Ан-Нур сүресі — Аят 31

1. Сөздердің мағынасы:

• يَغْضُضْنَ — көздерін төмен түсірсін, қарауларын тежесін.
• فُرُوجَهُنَّ — әуреттерін; яғни ұятты жерлерін күзетсін.
• زِينَتَهُنَّ — әшекейлері мен сұлулықтары.
• خُمُرِهِنَّ — خمار сөзінің көпше түрі; басты жауып тұратын орамал.
• جُيُوبِهِنَّ — جيب сөзінің көпше түрі; киімнің кеуде тұсындағы ойық, мойын мен кеуде арасы.
• بُعُولَتِهِنَّ — بعل сөзінің көпше түрі; күйеулері.
• أُولِي الْإِرْبَةِ — әйелдерге деген құмарлығы жоқ, ондай қажеттілігі қалмаған еркектер.
• لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ — әйелдердің әуреттерін біліп, ажырата алмайтын кішкентай балалар.
• لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ — жасырған әшекейлерінің дыбысы білінуі үшін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Мұхаммед пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мүмін әйелдерге айтуды бұйырады: олар көздерін төмен түсіріп, өздеріне қарауға рұқсат етілмеген нәрселерден сақтансын. Жаратушы тыйым салған зина мен ұятсыздықтан әуреттерін қорғасын. Сондай-ақ олар әшекейлері мен сұлулықтарын бөгде еркектерге көрсетпесін, тек сыртқы киім сияқты жасыру мүмкін емес нәрселер ғана көрінуіне болады. Олар бастарындағы орамалдарын кеуделері мен мойындарына түсіріп жауып, шаштарын, беттерін және мойындарын жасырсын.

Әйелдер жасырын әшекейлерін тек күйеулеріне, әкелеріне, күйеулерінің әкелеріне, ұлдарына, күйеулерінің ұлдарына, аға-інілеріне, аға-інілерінің ұлдарына, апа-сіңлілерінің ұлдарына, сенімді әйелдерге, қолдарындағы құлдарға, әйелдерге құмарлығы жоқ еркектерге және әйелдердің әуреттерін әлі білмейтін кішкентай балаларға ғана көрсете алады. Бұл адамдарға рұқсат етілуінің себебі — олармен араласу көп және оларға деген қажеттілік бар.

Сонымен қатар әйелдер жүрген кезде аяқтарын жерге соғып, жасырған әшекейлерінің дыбысын — мысалы, сылдырмақтың дауысын — еркектерге білдірмеуі керек. Бұл — надандық дәуіріндегі әдет еді, Ислам оны тыйды.

Аяттың соңында Аллаһ барлық мүміндерге тәубеге келуге шақырады: осы бұйрықтар мен тыйымдарды орындаудағы кемшіліктерің үшін Аллаһқа бет бұрыңдар, сонда дүние мен ақыретте сәттілікке жетесіңдер.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам әйел мен еркектің арасындағы қарым-қатынасты тазалық пен ұяттылық негізінде реттейді. Бұл — қоғамды бұзылудан сақтайтын дана жүйе.
• Көзді төмен түсіру — жүректің тазалығына, отбасының беріктігіне және қоғамның тыныштығына әкелетін игі амал.
• Әйелдің қадір-қасиетін қорғау, оны тек қарау объектісі емес, құрметті тұлға ретінде сақтау — Исламның әйелге берген зор мәртебесінің белгісі.
• Аллаһтың бұйрықтары жеңілдік пен даналыққа толы: жасыру мүмкін емес нәрселерге рұқсат берілген, ал ауыртпалық тудыратын талаптар жоқ.
• Тәубе — әрбір мүміннің өміріндегі тұрақты амал. Кемшілік кетсе де, Аллаһқа бет бұру арқылы қайта түзелуге жол ашық.
• Бұл аят мүміндерді бірлікке шақырады: «барлығың тәубе етіңдер» деп, жеке адам ғана емес, бүкіл қауымның түзелуін қалайды.
• Ислам — адамды қинау діні емес, оны қорғап, бақытқа жеткізетін дін. Осы аяттағы әрбір бұйрық пен тыйым адамның өзіне деген қамқорлықтан туындайды.