Bəqərə surəsi — Ayə 177

Bəqərə surəsi, 177-ci ayə

Bəzi kəlmələrin izahı:

• Birr: Yaxşılıq, xeyir, Allaha yaxınlaşdıran hər cür saleh əməl.
• Məşriq və məğrib: Şərq və qərb — burada qiblə istiqaməti nəzərdə tutulur.
• Yövmid-axir: Qiyamət günü, axirət günü.
• Kitab: Allah tərəfindən nazil edilmiş müqəddəs kitablar.
• Nəbiyyin: Peyğəmbərlər.
• Zəvil-qurba: Yaxın qohumlar, qohumluq əlaqəsi olanlar.
• Yətama: Atasız qalmış yetim uşaqlar.
• Məsakin: Yoxsullar, ehtiyac içində olanlar.
• İbnüs-səbil: Yolda qalmış, vətənindən uzaq düşmüş müsafir.
• Səilun: Dilənçilər, ehtiyacı olduğu üçün istəmək məcburiyyətində qalanlar.
• Fi-r-riqab: Kölləri və əsirləri azad etmək yolunda xərcləmək.
• Bə'sa: Yoxsulluq, çətinlik, sıxıntı.
• Darra: Xəstəlik, bədən ağrısı, zəiflik.
• Hinəl-bə's: Döyüş vaxtı, müharibə anı.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə insanlara yaxşılığın və saleh əməlin mahiyyətini çox gözəl bir şəkildə izah edir. Allah buyurur ki, əsl yaxşılıq yalnız üzünüzü şərqə və ya qərbə çevirməyinizdə deyildir. Yəni yalnız qiblə istiqamətində durmaq, zahiri şəkildə namaz qılmaq özü-özlüyündə fəzilət deyildir. Əsl fəzilət və əsl yaxşılıq, iman və əməlin birlikdə olduğu həyat tərzindədir.

Əsl yaxşılıq o kəsin yaxşılığıdır ki, Allaha qəlbən iman gətirir, Onu tək ilah olaraq tanıyır, Ona heç bir şərik qoşmur. Axirət gününə, hesab və mükafat gününə inanır. Bütün mələklərə, Allah tərəfindən nazil edilmiş bütün kitablara və bütün peyğəmbərlərə — heç birini digərindən ayırmadan — iman gətirir.

Sonra bu iman yalnız sözdə qalmır, əməldə özünü göstərir. Belə kəs malını çox sevdiyi halda, ona olan güclü bağlılığına baxmayaraq, onu Allah yolunda sərf edir: yaxın qohumlarına, yetimlərə, yoxsullara, yolda qalmış müsafirlərə, ehtiyacından dolayı istəmək məcburiyyətində qalanlara və köləlikdən, əsirlikdən azad olmaq istəyənlərə verir. Namazı lazımınca qılır, vacib olan zəkatı ödəyir. Verdiyi sözə, bağladığı əhdi yerinə yetirir. Yoxsulluqda, xəstəlikdə və döyüşün ən qızğın çağında belə səbir edir, sarsılmır, geri çəkilmir.

Budur əsl yaxşılıq! Bu sifətlərə sahib olanlar həqiqətən imanlarında sadiq olanlardır. Onlar Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağanlarından çəkinməklə Onun qorxusunu qəlbində yaşadan müttəqilərdir.

Ey insan! Bu ayə sənə göstərir ki, din yalnız zahiri şəkildə deyil, qəlbin dərinliyində yaşanan bir həqiqətdir. İman qəlbdə kök saldıqda, əməllərdə meyvə verir. Allah səni bu ayənin nuru ilə düşünməyə dəvət edir: malını, vaxtını, sevgini Allah yolunda paylaşmağa hazırsanmı? Yoxsulun, yetimin, yolda qalmışın halını soruşursanmı? Verdiyin sözə sadiqsənmi? Çətinlik anında səbir edirsənmi?

Bu ayə hər birimizə ürəyimizi yoxlamağı, imanımızı əməllərimizlə birləşdirməyi öyrədir. Unutma ki, Allah yalnız sözlərə deyil, qəlblərə və əməllərə baxır. Gəl, bu ayənin göstərdiyi yolda yürüyək — iman, ixlas, comərdlik, səbir və vəfa ilə. Bu yolda yürüyənlər həm dünyada rahatlıq, həm axirətdə əbədi səadət tapacaqlar.