Bəqərə surəsi — Ayə 229

Bəqərə surəsi, 229-cu ayə

Bəzi kəlmələrin izahı:

• الطَّلَاقُ — boşama, nikah bağını qadının razılığı olmadan və ya qanuni qaydada açma.
• مَرَّتَانِ — iki dəfə.
• إِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ — qadını yaxşılıqla, şəriətə uyğun qaydada nikahda saxlamaq.
• تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ — gözəl tərzdə azad etmək, haqlarını verərək ayırmaq.
• افْتَدَتْ — qadının özünü boşamaq üçün kişiyə mal verərək azad etməsi (xul').
• حُدُودُ اللَّهِ — Allahın halal və haram arasındakı sərhədləri, qoyduğu hökmlər.

Ayənin təfsiri:

Allah-təala bu ayədə ailə həyatının ən həssas məsələlərindən birini — boşama qaydasını bizə öyrədir. Boşama kişinin sonradan qadına qayıtma haqqına malik olduğu iki dəfə ilə məhduddur. Yəni kişi boşayır, sonra qayıdır, yenidən boşayır, yenidən qayıdır. Bu iki boşamadan sonra artıq qərar verməlidir: ya qadını yaxşılıqla, onun haqlarını qoruyaraq öz nikahında saxlayır, ya da onu gözəl tərzdə, heç bir haqqını əsirgəmədən azad edir. Burada əsas olan ədalət və insafdır — nə qadını zülmlə yanında saxlamaq, nə də onu haqsız yerə əliboş buraxmaq caiz deyildir.

Ey kişilər! Sizə halal deyildir ki, qadınlarınıza verdiyiniz mehrdən və digər maldan hər hansı bir şeyi geri alasınız. Bu, onların haqqıdır və sizin üzərinizdəki borcunuzdur. Yalnız bir hal istisnadır: əgər ər-arvad bir-birini sevmir, xoş davranmır və Allahın qoyduğu ailə hüquqlarını yerinə yetirə bilməyəcəklərindən qorxurlarsa, o zaman qadın öz iradəsi ilə kişiyə müəyyən mal verib ayrıla bilər. Bu halda nə kişiyə, nə də qadına günah yoxdur. Çünki bu, hər ikisinin zülmdən və günahdan qurtulması üçün bir yoldur. Ailə məsələlərində yaxınlar və ya vasitəçilər də bu işə baxıb ədalətlə qərar verməlidirlər.

Bu hökmlər Allahın müəyyən etdiyi sərhədlərdir — halal ilə haramı bir-birindən ayıran ölçülərdir. Onları aşmayın! Kim Allahın sərhədlərini aşarsa, bilin ki, o, özünə zülm edənlərdən olur. Çünki belə bir insan özünü Allahın qəzəbinə və əzabına məruz qoyur.

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam ailə həyatına necə böyük əhəmiyyət verir. Boşama son çarədir, lakin baş verərsə, ədalətlə və gözəl tərzdə olmalıdır. Qadının haqqı müqəddəsdir, onu tapdalamaq heç bir kişiyə yaraşmaz. Allahın qoyduğu bu sərhədlər bizim xeyrimizədir — onlar bizi zülmdən, düşmənçilikdən və günahdan qoruyur. Gəlin bu hökmlərə əməl edək, çünki əsl səadət Allahın yolunda, Onun sərhədlərini qorumaqdadır.