۈشەنمىگەن ئىشلەر بىزنىڭ ئىمانىمىزنى سىنايدۇ.
• ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلىش ئىماننىڭ ئاساسىدۇر. شەك ۋە نىفاق ئىنساننى دىنىدىن يىراقلاشتۇرىدۇ.
• ئاللاھ ئىنسانلارغا ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىباندۇر، ئۇ قىلغان ياخشى ئەمەللىرىمىزنى ھەرگىز بىكار قىلمايدۇ.
• ئىسلام دىنى ئاسان ۋە ئەقىلگە مۇۋاپىق دىندۇر، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرى ئىنسانلارنىڭ مەنپەئىتى ئۈچۈندۇر.