سوره فصلت — آیه 1

معانی کلمات:

«حم» از حروف مقطّعه است که در آغاز برخی سورههای قرآن آمده است. این حروف از متشابهات قرآن بوده و علم حقیقی آن نزد خداوند است.

تفسیر آیه:

«حم» یکی از حروف مقطّعهای است که در ابتدای سورههای قرآن قرار دارد. مانند سایر حروف مقطّعه که در آغاز برخی سورهها مانند «الم»، «الر»، «طسم» و... آمده است، این حروف نیز از اسرار قرآن و از متشابهاتی هستند که تأویل و معنای دقیق آنها را جز خداوند متعال کسی نمیداند. این حروف نشانهای از اعجاز قرآن است؛ زیرا قرآن با همین حروفی که در زبان عربی رایج است، نازل شده و بشر را به آوردن مانند آن به چالش کشیده است، اما هیچکس نتوانسته است مانند آن را بیاورد. همچنین این حروف توجه شنوندگان را به عظمت قرآن جلب میکند و آنها را به شنیدن آیات دعوت مینماید. در تفاسیر، سخن درباره این حروف بهطور مفصل در آغاز سوره بقره بیان شده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. قرآن کریم با همان حروف و کلماتی که بشر با آنها سخن میگوید نازل شده است، اما هیچ انسانی توانایی آوردن مانند آن را ندارد؛ این خود دلیل روشنی بر اعجاز و الهی بودن قرآن است.
2. وجود حروف مقطّعه در قرآن، انسان را به تفکر و تدبر در آیات الهی دعوت میکند و نشان میدهد که قرآن کتابی است که هرچه بیشتر در آن اندیشه شود، اسرار و شگفتیهای بیشتری آشکار میگردد.
3. این آیه به ما میآموزد که در برابر وحی الهی باید تسلیم باشیم و به آنچه خداوند در قرآن بیان کرده ایمان آوریم، حتی اگر به اسرار و حکمتهای آن پی نبریم.